Райманд Шварц (фр.: Raymond Schwartz, эспер.: Rajmondo Ŝvarco; 8 красавіка 1894, Мец, Германская імперыя14 мая 1973, Парыж) — эсперанцкі паэт і празаік, які працаваў пераважна ў жанры гумару і сатыры[2].

Райманд Шварц
фр.: Raymond Schwartz
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 8 красавіка 1894(1894-04-08)
Месца нараджэння Мец, Германская імперыя
Дата смерці 14 мая 1973(1973-05-14)[1] (79 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Жонка Marguerite Schwartz[d]
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці паэзія, проза
Кірунак Esperanto movement[d]
Мова твораў эсперанта
Подпіс Выява аўтографа

Біяграфія правіць

Нарадзіўся 8 красавіка 1894 года ў Мецы (Латарынгія, якая ўваходзіла тады ў склад Германскай імперыі). Атрымаў у родным горадзе класічную адукацыю і валодаў не толькі роднымі для яго французскай і нямецкай (мовы ўжытку ў Латарынгіі), але таксама лацінскай і старажытнагрэчаскай. У 1909 ці 1910 годзе вывучыў эсперанта; у 1911 годзе з мэтай праверыць ровень сваіх моўных ведаў здзейсніў падарожжа ў Барселону, а ў 1913 годзе заснаваў у Мецы кружок эсперантыстаў «Amika Rondo» («Сяброўскае кола»). Па прафесіі — банкаўскі службовец (з часам дарос да суўласніка буйнага банка)[3][4][5].

У гады Першай сусветнай вайны быў мабілізаваны ў кайзераўскае войска і ваяваў на Усходнім фронце; вайна стала страшным расчараваннем для Шварца — пацыфіста і інтэрнацыяналіста.

Пасля сканчэння вайны Шварц вярнуўся ў Латарынгію, што зноў адышла да Францыі. Неўзабаве ён пераехаў у Парыж; у снежні 1920 года Шварц заснаваў вельмі вядомае ў той час парыжскае кабарэ «Verda kato» («Зялёны кот»), у якім збіраліся французскія эсперантысты, і быў яго дырэктарам і душой у 1920—1927 гг. Пазней узначальваў кабарэ «Bolanta kaldrono» («Кіпячы чайнік», 1936—1939 гг.) і «Тры кобальды» («Тры кобальда», 1949—1956 гг.)[2][5].

Цягам трох гадоў (пачынаючы з 1933 г.) Шварц быў рэдактарам штомесячнага гумарыстычнага часопіса «Пірат» («Pirato»); нярэдка абсмяяныя героі гумарэсак самі смяяліся, чытаючы чарговы нумар часопіса[6].

4 мая 1973 года Райманд Шварц сканаў[4].

Зноскі

  1. Raymond Schwartz // https://pantheon.world/profile/person/Raymond_Schwartz Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. а б Королевич 1989, с. 169.
  3. Enciklopedio de Esperanto 1934, p. 833.
  4. а б Ledon G. R. Raymond Schwartz kaj ties kabaretoj(недаступная спасылка). // TTT-ejo La Rido kaj Vervo de Raymond Schwartz. Архівавана з першакрыніцы 5 сакавіка 2016. Праверана 13 сакавіка 2016.
  5. а б Lloancy M.-T. Per humuro al maturo: Schwartz 100-jara(недаступная спасылка). // TTT-ejo La Rido kaj Vervo de Raymond Schwartz. Архівавана з першакрыніцы 14 сакавіка 2016. Праверана 13 сакавіка 2016.
  6. Королевич 1989, с. 170.

Публікацыі правіць

  • Schwartz R.  Verdkata testamento. — P.: Solsona, 1926. — 126 p.
  • Schwartz R.  Prozo ridetanta. — P.: Esperantista Centra Librejo, 1928. — 126 p.
  • Schwartz R.  Anni kaj Montmartre. — P.: Esperantista Centra Librejo, 1930. — 128 p.
  • Schwartz R.  La stranga butiko. — P.: Esperantista Centra Librejo, 1931. — 124 p.
  • Schwartz R.  La ĝoja podio. — P.: Esperantista Centra Librejo, 1949. — 271 p.
  • Schwartz R.  Kiel akvo de l'rivero. — La Laguna: J. Régulo, 1963.
  • Schwartz R.  Vole… novele. — Copenhagen: TK, 1971. — 192 p.

Літаратура правіць

Спасылкі правіць