Роберт Грабс

Роберт Грабс (англ.: Robert Howard Grubbs; 27 лютага 1942, акруга Маршал, Кентукі, ЗША — 19 снежня 2021) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі за 2005 год (сумесна з Рычардам Шрокам і Івам Шавэнам) з фармулёўкай «за ўклад у развіццё метаду метатэзіса ў арганічным сінтэзе».

Роберт Грабс
англ.: Robert Howard Grubbs
Robert H. Grubbs portrait-2.jpg
Дата нараджэння 27 лютага 1942(1942-02-27)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 19 снежня 2021(2021-12-19)[4] (79 гадоў)
Месца смерці
Грамадзянства
Жонка Helen O'Kane-Grubbs[d]
Род дзейнасці хімік, аўтабіёграф, выкладчык універсітэта
Навуковая сфера арганічная хімія
Месца працы
Навуковая ступень доктар філасофіі
Альма-матар
Вядомы як распрацоўшчык метаду метатэзіса ў арганічным сінтэзе
Член у
Узнагароды Нобелеўская прэмія — 2005 Нобелеўская прэмія па хіміі (2005)
Commons-logo.svg Роберт Грабс на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Роберт Грабс нарадзіўся 27 лютага 1942 года ў акрузе Маршал амерыканскага штаце Кентукі паміж мястэчкамі Посум-Траціл і Келверт-Сіці. Ранняе дзяцінства ён правёў у тым жа акрузе. Там Грабс вучыўся ў пачатковай школе Мак-Кінлі, малодшай сярэдняй школе Франкліна і ў сярэдняй школе Падзьюка Тыльмана. Вышэйшую адукацыю Грабс атрымліваў у Фларыдскім і Калумбійскім універсітэце. У 1968 годзе ён атрымаў ступень PhD. У 1969 годзе ён уладкаваўся ў Стэнфардскі, а потым — у Мічыганскі ўніверсітэт. У 1978 годзе ён стаў супрацоўнікам Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута, дзе працуе і дагэтуль.

Асноўным аб’ектам даследаванняў Грабса ў металаарганічнай хіміі і хіміі сінтэзу з’яўляюцца каталізатары і, у асаблівасці каталізатар Грабса, які выкарыстоўваецца, у прыватнасці, у метатезісе алефінаў. Таксама Грабс унёс значны ўклад у даследаванне так званай «жывой» полімерызацыі.

У 1989 годзе Грабс быў абраны членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША, а ў 1994 годзе — членам Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.

Роберт Грабс жанаты з Хелен Грабс, якая працавала лагапедам у пачатковай школе. У іх ёсць трое дзяцей.

Прэміі і ўзнагародыПравіць

  • 2000 — Медаль Бенджаміна Франкліна па хіміі
  • 2001 года — прэмія Герберта Браўна
  • 2002 — медаль Толмана
  • 2005 — Нобелеўская прэмія па хіміі (сумесна з Рычардам Шрокам і Івам Шоўэнам)

Зноскі

  1. Robert H. Grubbs // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. Robert H. Grubbs // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  3. Robert Grubbs // Munzinger Personen Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Caltech Mourns the Loss of Nobel Laureate Robert H. GrubbsКаліфарнійскі тэхналагічны інстытут, 2021. Праверана 20 снежня 2021.
  5. 5,0 5,1 (unspecified title) Праверана 4 сакавіка 2021.
  6. 6,0 6,1 (unspecified title) Праверана 8 ліпеня 2019.
  7. http://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=GRUBBS,%20Robert Праверана 26 сакавіка 2019.
  8. Fellows Directory
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 https://www.caltech.edu/about/news/caltech-mourns-the-loss-of-nobel-laureate-robert-h-grubbs Праверана 20 снежня 2021.