Мацеюс Валанчус

(Пасля перасылкі з Матэюс Валанчус)

Маце́юс Вала́нчус (Мацвей-Казімір Валанчэўскі, літ.: Motiejus Valančius, польск.: Maciej Wołonczewski; нар. 28 лютага 1801 г., вёска Насрэнай(літ.) бел., зараз Крацінгскі раён Літвы — пам. 29 мая 1875 г., Коўна) — літоўскі пісьменнік, асветнік, гісторык, каталіцкі цельшаўскі (жамойцкі) біскуп (1849—1875). Арганізатар руху «кніганошаў».

Мацеюс Валанчус
Maciej Wołonczewski (cropped).jpg
каталіцкі біскуп[d]
з 24 лютага 1850
дыяцэзіяльны біскуп[d]
з 28 верасня 1849
Дыяцэзія Каўнаская архідыяцэзія
Папярэднік Szymon Michał Giedroyć[d]
Пераемнік Aleksander Kazimierz Bereśniewicz[d]
Адукацыя
Нараджэнне 28 лютага 1801(1801-02-28)[1]
Смерць 29 мая 1875(1875-05-29)[1] (74 гады)
Пахаванне

Узнагароды
ордэн Святога Станіслава I ступені ордэн Святога Уладзіміра 3 ступені ордэн Святой Ганны 3 ступені
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Скончыў Віленскую галоўную духоўную семінарыю (1828). Ад 1840 прафесар Віленскай і Пецярбургскай духоўных акадэмій, з 1845 рэктар Варнейскай духоўнай семінарыі. З 1849 жамойцкі біскуп. З мэтай умацавання каталіцтва ў літоўскай вёсцы праводзіў асветніцкую працу на літоўскай мове, арганізоўваў парафіяльныя школы, стварыў шырокую сетку таварыстваў цьвярозасці. Быў лаяльны ў адносінах да царскай ўлады, але выступаў супраць прымусовага насаджэння ў Жамойціі праваслаўя, русіфікацыі насельніцтва і забароны літоўскага друку. 18 жніўня 1863 выдаў адозвы з заклікам заставацца вернымі царскаму ўраду. У 1864 перанёс сталіцу дыяцэзіі з Варняў у Каўнас. Аўтар гістарычнага даследвання «Жамойцкае біскупства» («Żemajtiu Wiskupste», Вільня, 1848, 2 ч.), дыдактычных апавяданняў і аповесцяў. Складальнік зборніку «Жамойцкія прыказкі» (1867).

 
Помнік у Варняй

ТворыПравіць

  • Raštai. T. 1—2. Vilnius, 1972;
  • Biskupstwo żmujdzkie. Kraków, 1898 (польскі пераклад)

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Валанчюс Мотеюс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.

СпасылкіПравіць