Адкрыць галоўнае меню

Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі

(Пасля перасылкі з Прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі)

Прэм'ер-міністр Злучанага каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі з'яўляецца главой урада і выконвае розныя выканаўчыя функцый, якія намінальна належаць Суверэну, які з'яўляецца главой дзяржавы. Паводле звычаю, Прэм'ер-міністр і кабінет (які ён узначальвае) адказваюць за свае дзеянні перад парламентам, членамі якога яны з'яўляюцца.

Прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі
Prime Minister of the United Kingdom
Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg
Герб урада Яе Вялікасці
Пасаду займае
Барыс Джонсан
з 24 ліпеня 2019
Форма звароту Высокашаноўны
Афіцыйная рэзідэнцыя Даўнінг-стрыт, 10
Прызначаецца Брытанскім манархам
Зарплата £142 000
Пасада з’явілася 4 красавіка 1721
Першы на пасадзе Роберт Уолпал
Сайт number10.gov.uk
Вялікабрытанія
Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg

Гэты артыкул з'яўляецца часткай серыі артыкулаў па тэме:
Палітычная структура
Вялікабрытаніі








Дзеючы прэм'ер-міністр (з 24 ліпеня 2019 года) — Барыс Джонсан, лідар Кансерватыўнай партыі.

Як паказвае назва пасады, Прэм'ер-міністр з'яўляецца галоўным саветнікам манарха. Гістарычна, першы міністр мог займаць любую з вышэйшых дзяржаўных пасад, напрыклад пасаду Лорда канцлера, Архібіскупа Кентэрберыйскага, Лорда распарадчыка, Канцлера казначэйства, Лорда хавальніка пячаткі або дзяржаўнага сакратара. Са з'яўленнем у XVIII стагоддзі ўрада, які складаецца з кабінета міністраў, яго главу сталі зваць «Прэм'ер-міністрам» (часам таксама «Прэм'ерам» або «Першым міністрам»); да цяперашняга часу Прэм'ер-міністр заўсёды займае адну з міністэрскіх месцаў (звычайна пасада Канцлера казначэйства). Сэр Роберт Уолпал звычайна лічыцца першым Прэм'ер-міністрам у сучасным сэнсе гэтага слова. Прэм'ер-міністр прызначаецца Манархам, які паводле канстытуцыйнага звычаю павінен абраць чалавека, які карыстаецца найбольшай падтрымкай Палаты обшчын (звычайна, лідара партыі, якая мае большасць). У выпадку, калі Прэм'ер-міністр страчвае давер Палаты обшчын (што паказваецца прыняццем Пастановы аб недаверы), ён ці яна маральна абавязаны або сысці ў адстаўку (у гэтым выпадку Суверэн можа паспрабаваць знайсці іншага Прэм'ер-Міністра, які карыстаецца даверам палаты) або папытаць манарха аб прызначэнні новых выбараў. З прычыны таго, што прэм'ерства ў пэўным сэнсе па ранейшым застаецца пасадай de facto, паўнамоцтвы Прэм'ер-міністра галоўным чынам вызначаюцца звычаем, а не законам, паходзячы ад таго, што той, хто займае гэту пасаду можа прызначаць (праз Суверэна) сваіх калегаў па кабінеце міністраў і выкарыстоўваць Каралеўскія прэрагатывы, якія могуць выконвацца як самім Прэм'ер-міністрам, так і Манархам па савеце Прэм'ер-міністра. Некаторыя каментатары ўказваюць на тое, што на практыцы Прэм'ер-міністр мала падсправаздачны палаце.

Змест

ПасадаПравіць

Хоць у апошнія гады гэта не замінала Прэм'ер-міністрам выконваць сваю працу, афіцыйны статус Прэм'ер-міністра некалькі неадназначны. У яго практычна няма заканадаўча вызначанай улады над іншымі членамі Кабінета, уся праца па кіраванні краінай тэарэтычна выконваецца міністрамі, паўнамоцтвы якіх больш выразна вызначаны актамі Парламента. Прэм'ер-міністр сам адначасова займае адну з міністэрскіх пасад — Першага лорда казначэйства.

У парадку старшынства вызначаным каралеўскай уладай Прэм'ер-міністр, калі выключыць членаў каралеўскай сям'і, знаходзіцца ніжэй толькі Архібіскупа Кентэрберыйскага, Архібіскупа Ёркскага і Лорда-канцлера.

У рэгіянальных урадах Шатландыі, Уэльса, і Паўночнай Ірландыі, пасада адпаведная прэм'ер-міністру завецца Першы міністр. (Гл. Першы міністр Шатландыі, Першы міністр Уэльса і Першы міністр Паўночнай Ірландыі.)

ПрывілеіПравіць

 
Тоні Блэр і Дзік Чэйні ля галоўнага ўваходу на Даўнінг-стрыт 10, лонданскай рэзідэнцыі прэм'ер-міністра. 11 сакавіка 2002.

Прэм'ер-міністр атрымлівае сваю зарплату не як прэм'ер-міністр, а як першы лорд казначэйства. На 2006 год яна складае £127,334, звыш таго, што ён атрымлівае £60,277 як член парламента[1]/ Прэм'ер-міністр традыцыйна жыве на Даўнінг-стрыт 10 у Лондане, у доме які Георг II падарыў Роберту Уолпалу як асабісты падарунак. Уолпал, аднак, пагадзіўся прыняць яго толькі як афіцыйную рэзідэнцыю Першых лордаў, а не як падарунак для сябе асабіста, і пасяліўся там у 1735 годзе. Хоць большасць Першых лордаў жылі на Даўнінг-стрыт 10, некаторыя жылі ў сваіх прыватных дамах. Звычайна так паступалі арыстакраты, якія самі валодалі вялікімі дамамі ў цэнтры Лондана. Некаторыя, такія як Гаральд Макмілан і Джон Мейджар жылі ў Адміралцейскім доме, пакуль на Даўнінг-стрыт 10 вёўся рамонт і рэканструкцыя. У прылеглым доме Даўнінг-стрыт 11 размяшчаецца рэзідэнцыя другога лорда казначэйства. Даўнінг-стрыт 12 з'яўляецца рэзідэнцыяй галоўнай «кнута».

Прэм'ер-міністр таксама можа выкарыстоўваць загарадную рэзідэнцыю Чэкерс у Бакінгемшыры.

Прэм'ер-міністр, як і іншыя міністры кабінета, па звычаі з'яўляецца членам Тайнага Савета.

Гл. таксамаПравіць

Зноскі

СпасылкіПравіць