Міхаіл Канстанцінавіч Сеўрук

беларускі мастак-жывапісец і графік

Міхаіл Канстанцінавіч Се́ўрук (27 лютага 1905, Варшава14 сакавіка 1979, Нясвіж) — беларускі мастакжывапісец і графік.

Міхась Сеўрук
Фатаграфія
Міхаіл Сеўрук. «Аутапартрэт». 1938
Дата нараджэння 27 лютага 1905(1905-02-27)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 14 сакавіка 1979(1979-03-14)[1] (74 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Род дзейнасці мастак
Жанр жанравы жывапіс і партрэтны жывапіс[d]
Вучоба
Commons-logo.svg Працы на Вікісховішчы[1]

БіяграфіяПравіць

 
Марка з працай «Жніво» (1937), выдадзеная ў 2005 годзе
 
Маркіраваны канверт (2020) з карцінай «На сенажаці» (1953)

Нарадзіўся ў Варшаве, дзе на той момант рэвізорам-эканамістам Надвісленскай чыгункі працаваў яго бацька, У 1909 годзе сям'я пераехала ў Брэст, дзе хлопчык пайшоў у першы клас гімназіі. З пачаткам Першай сусветнай вайны сям'я пераехала ў Маскву, дзе на фармаванне зацікаўленасці жывапісам вялікае ўражанне зрабіла наведванне Траццякоўскай галерэі. У 1919 годзе сям'я вярнулася ў мястэчка Сноў, дзе праваслаўным святаром служыў дзед па маці Стэфан. У 1926 годзе скончыў Нясвіжскую гімназію. У 1927 годзе пасля звальнення з тэрміновай службы ў польскай арміі з'ехаў у Вільню, дзе 18 верасня напісаў прашэнне аб залічэнні на мастацкі факультэт Віленскага ўніверсітэта Стэфана Баторыя. Першыя два гады навучання аддаваў перавагу скульптуры ў майстэрні Баляслава Балзукевіча. З трэцяга курса перайшоў у майстэрню да Людаміра Сляндзінскага. Сярод яго любімых настаўнікаў быў таксама Аляксандр Штурман, які вёў майстэрню пейзажу.

Скончыўшы мастацкі факультэт у 1932 годзе, жыве і працуе ў Вільні.

У выставах пачаў удзельнічаць з 1937 года. Разам з Я. Драздовічам, П. Сергіевічам, Я. Горыдам быў адным з арганізатараў Віленскага таварыства мастакоў[2]. Сябраваў з Пётрам Сергіевічам[3].

З 1939 жыў у Нясвіжы. У пасляваенны час выкладаў маляванне і чарчэнне ў агульнаадукацыйнай школе, кіраваў мастацкай студыяй пры Доме культуры.

Сябра Саюза мастакоў БССР з 1946 г.

Памёр у Нясвіжы. Пахаваны на мясцовых могілках.

ТворчасцьПравіць

Як пісаў В. Шматаў, "у асобных малюнках Сяўрука адчуваецца пэўны ўплыў Сляндзінскага з яго імкненнем да манументалізацыі і абагульнення формы, яе скульптурнасці"[4]. Пачатковым працам характэрны рысы рамантызму. Больш познія работы адрозніваюцца народнасцю вобразаў. Сярод мастацкіх прац: тэматычныя жывапісныя кампазіцыі «На ўборцы буракоў» (1936), «Жніво» (1937), «Новы дом» (1968), графічныя творы «Віленская Alma mater» (1937) і інш.

Аўтар вокладак часопіса "Калоссе", зборнікаў вершаў Максіма Танка «На этапах» (1936) і песень Рыгора Шырмы «Наша песня» (1938).

У пасляваенныя гады па-ранейшаму шмат маляваў, пераважна партрэты, выкананыя алоўкам, сангінай, вуглём. Большасць карцін 1960-70-х прысвечана людзям калгаснай вёскі.

Працы Сеўрука захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі, музеях Вільні, квартэры-музеі, а таксама ў фондах Нясвіжскага гісторыка-краязнаўчага музея (1114 работ)[3].

ПамяцьПравіць

  • У 1980 годзе ў Палацы Мастацтваў упершыню адбыўся шырокі паказ творчасці М. Сеўрука.
  • 9 ліпеня 1996 у Нясвіжы адкрыта кватэра-музей Міхася Сеўрука, у 2013 годзе экспазіцыя была пашыраная і абноўленая.
  • У 2005 годзе (да 100-годдзя мастака) прайшла юбілейная выстава ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.
  Вонкавыя выявы
Работы Міхася Сеўрука
  «Жняя»
  «Старыя хаты над Віленкай»
  «Жніво»
  «Дзяўчаты»
  «На сенажаці»
  «Групавы партрэт дзяцей»
  «Аўтапартрэт»
  «Зіма ў вёсцы»

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 (unspecified title) Праверана 22 снежня 2017.
  2. Міхась Сеўрук
  3. 3,0 3,1 Он рисовал людей труда // Таямніцы Нясвіжа
  4. Шматаў В.Ф. Міхась Канстанцінавіч Сеўрук. Мінск, 1980. С. 14.

ЛітаратураПравіць

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 14: Рэле — Слаявіна. — С. 357.
  • Міхаіл Сеўрук. Жывапіс. Графіка. Альбом / складальнік і караўнік праекта М. Н. Канавалаў. — Мн .: Паліграфкамбінат, 2012. — 102 с. — 1 025 экз. — ISBN 978-985-6791-69-0.
  • Гваздзёў С. Міхаіл Сеўрук: Мастак з Божай міласці. — Мн .: Харвест, 2015. — 64 с. — (100 выдатных дзеячоў беларускай культуры). — 1 000 экз. — ISBN 978-985-18-3705-8.

СпасылкіПравіць