Рубель (Столінскі раён)

аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі

Рубе́ль[1] (трансліт.: Rubieĺ, руск.: Рубель) — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Чаква (старыца Рубельская Рака). Уваходзіць у склад Рубельскага сельсавета. Размешчана за 10 км на паўднёвы захад ад Альпеня, за 6 км на ўсход ад Беражнога, за 3 км на поўнач ад Хотамля, за 18 км паўночны ўсход ад Століна, за 263 км — ад Брэста, за 26 км — ад чыгуначнай станцыі Гарынь.

Аграгарадок
Рубель
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Першае згадванне
Колькасць двароў
1461
Насельніцтва
4 300 чалавек (2007)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1655
Паштовы індэкс
225533
Аўтамабільны код
1
СААТА
1258858076
Рубель на карце Беларусі ±
Рубель (Столінскі раён) (Беларусь)
Рубель (Столінскі раён)
Рубель (Столінскі раён) (Брэсцкая вобласць)
Рубель (Столінскі раён)

Цэнтр сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Рубельскі» (былога калгасу). Другая паводле велічыні вёска ў Брэсцкай вобласці (пасля Альшан).

ГісторыяПравіць

 
Міхайлаўская царква са званіцай, 1936

Першыя згадкі пра вёску належаць да 1458 года, калі яна згадваецца пад назвай Любра (Любер). Да канца XVIII стагоддзя гэтая назва ператварылася ў назву Рубля, Рубель. У XVI-XVIII стагоддзях вёска знаходзілася ў складзе Пінскага павета Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, з’яўлялася ўладаннем Зышчынічаў, Пашкевічаў, Рэзановічаў. З 1793 года вёска знаходзіцца ў складзе Расійскай імперыі, у Хорскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. З 1921 года знаходзіцца ў складзе Польшчы. З 1939 года ў складзе Беларускай ССР. 15 студзеня 1940 года ў складзе Давыд-Гарадоцкага раёна Пінскай вобласці быў створаны Рубельскі сельсавет. Падчас Другой сусветнай вайны, у 1944 годзе, нямецка-фашысцкія захопнікі забілі 122 жыхары і спалілі вёску падчас адступлення (730 хат). Уцалела толькі царква. Вёска Рубель увекавечаная ў мемарыяльным комплексе «Хатынь» як адна са спаленых вёсак. З 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 1961 года ў Столінскім раёне.

НасельніцтваПравіць

У 1886 годзе ў вёсцы налічвалася 450 жыхароў і 46 гаспадарак, у 1897 годзе — 450 жыхароў і 38 дамоў[2], у 1909 годзе — 3259 жыхароў і 448 двароў, у 1921 годзе — больш за 2800 насельнікаў і 457 гаспадарак. У 1932 годзе ў Рублі зарэгістравана 4166 жыхароў. У 1939 годзе — 541 двор, дзе пражывалі 3887 чалавек.

Колькасць жыхароў перад пачаткам Вялікай Айчыннай вайны склала 3688 чалавек, было 730 гаспадарак.

У 1959 годзе налічвалася 4668 насельнікаў, у 1970-м — 5565 жыхароў, у 1999-м — 4186 жыхароў 440 двароў. Па стане на пачатак 2001 года было 1350 двароў і 4138 жыхароў. У 2004 годзе налічвалася 1444 двароў і каля чатырох з паловай тысяч жыхароў. У 2005 годзе — 4034 чал., 1453 двары[2], у 2007 годзе — 4300 чал. і 1461 двор[3], у 2010 годзе — 4700 чал.[4].

Да 1973 года Рубель была самай вялікай вёскай у Беларусі[3]. Зараз другая па велічыні вёска ў Столінскім раёне і Брэсцкай вобласці (пасля Альшан), да 2005 года — трэцяя ў Брэсцкай вобласці (пасля Альшан і Моталя).

ІнфраструктураПравіць

У вёсцы знаходзяцца льнокамбінат (не працуе), аддзяленне сувязі РУП «Белпошта», аддзяленне ААТ «Беларусбанк», аптэка, 7 прыватных крам (Вераніка, Людміла, Вольга, аўтазапчасткі), 4 дзяржаўных крамы, два ўнівермага (Сілуэт і Прамтавары), кафэ «Івушка», школьная сталовая, кнігарня (зачынена), дзве хлебныя крамы, бібліятэка, Дом культуры, камбінат бытавога абслугоўвання, сярэдняя школа, два яслі-сада, рынак, аўтазаправачная станцыя, два млыны.

У ліпені 2008 года ў вёсцы адкрылася новая амбулаторыя.

СлавутасціПравіць

 
Крыж
 
Сабор Арханёла Міхаіла. Каля 1700 г., з в. Рубель. НММ РБ

Тэрытарыяльны падзелПравіць

Традыцыйная вёска дзеліцца на 11 мікравёсак:

  • Вакза́л — паўднёва-заходняя частка вёскі, на захад ад цэркваў
  • Вялі́кі Лес — паўднёва-заходняя частка вёскі, за Вакзалам
  • До́ўгае — усходняя частка вёскі, каля Салабаі
  • Жыды́ — усходняя частка вёскі
  • Запо́лле — паўночна-ўсходняя частка вёскі
  • Зарэ́чча — заходняя частка вёскі, на левым беразе Чаквы
  • Машлякі́ — паўднёвая частка вёскі
  • Но́вы Пасёлак — на ўсход ад Туразы
  • Салабаі́ — усходняя частка вёскі
  • Сяло́ — цэнтральная частка вёскі
  • Ту́раза — паўночна-ўсходняя частка вёскі

Цікавая інфармацыяПравіць

Прыклады вясковага вымаўлення:

  • Бага́то — шмат
  • Вон — ён
  • Вона́ — яна
  • Воны́ — яны
  • Дзе́ўчына — дзяўчына
  • Дзярэ́ўня — вёска
  • Е́сцяка — ёсць
  • Кого́ — кагосьці
  • Колі́ — калі
  • Кра́ма — ларок
  • Ла́ўка — крама
  • Ма́мо — мама
  • Пое́хаў — паехаў
  • Пошо́ў — пайшоў
  • Та́то — тата
  • У мане́ — у мяне
  • Фа́йно — цудоўна
  • Хоро́шы — прыгожы
  • Цяпэр — сёння
  • Шо-то — штосьці
  • Шчо — што
  • Якэ́ — які

Вядомыя выхадцыПравіць

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2010.— 318 с. ISBN 978-985-458-198-9. (DJVU). Сустракаецца таксама варыянт Рубэ́ль
  2. 2,0 2,1 Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 4, кн. 2. Брэсцкая вобласць / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2007. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0303-0. С. 591.
  3. 3,0 3,1 Вось гэта Рубель! // Звязда
  4. Пра «маё» і «не маё» // Звязда

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць