Полк Каліноўскага

беларускі добраахвотніцкі батальён ва Украіне

Полк Каліноўскага (укр.: Полк Калиновського), да 21.5.2022 года батальё́н імя́ Кастуся́ Каліно́ўскага (укр.: Батальйон імені Кастуся Калиновського) — вайсковае фарміраванне ў складзе Нацыянальнай гвардыі Украіны, створанае падчас расійска-ўкраінскай вайны 2022 года для абароны незалежнасці Украіны, у прыватнасці абароны Кіева. Складаецца з беларускіх добраахвотнікаў.

Полк Каліноўскага
укр.: Полк Калиновського
Полк Каліноўскага. Лагатып.png
Гады існавання з 2022
Краіна
Падпарадкаванне Emblem of the Ukrainian Armed Forces.svg Узброеныя Сілы Украіны
Уваходзіць у International Legion of Territorial Defense of Ukraine emblem.svg Інтэрнацыянальны легіён тэрытарыяльнай абароны Украіны
Тып Сухапутныя войскі
Складаецца з
  • батальён «Літвін»
  • батальён «Волат»
  • батальён «Тэрор»
Колькасць >1000 байцоў[1]
Войны Расійска-ўкраінская вайна
Удзел у
Знакі адрознення Беларусь Украіна «Пагоня»
Камандзіры
Дзеючы камандзір Дзяніс Прохараў[2]
Вядомыя камандзіры

 · Вадзім Кабанчук, намеснік камандзіра

 · Аляксей Скобля, намеснік камандзіра[3]
Сайт kalinouski.org

Названа ў гонар беларускага нацыянальнага героя Кастуся Каліноўскага. Частка палка — асобная група беларускіх добраахвотнікаў «Чорны кот»[4].

Паводле ўласных заяў, полк не ўключаны ў Міжнародны легіён тэрытарыяльнай абароны Украіны, каб захаваць большую аўтаномію.[1]

ГісторыяПравіць

 
Нарукаўная нашыўка з Пагоняй
 
Добраахвотнікі палка

ПерадгісторыяПравіць

Беларускія добраахвотнікі ўдзельнічаюць у баявых дзеяннях на ўсходзе Украіны з вясны 2014 года[5]. Група беларускіх добраахвотнікаў удзельнічала ў Баях за Пяскі, паблізу Данецкага аэрапорта ў ліпені 2014 года[5]. У тым жа годзе быў створаны Атрад «Пагоня»[6]. У чэрвені 2015 года была закладзеная Тактычная група «Беларусь»[5], якая ўдзельнічала ў баях за Аўдзііўку, Піскы, Валнаваху, Мар’інку[7]. 28 сакавіка 2016 года ў Кіеве быў адкрыты Помнік беларусам, якія загінулі за Украіну, прысвечаны беларусам, якія загінулі падчас падзей на Еўрамайдане і на Расійска-украінскай вайне[8].

Ужо ў другі дзень пасля расійска-ўкраінскай вайны 2022 года быў створаны Цэнтр дапамогі беларускім добраахвотнікам у Беларускаму Дому[pl] ў Варшаве.[9] Цэнтр узначаліў добраахвотнік Павел Кухта, які раней ужо браў удзел у вайне на Данбасе, брат Мікіты Крыўцова.[10]

3 сакавіка 2022 года беларускі добраахвотнік Ілля «Літвін», які ваяваў за Украіну з 2014 году атрымаў раненне ў баях за Бучу пад Кіевам, ад якога ён памёр у наступны дзень.[11]

Фарміраванне батальёна імя Кастуся КаліноўскагаПравіць

9 сакавіка 2022 года, пасля поўнамаштабнага нападу Расіі на Украіну, беларускія добраахвотнікі заявілі пра аб’яднанне ў Батальён Кастуся Каліноўскага[12]. Да батальёна, сярод іншых, далучыліся сябры тактычнай групы «Беларусь», «Маладога Фронту» і «Моладзевага блоку».

25 сакавіка 2022 года батальён увайшоў у склад Узброеных сіл Украіны[13][14].

21 мая 2022 года батальён Кастуся Каліноўскага абвясціў пра фарміраванне беларускага палка імя Кастуся Каліноўскага, складам з батальёнаў «Ліцвін» і «Волат»[15]. У ліпені стала вядома пра трэці батальён палка — «Тэрор»[16].

Байцы батальёна «Волат» бралі актыўны ўдзел у абароне Севераданэцка[17]. 26 чэрвеня з-пад Лісічанска не вярнуліся шэсць беларусаў-каліноўцаў, якія загінулі ці трапілі ў палон[18]. Сярод загінулых камандзір батальёна «Волат» Іван «Брэст»[19]. У палон трапілі Ян Дзюрбейка (пазыўны Тромбл) і Сяргей Дзёгцеў (пазыўны Клешч)[20].

Вядомыя байцыПравіць

Загінулыя байцыПравіць

 
Іван Марчук, пазыўны «Брэст»

13 сакавіка 2022 года пад Кіевам загінуў камандзір групы батальёна Аляксей Скобля (31 год) з пазыўным «Тур».[32][33]

26 сакавіка ад баявога ранення каля горада Ірпінь загінуў баец батальёна Зміцер Апанасовіч з пазыўным «Тэрор». У гэты дзень батальён знішчыў тры БМП расійскіх захопнікаў, аднак Апанасовіч атрымаў моцнае раненне, выратаваць яго жыццё не ўдалося.[34] Апанасовічу было 32 гады, ён родам са Смаргоні. Праходзіў вайсковую службу ў 38-й дэсантнай брыгадзе ў Брэсце. Апошнія гады Апанасовіч жыў у Варшаве, працаваў дальнабойшчыкам, адтуль прыехаў як дабраахвотнік на абарону Украіны.[35]

16 мая батальён імя Кастуся Каліноўскага паведаміў пра смяротнае раненне камандзіра роты батальёна Паўла Волата[36] падчас вызвалення ўкраінскага сяла.

26 чэрвеня ў баях пад Лісічанскам загінуў камандзір батальёна «Волат» Іван «Брэст»[37]. Таксама ў той дзень імаверна загінулі Васіль Парфянкоў («Сябро»), Васіль Грудовік («Атам») і Вадзім Шатроў («Папік»)[38].

28 ліпеня 2022 падчас аперацыі па вызваленню ўкраінскага сяла загінуў баец батальёна "Волат". Імя і іншыя абставіны смерці не раскрываюць на просьбу сваякоў[39].

Прысяга батальёна імя Кастуся КаліноўскагаПравіць

  Вонкавыя відэафайлы
  Прысяга вернасьці

25 сакавіка ў Дзень Волі байцы батальёна імя Кастуся Каліноўскага прынялі прысягу. Тэкст прысягі на беларускай мове быў напісаны самімі добраахвотнікамі.[40]

Беларусь, маці мая Радзіма. Клянуся вызваляць і бараніць цябе там дзе знаходжуся зараз і куды прывядзе мяне лёс твайго вызвалення. Біцца да перамогі за тваю свабоду. Як біліся нашыя продкі з ардынскім прыгнётам маскавітаў пад Оршай, Смаленскам, Палонкай. Бяслітасна гнаць бязродных апрычнікаў з зямель тваіх. Як гналі ваяры Вялікага Княства Літоўскага і беларускай шляхты, касінеры Касцюшкі і паўстанцы Каліноўскага, жаўнеры Народнай Рэспублікі і партызаны Супраціву. Бараніць кроў тваё нацыі, моц тваёй зямлі і Боскі дух твайго існавання. У шэрагах вольных братоў і ў палоне. На Айчыне і ў выгнанні. І ў баі і ў падполлі. Няхай рукі мае сціскаюць зброю, пакуль шыбеніцы не скончаць сціскаць шыі сыноў Тваіх. Няхай лязгат майго затвору не сціхае, пакуль чутны лязгат кратаў за спінамі герояў тваіх. Няхай хопіць мне жыцця, каб адпомсціць за ўсіх закатаваных, згвалтаваных і забітых дзяцей Тваіх. Да астатняга пляску рэк Тваіх у маіх вачах. Пакуль будзе чутны тупат «Пагоні» ў сэрцы маім. Жыць з табою, памерці за цябе, і адрадзіць веліч тваю. Жыве Беларусь! Жыве вечна!

РэакцыяПравіць

 
Нашыўка палка Каліноўскага

Лідарка беларускага дэмакратычнага руху Святлана Ціханоўская падтрымала стварэнне батальёна, адзначыўшы што «ўсё больш і больш людзей з Беларусі далучаюцца, каб дапамагчы ўкраінцам абараняць сваю краіну»[41]. Аляксандр Лукашэнка, які ў канфлікце падтрымлівае Уладзіміра Пуціна, крытычна выказаўся пра батальён: «Крычаць усюды „Не — вайне, не — вайне!“, а фармуюць батальёны са звар’яцелых грамадзян. А пад гэта просяць грошы»[42].

26 сакавіка намеснік кіраўніка ГУБАЗіК МУС Беларусі Міхаіл Бедункевіч заявіў, што на 50 чалавек з батальёна імя Кастуся Каліноўскага ў Беларусі заведзеная крымінальная справа за ўдзел ва ўзброеным канфлікце на тэрыторыі замежнай дзяржавы (ч. 3 арт. 361 Крымінальнага кодэкса)[43]. Па словах групы Кіберпартызаны, якая дапамагае правяраць добраахвотнікаў, у полк Каліноўскага хацелі ўступіць мінімум чатыры супрацоўнікі спецслужбаў[44].

26 красавіка 2022 года радца Офіса Прэзідэнта Украіны Аляксей Арастовіч заявіў, што батальён «адна з самых баяздольных часцей Узброеных сілаў Украіны. Чым могуць ганарыцца беларусы — дык гэта сваімі землякамі. Як змагаюцца беларусы — дай Бог змагацца іншым сілам»[45].

УзнагародыПравіць

12 красавіка 2022 года Аляксей Скобля, намеснік камандзіра таго часу батальёна імя Кастуся Каліноўскага, быў узнагароджаны медалём «Герой Украіны» пасмяротна[46].

17 чэрвеня 2022 года байцы палка імя Кастуся Каліноўскага атрымалі дзяржаўныя ўзнагароды «За бойові заслуги», а таксама «Україна понад усе». Адзін з добраахвотнікаў — Зміцер Апанасовіч — узнагароджаны медалём «За бойові заслуги» пасмяротна[47].

ПамяцьПравіць

У сакавіку 2022 года Юрый Стыльскі з гурта «Дай Дарогу!» напісаў песню, прысвечаную беларускім добраахвотнікам з батальёна імя Кастуся Каліноўскага[48]. У чэрвені 2022 года беларуская спявачка Маргарыта Ляўчук выпусціла песню «Прайду няўхільна цяжкі шлях», прысвечаную ваярам-каліноўцам[49]. У аснове песні вершы Радзівона Батуліна, аўтар музыкі — Канстанцін Яськоў, рэжысёр кліпа — Арцём Лобач.

У красавіку 2022 года стала вядома, што вуліцу Віцебскую ў горадзе Роўна пераназавуць у вуліцу Каліноўскага — у гонар добраахвотніцкага батальёна[50].

28 чэрвеня 2022 года стала вядома, што вуліцу імя Аляксандра Пушкіна ў горадзе Хмяльніцкі пераназавуць у гонар Аляксея Скоблі[51].

Гл. таксамаПравіць

Зноскі

  1. 1,0 1,1 How Belarusian Fighters in Ukraine Evolved Into Prominent Force Against Russian Invasion
  2. Камандзір палка Каліноўскага пра бой у Бучы
  3. Под Киевом героической смертью погиб белорусский доброволец
  4. Адмысловая група беларускіх добраахвотнікаў «Чорны кот»
  5. 5,0 5,1 5,2 Аляксандр Гелагаеў. Тактычная група «Беларусь» аб'яднае беларускіх дабраахвотнікаў ва Украіне. Наша Ніва. nashaniva.by (7 жніўня 2015). Праверана 14 студзеня 2018.
  6. Участь в АТО візьме добровольчий загін білорусів «Пагоня»(укр.) . Еспресо TV (8 ліпеня 2014). Праверана 14 студзеня 2018.
  7. Яна Стемпнєвич. Ян Мелнікау: Без вільної України не буде вільної Білорусі(укр.) , Polskie Radio dla Zagranicy (21 лютага 2017). Праверана 14 студзеня 2018. Архівавана 18 лістапада 2018.
  8. Мэмарыяльны знак беларусам, якія загінулі за Ўкраіну, адкрыты ў Кіеве (бел.) 
  9. Эмігранты з Беларусі дапамагаюць Батальёну імя К. Каліноўскага
  10. Беларусы аб’ядналіся супраць агрэсіі Пуціна
  11. Ва Украіне загінуў беларускі добраахвотнік Ілля «Літвін»
  12. ЕВРОРАДИО. Белорусы создали батальон имени Калиновского для обороны Киева(нявызн.) . euroradio.fm (9 сакавіка 2022).
  13. Батальён беларускіх добраахвотнікаў імя Каліноўскага ўвайшоў у склад Узброеных сіл Украіны. svaboda.org (26 сакавіка 2022).
  14. Белорусский батальон вошел в состав Вооруженных сил (видео)
  15. Батальён Кастуся Каліноўскага абвясьціў аб стварэньні аднайменнага палка. svaboda.org (21 мая 2022).
  16. Полк Каліноўскага фармуе трэці батальён. polskieradio.pl (18 ліпеня 2022).
  17. Бойцы батальона «Волат» полка имени Калиновского защищали Северодонецк. charter97.org (25 чэрвеня 2022).
  18. З-пад Лісічанска не вярнуліся шэсць беларусаў-каліноўцаў. Апошнім паведамленнем было: «На нас едзе танк. Адпрацаваў па ім». nashaniva.com (6 ліпеня 2022).
  19. «Я паставіў на кон усё». Апошняе інтэрв'ю з Іванам «Брэстам», які загінуў каля Лісічанска. nashaniva.com (6 ліпеня 2022).
  20. Загінуў баец батальёна «Волат» палка Каліноўскага
  21. «Міру не будзе ніколі, пакуль існуе такая грозная імперыя, як Расея». Забіты яшчэ адзін беларус
  22. Дзьмітры Гурневіч. «Гэта будзе армія, якая пазьней вызваліць Беларусь». Былы беларускі АМАПавец стаў добраахвотнікам ва Ўкраіне. svaboda.org (22 сакавіка 2022).
  23. «Верым, што пераможам Расею, а пасьля вызвалім Беларусь». У беларускую роту тэрабароны Ўкраіны запісаліся сямёра маладафронтаўцаў
  24. Павел Шурмей: Путин и его холуй Лукашенко должны ответить! | Украина война беларусы добровольцы
  25. Адміністратар суполкі «Мая краіна Беларусь» выратаваўся праз вакно
  26. Сергій Беспалов про мотивацію іноземних добровольців боронити Україну від загарбників
  27. https://www.nytimes.com/2022/03/24/world/europe/ukraine-belarus-russia-exiles.html?fbclid=IwAR0w_srC9_XCGnnINRyrPZZ1S9Aou3rsVr6cA_emnkQzrwx-qIoR-o-m6L4
  28. УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 233/2022
  29. https://mediazona.by/article/2022/03/27/battalion
  30. https://nashaniva.com/?c=ar&i=285591
  31. https://charter97.org/be/news/2022/3/21/460060/
  32. Пад Кіевам загінуў беларускі добраахвотнік
  33. Радыё Свабода. Ва Ўкраіне загінуў беларус, які служыў у элітным украінскім атрадзе. Радыё Свабода (13 сакавіка 2022).
  34. Загінуў баец батальёна Кастуся Каліноўскага. svaboda.org (26 сакавіка 2022).
  35. Служыў у 38-й дэсантнай брыгадзе, снайпэр, ваяр. Хто такі беларус Зьміцер «Тэрор» Апанасовіч, які загінуў ва Ўкраіне, Радыё Свабода, 1 красавіка 2022
  36. Ва Украіне загінуў беларускі добраахвотнік
  37. «Я паставіў на кон усё». Апошняе інтэрв’ю з Іванам «Брэстам», які загінуў каля Лісічанска
  38. Полк Каліноўскага выступіў з заявай па стратах, імаверна, трое ваяроў загінулі
  39. Загінуў баец батальёна «Волат» палка Каліноўскага
  40. Байцы батальёна Кастуся Каліноўскага прынялі прысягу (ВІДЭА)
  41. Sviatlana Tsikhanouskaya in Twitter(англ.) . Twitter (13 сакавіка 2022).
  42. Лукашэнка адрэагаваў на ўтварэньне ва Ўкраіне беларускага батальёну імя Кастуся Каліноўскага(бел. (тар.)) . svaboda.org (15 сакавіка 2022).
  43. ГУБАЗіК завёў крымінальную справу супраць байцоў батальёну імя Каліноўскага. svaboda.org (27 сакавіка 2022).
  44. У полк Каліноўскага хацелі ўступіць мінімум чатыры супрацоўнікі спецслужбаў. euroradio.fm (27 чэрвеня 2022).
  45. Алексей Арестович: Так, как сражаются белорусы, дай Бог сражаться многим. charter97.org (26 красавіка 2022).
  46. УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №233/2022(укр.) . president.gov.ua (12 красавіка 2022).
  47. Байцы палка Каліноўскага атрымалі дзяржаўныя ўкраінскія ўзнагароды. belsat.eu (17 чэрвеня 2022).
  48. Юрый Стыльскі напісаў песню, прысвечаную беларускім добраахвотнікам. euroradio.fm (14 сакавіка 2022).
  49. Маргарыта Ляўчук выпусціла кліп, прысвечаны героям нашага часу, Хартыя’97, 7 чэрвеня 2022 г.
  50. У Роўне з’явіцца вуліца Кастуся Каліноўскага. belsat.eu (5 красавіка 2022).
  51. У Хмяльніцкім вуліцу Пушкіна назавуць у гонар беларуса-каліноўца Аляксея Скоблі

СпасылкіПравіць