Адкрыць галоўнае меню

Рагнеда Мсціслаўна (? — 1179) — дачка Мсціслава Вялікага.

На думку Ф. Б. Успенскага, нельга напэўна сцвярджаць, што прататыпам надання імя дачцэ Мсціслава была Рагнеда Рагвалодаўна. Аднак, паказальна, што пры абранні імёнаў дачок Мсціслаў прынамсі двойчы звяртаецца да скандынаўскіх, якія ўвайшлі ў княжацкі антрапанімікон за часамі Уладзіміра. Так, іншую Мсціслаўну звалі Мальмфрыдай, таксама як, памерлую ў адзін год з Рагнедай Рагвалодаўнай, меркаваную некаторымі даследчыкамі жонку Уладзіміра. Яшчэ адну Мсціслаўну звалі Інгеборгай, гэтае імя верагодна адсылае як да яе дзеда Інгэ Стэнкільсана, так і да Інгігерды Улафсдотэр.

У летапісе Рагнеда Мсціслаўна з'яўляецца ў артыкуле пра смерць свайго брата, вялікага князя Расціслава Мсціславіча, пад 1169 годам. Выступаючы як самастойная асоба, яна радзіць хвораму брату не ехаць да Кіева, а застацца ў Смаленску. Расціслаў і памірае на шляху да Кіева, у Рагнедзіным сяле Зарубе. Муж Рагнеды Мсціслаўны не згадваецца, таму можна думаць, што да гэтага часу яна была ўдавою. З летапісаў вядома, што некалькі дачок Мсціслава былі выданы замуж на Русі. У прыватнасці, адна з дачок была выдана за Усевалада Ольгавіча (унука Святаслава Яраславіча), другая за Яраслава Святаполчыча (унука Ізяслава Яраславіча), трэцяя за Брачыслава Давыдавіча (унука Усяслава Брачыславіча) — імёны іх летапісы не ўспамінаюць, аднак, адна з іх, магчыма, і ёсць Рагнеда Мсціслаўна. Таксама, Рагнеда магла быць яшчэ адной, восьмай, дачкой Мсціслава або адной з дачок выданых за мяжу, якая вярнулася на Русь, але імёны апошніх вядомы з заходніх крыніц — таму гэта версія лічыцца малаверагоднай.

Мусіць, Рагнеда Мсціслаўна была жонкаю Усевалада Ольгавіча, князя чарнігаўскага і кіеўскага. Судзячы з тэксту летапісу, Рагнеда мела ў брата, Расціслава Мсціславіча, пэўны аўтарытэт, што натуральна для ўдавы вял.кн. кіеўскага, якая ў свой час упэўніла мужа даць ноўгарадскі сталец аднаму з сваіх братоў Мсціславічаў. Пагатоў, вядома, што ўдава Усевалада памерла ў 1179 годзе.

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • Успенский Ф. Б. Скандинавы — Варяги — Русь: Историко-филологические очерки. — М.: Языки славянской культуры, 2002.
  • Литвина А. Ф., Успенский Ф. Б. Выбор имени у русских князей в X—XVI вв. Династическая история сквозь призму антропонимики. — М., 2006. — С. 366.