Прэмія Вольфа па матэматыцы

Прэмія Вольфа па матэматыцы прысуджаецца амаль штогод Фондам Вольфа (англ.: Wolf Foundation) у Ізраілі. Гэта адна з шасці прэмій Вольфа, створаных Фондам, якая ўручаецца з 1978 года.

Прэмія Вольфа па матэматыцы
Тып навуковая ўзнагарода[d]
Заснавальнік Фонд Вольфа[d][1]
Заснаванне 1978
Краіна
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Паводле даследавання, праведзенага ў 2013 і 2014 гадах, прэмія Вольфа па матэматыцы лічыцца трэцяй самай прэстыжнай узнагародай па матэматыцы пасля Абелеўскай прэміі і прэміі Філдса.[2][3]

Лаўрэаты правіць

1970-я правіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
1978 Ізраіль Гельфанд   СССР за яго працы па функцыянальным аналізе, тэорыі прадстаўленняў груп  (англ.), а таксама за прадукцыйны ўклад у многія вобласці матэматыкі і іх прымянення.
Карл Зігель   Германія за яго ўклад у тэорыю лікаў, тэорыю некалькіх комплексных зменных  (англ.) і нябесную механіку.
1979 Жан Лерэ   Францыя за наватарскую працу па распрацоўцы і прымяненню тапалагічных метадаў да вывучэння дыферэнцыяльных ураўненняў.
Андрэ Вейль   Францыя за ўвядзенне алгебра-геаметрычных метадаў у тэорыю лікаў.
1980 Анры Картан   Францыя за наватарскую працу па алгебраічнай тапалогіі  (англ.), тэорыі функцый некалькіх комплексных зменных  (англ.), гамалагічнай алгебры  (англ.) і натхнёнае кіраўніцтва цэлым пакаленнем матэматыкаў.
Андрэй Калмагораў   СССР за глыбокія і арыгінальныя адкрыцці ў галіне аналізу Фур’е  (англ.), тэорыі імавернасцяў, эргадычнай тэорыі  (англ.) і дынамічных сістэмах  (англ.).

1980-я правіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
1981 Ларс Альфорс   Фінляндыя за асноўныя адкрыцці і стварэнне новых магутных метадаў у геаметрычнай тэорыі функцый.
Оскар Зарыскі   ЗША стваральнік сучаснага падыходу да алгебраічнай геаметрыі, шляхам яе зліцця з камутатыўнай алгебрай  (руск.).
1982 Хаслер Уітні   ЗША за фундаментальныя працы па алгебраічнай тапалогіі  (англ.), дыферэнцыяльнай геаметрыі і дыферэнцыяльнай тапалогіі  (англ.).
Марк Крэйн   СССР за яго фундаментальны ўклад у функцыянальны аналіз і яго прымяненне.
1983/84 Шыінг-Шэн Чэрн   Кітай
  ЗША
за выдатны ўклад у сусветную дыферэнцыяльную геаметрыю, якая аказала глыбокі ўплыў на ўсю матэматыку.
Пал Эрдзёш   Венгрыя за яго шматлікі ўклад у тэорыю лікаў, камбінаторыку, імавернасць, тэорыю мностваў і матэматычны аналіз, а таксама за асабістае стымуляванне матэматыкаў ва ўсім свеце.
1984/85 Куніхіка Кадайра   Японія за выдатны ўклад у вывучэнне комплекснай  (англ.) і алгебраічнай разнастайнасці  (англ.).
Ганс Леві   ЗША за пачатак многіх, у цяперашні час класічных і агульнавядомых даследаванняў у галіне дыферэнцыяльных ураўненняў у частных вытворных  (руск.).
1986 Самуэль Эйленберг   Польшча /   ЗША за фундаментальныя працы па алгебраічнай тапалогіі  (англ.) і гамалагічнай алгебры  (англ.).
Атле Сельберг   Нарвегія за яго глыбокую і арыгінальную працу па тэорыі лікаў і па дыскрэтных групах  (англ.) і аўтаморфных формах  (англ.).
1987 Кіёсі Іта   Японія за яго фундаментальны ўклад у чыстую і прыкладную тэорыю імавернасцей, асабліва ў стварэнне стахастычнага дыферэнцыяльнага і інтэгральнага вылічэння  (руск.).
Пітэр Лакс   ЗША за выдатны ўклад у многія вобласці аналізу і прыкладной матэматыкі.
1988 Фрыдрых Хірцэбрух   Германія за выдатную працу, якая спалучае тапалогію, алгебраічную геаметрыю і дыферэнцыяльную геаметрыю і алгебраічную тэорыю лікаў  (англ.); і за яго стымуляванне матэматычнага супрацоўніцтва і даследаванняў.
Ларс Хёрмандэр   Швецыя за фундаментальную працу ў галіне сучаснага аналізу, у прыватнасці, прымяненне псеўдадыферэнцыяльных аператараў  (англ.) і інтэгральных аператараў Фур’е  (англ.) да лінейных дыферэнцыяльных ураўненняў у частных вытворных  (руск.).
1989 Альберта Кальдэрон   Аргенціна за яго наватарскую працу па сінгулярных інтэгральных аператарах  (англ.) і іх прымяненні да важных задач у дыферэнцыяльных ураўненняў у частных вытворных  (руск.).
Джон Уілард Мілнар   ЗША за геніяльныя і вельмі арыгінальныя адкрыцці ў геаметрыі, якія адкрылі важныя новыя далягляды ў тапалогіі з алгебраічнага, камбінаторнага  (англ.) і дыферэнцыявальнага пункту гледжання.
1990 Эніа дэ Джорджы   Італія за яго інавацыйныя ідэі і фундаментальныя дасягненні ў галіне дыферэнцыяльных ураўненняў  (руск.) і варыяцыйных злічэнняў.
Ілья Пятэцкі-Шапіра   Ізраіль за яго фундаментальны ўклад у галіне аднародных  (англ.) комплексных абласцей, дыскрэтных груп  (англ.), тэорыі прадстаўленняў і аўтаморфных формаў  (англ.).

1990-я правіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
1991 Не прысуджалася
1992 Ленарт Карлесан   Швецыя за фундаментальны ўклад у аналіз Фур’е  (англ.), камплексны аналіз, квазіканформныя адлюстраванні  (англ.) і дынамічныя сістэмы  (англ.).
Джон Томпсан   ЗША за глыбокі ўклад ва ўсе аспекты тэорыі канечных груп і сувязі з іншымі галінамі матэматыкі.
1993 Міхаіл Громаў   Расія
  Францыя
за рэвалюцыйны ўнёсак у глабальную геаметрыю Рыманава  (англ.) і сімплектычную геаметрыю  (англ.), алгебраічную тапалогію  (англ.), геаметрычную тэорыю груп  (англ.) і тэорыю дыферэнцыяльных ураўненняў з частнымі вытворнымі  (руск.).
Жак Цітс   Бельгія
  Францыя
за наватарскі і фундаментальны ўклад у тэорыю будовы алгебраічных і іншых класаў груп і, у прыватнасці, у тэорыю пастраенняў.
1994/95 Юрген Мозер   ЗША за яго фундаментальную працу па стабільнасці ў гамільтанавай механіцы і за глыбокі і ўплывовы ўклад у нелінейныя дыферэнцыяльныя ўраўненні.
1995/96 Роберт Ленглендс   Канада за яркую працу і незвычайную праніклівасць у галіне тэорыі лікаў, аўтаморфных формаў  (англ.) і прадстаўлення групы  (англ.).
Эндру Джон Уайлс   Вялікабрытанія за грандыёзны ўклад у тэорыю лікаў і сумежныя галіны, за вялікія дасягненні ў фундаментальных здагадках і за ўрэгуляванне апошняй тэарэмы Ферма.
1996/97 Джозеф Келер   ЗША за глыбокі і наватарскі ўклад, у прыватнасці, у распаўсюджванне электрамагнітных, аптычных і акустычных  (англ.) хваль, а таксама ў механіку вадкасці, цвёрдага цела, квантавую і статыстычную механіку.
Якаў Рыгоравіч Сінай   Расія за фундаментальны ўклад у матэматычна строгія метады ў статыстычнай механіцы і эргадзічнай тэорыі  (англ.) дынамічных сістэм  (англ.) і іх прымянення ў фізіцы.
1998 Не прысуджалася
1999 Ласла Ловас   Венгрыя
  ЗША
за выдатны ўклад у камбінаторыку, тэарэтычную інфарматыку і камбінаторную аптымізацыю  (англ.).
Эліяс Стэйн   ЗША за ўклад у класічны і эўклідаўскі аналіз Фур’е  (англ.) і за выключны ўплыў на новае пакаленне аналітыкаў праз яго красамоўнае выкладанне і пісьмо.
2000 Раўль Бот   Венгрыя за глыбокія адкрыцці ў галіне тапалогіі і дыферэнцыяльнай геаметрыі і іх прымянення да груп Лі, дыферэнцыяльных аператараў  (англ.) і матэматычнай фізікі.
Жан-П’ер Сер   Францыя за яго шматлікія фундаментальныя унёскі ў тапалогію, алгебраічную геаметрыю, алгебру і тэорыю лікаў, а таксама за яго натхняльныя лекцыі і пісьменства.

2000-я правіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
2001 Уладзімір Арнольд   Расія за глыбокую і ўплывовую працу ў шматлікіх галінах матэматыкі, уключаючы дынамічныя сістэмы  (англ.), дыферэнцыяльныя ўраўненні і тэорыю сінгулярнасці  (англ.).
Сахарон Шэлах   Ізраіль за шматлікі фундаментальны ўклад у матэматычную логіку і тэорыю мностваў і іх прымяненне ў іншых частках матэматыкі.
2002/03 Мікіа Сато   Японія за стварэнне алгебраічнага аналізу  (англ.), у тым ліку тэорыі гіперфункцый  (англ.) і тэорыі мікрафункцый, галаномнай квантавай тэорыі поля і адзінай тэорыі салітонных  (англ.) ураўненняў.
Джон Тэйт   ЗША за стварэнне фундаментальных паняццяў у алгебраічнай тэорыі лікаў  (англ.).
2004 Не прысуджалася
2005 Рыгор Маргуліс   Расія за манументальны ўклад у алгебру, у прыватнасці, у тэорыю рашотак  (англ.) у паўпростых групах Лі, і яркія прымяненні гэтага ў эргадзічнай тэорыі  (англ.), тэорыі прадстаўленняў, тэорыі лікаў, камбінаторыцы і тэорыі меры.
Сяргей Новікаў   Расія за фундаментальны і наватарскі ўклад у алгебраічную  (англ.) і дыферэнцыяльную тапалогію  (англ.), а таксама ў матэматычную фізіку, у прыватнасці за ўвядзенне алгебра-геаметрычных метадаў.
2006/07 Стывен Смейл   ЗША за яго наватарскі ўнёсак, які адыграў фундаментальную ролю ў фарміраванні дыферэнцыяльнай тапалогіі  (англ.), дынамічных сістэм  (англ.), матэматычнай эканомікі і іншых прадметаў матэматыкі.
Гілель Фюрстэнберг   ЗША
  Ізраіль
за глыбокі ўклад у эргадзічную тэорыю  (англ.), імавернасць, тапалагічную дынаміку  (англ.), аналіз сіметрычных прастор  (англ.) і аднародных патокаў.
2008 П’ер Дэлінь   Бельгія за працу над змешанай тэорыяй Ходжа  (англ.), гіпотэзамі Вейля  (англ.), адпаведнасцю Рымана - Гілберта  (англ.) і за ўклад у арыфметыку.
Філіп Грыфітс   ЗША за працы, прысвечаныя варыяцыі структур Ходжа  (англ.), тэорыі перыядаў абелевых інтэгралаў  (англ.), і за яго ўклад у комплексную дыферэнцыяльную геаметрыю.
Дэвід Мамфард   ЗША за працы па алгебраічных паверхнях  (англ.), па геаметрычнай тэорыі інварыянтаў  (англ.); а таксама для закладання асноў сучаснай алгебраічнай тэорыі модуляў крывых  (англ.) і тэта-функцый  (англ.).
2009 Не прысуджалася
2010 Яу Шынтун   ЗША за працу ў галіне геаметрычнага аналізу  (англ.), якая аказала глыбокі і драматычны ўплыў на многія вобласці геаметрыі і фізікі.
Дэніс Саліван   ЗША за інавацыйны ўклад у алгебраічную тапалогію  (англ.) і галаморфную дынаміку  (англ.).

2010-я правіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
2011 Не прысуджалася
2012 Майкл Ашбахер   ЗША за працу па тэорыі канечных груп.
Луіс Кафарэлі   Аргенціна за працу над дыферэнцыяльнымі ўраўненнямі ў частных вытворных  (англ.).
2013 Джордж Мастоў   ЗША за фундаментальны і наватарскі ўклад у геаметрыю і тэорыю груп Лі.
Майкл Артын   ЗША за яго фундаментальны ўклад у алгебраічную геаметрыю, як у камутатыўнай, так і некамутатыўнай.
2014 Пітэр Сарнак   ПАР
  ЗША
за глыбокі ўклад у аналіз, тэорыю лікаў, геаметрыю і камбінаторыку.
2015 Джэймс Артур   Канада за манументальную працу над формулай следу  (англ.) і фундаментальны ўклад у тэорыю аўтаморфных уяўленняў  (англ.) рэдуктыўных груп.
2016 Не прысуджалася
2017 Рычард Шон   ЗША за ўклад у геаметрычны аналіз і разуменне ўзаемасувязі дыферэнцыяльных ураўненняў і дыферэнцыяльнай геаметрыі.
Чарлз Феферман   ЗША за ўклад у шэраг матэматычных абласцей, уключаючы складаны шматмерны аналіз, дыферэнцыяльныя ўраўненні ў частных вытворных  (англ.) і субэліптычныя задачы.
2018 Аляксандр Бейлінсон   ЗША за іх працу, якая дасягнула значнага прагрэсу на стыку геаметрыі і матэматычнай фізікі.
Уладзімір Дрынфельд   Расія
  ЗША
2019 Жан-Франсуа Ле Галь   Францыя за глыбокі і элегантны унёсак у тэорыю выпадковых працэсаў  (англ.).
Грэгары Лоўлер   ЗША за ўклад у развіццё тэорыі імавернасцей, у прыватнасці, за ўвядзенне мадэлі LERW  (англ.) і вывучэнне яе ўласцівасцей.[4]
2020 Сайман Дональдсан   Вялікабрытанія за ўклад у дыферэнцыяльную геаметрыю і тапалогію.[5]
Якаў Эліяшберг   ЗША

2020-я правіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
2021 Не прысуджалася
2022 Джордж Люстыг   ЗША   Венгрыя за наватарскі ўклад у тэорыю прадстаўлення і сумежныя галіны.[6]
2023 Інгрыд Дабешы   Бельгія   ЗША за працу ў галіне тэорыі вейвлетаў і прыкладнога гарманічнага аналізу.[7]

Зноскі

  1. https://wolffund.org.il/the-wolf-prize/ Праверана 10 лютага 2022.
  2. IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence. IREG List of International Academic Awards (PDF). Brussels: IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence. Архівавана з арыгінала (PDF) 12 сакавіка 2019. Праверана 3 March 2018. {{cite book}}: Пададзена больш чым адно значэнне |accessdate= і |access-date= specified (даведка)
  3. Zheng, Juntao; Liu, Niancai (2015). "Mapping of important international academic awards". Scientometrics. 104: 763–791. doi:10.1007/s11192-015-1613-7.
  4. Wolf Prize 2019 — Mathematics Архівавана 30 сакавіка 2019.
  5. Wolf Prize 2020 — Mathematics
  6. Wolf Prize 2022 — Mathematics(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 8 лютага 2022. Праверана 9 кастрычніка 2022.
  7. Wolf Prize 2023 — Mathematics(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 7 лютага 2023. Праверана 17 ліпеня 2023.