Адкрыць галоўнае меню

Міхаіл Георгіевіч Эндэ

Міхаіл Георгіевіч Эндэ (1888, Перм — 16 красавіка 1932) — жывапісец, графік і педагог. Член Усебеларускага аб'яднання (асацыяцыі) мастакоў у 1927—1930 гг.

Міхаіл Георгіевіч Эндэ
Дата нараджэння: 1888(1888)
Месца нараджэння: Перм
Дата смерці: 16 красавіка 1932(1932-04-16)
Месца смерці: Масква
Грамадзянства:
Род дзейнасці: мастак
Вучоба: Пензенскае мастацкае вучылішча(руск.) бел.
Уплыў на: Хаім Ліўшыц, Генрых Бржазоўскі
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся ў горадзе Перм (Расія) у сям'і выкладчыка нямецкай мовы. Дзяцінства правеў у Магілёве. Вучыўся ў Пензенскім мастацкім вучылішчы(руск.) бел.(1905—1909), у Імператарскай Акадэміі мастацтваў (Санкт-Пецярбург, 1909—1911), аднак Акадэміі не скончыў за недахопам сродкаў. Член «Таварыства мастакоў» у Пецярбургу. З 1911 г. працаваў выкладчыкам малявання ў гімназіях Наваржэва, Гарадка, Веліжа. У 1918 г. быў ініцыятарам стварэння ў Веліжскай мастацкай школы, куды ён некалькі пазней запрасіў сваіх сябраў па Акадэміі В. В. Волкава і М. А. Керзіна. У 1923—1930 гг. працаваў у Віцебскім мастацкім тэхнікуме, дзе выкладаў дэкаратыўны жывапіс і асновы плакату. Удзельнік Усебеларускіх мастацкіх выставак у 1925, 1927, 1929 гг., Выстаўкі мастацтва народаў СССР ў 1927 годзе ў Маскве.

У 1931 г. выехаў у Маскву, дзе пачаў працаваць мастаком у газеце «Вячэрняя Масква». Трагічна загінуў у 1932 г. у выніку няшчаснага выпадка[1].

ТворчасцьПравіць

 
Вокладка каталога першай Усебеларускай мастацкай выстаўкі (1925).

У 1924 годзе сумесна з Валянцінам Волкавым удзельнічаў у стварэнні манументальна-дэкаратыўных твораў — пано ў фае віцебскага кінатэатра «Мастацкі», дзе яму належала кампазіцыя з выявай урачыстага шэсця беларускага народа. Сярод жывапісных работ М. Г. Эндэ: «Партызаны» (1924) «Працаўніца» (1928), «Беларусь», «Дзеці», «За работай», «Трактар» і інш. Новы змест яго твораў увасабляўся з дапамогай прыёмаў, нагадаваючых стыль Мадэрн.

Выканаў вокладку першага нумара краязнаўчага часопіса «Наш край» (1925). Займаўся афармленнем і ілюстраваннем кніг, у тым ліку беларускіх народных казак ў апрацоўцы Я. Коласа «Воўк і дурань» (1928), «Сабака і воўк» (1930). Разам з мастакамі Валянцінам Волкавым і Уладзімірам Хрусталёвым афармляў кнігу «У нас і ў іх» (1928).

Зноскі

  1. Дзесяць стагоддзяў мастацтва Беларусі: з музейных, прыватных збораў і карпаратыўнай калекцыі ААТ "Белгазпрамбанк": каталог выстаўкі, 27.03–10.07.2014 / навуковы рэдактар Б. А. Лазука. — Мн.,: Чатыры чвэрці, 2014. — С. 407. — 629 с. — 600 экз.

ЛітаратураПравіць

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18. Кн. 1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. — Т. 18. Кн. 1. — С. 127. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4 (т. 18. Кн.1)

СпасылкіПравіць