Адкрыць галоўнае меню

Паўднёвы В'етнам — распаўсюджаная ў літаратуры назва змяняўшых адна адну дзяржаў, якія існавалі ў 1954 — 1976 у частцы сучаснага В'етнама на поўдзень ад 17 паралелі (р. Бенхай). Назвы дзяржаў:

Рэспубліка В'етнам
Việt Nam Cộng hòa

Рэспубліка
Flag of South Vietnam.svg
1955 — 1976


FNL Flag.svg
Flag of South Vietnam.svg Emblem of South Vietnam (1963-1975).svg


Сцяг Паўднёвага В'етнама Герб Паўднёвага В'етнама
Дэвіз
Радзіма, справядлівасць, адзінства
Гімн
Southvietmap.jpg
Сталіца Сайгон
Мова(ы) в'етнамская
Грашовая адзінка Паўднёвав'етнамскі донг
Плошча 173 809 км²
Насельніцтва 19,4 млн
Форма кіравання Рэспубліка

Сталіцай «Паўднёвага В'етнама» быў горад Сайгон (цяпер Хашымін).

ГісторыяПравіць

Існавала некалькі прычын таго, чаму Паўднёвы В'етнам аддзяліўся ад Паўночнага. Перш за ўсё, гэтая тэрыторыя пазней за ўсё была далучана да гістарычнай В'етнамскай дзяржавы, і большасць насельніцтва тут складалі не в'етнамцы, а нацыянальныя меншасці - мыонгі і мон-кхмерскія народнасці. У сувязі з гэтым Францыя адносна лёгка акупавала гэтую частку В'етнама ў XIX стагоддзі. У той час як Анам (цэнтральны В'етнам) і Танкін (паўночны В'етнам) мелі статус пратэктаратаў, паўднёвы В'етнам з'яўляўся калоніяй Кахінхіна і ад яго нават абіраліся дэпутаты ў французскі парламент. Таму французскія інтарэсы тут былі мацней, чым у астатняй частцы В'етнама, і па заканчэнні Другой сусветнай вайны французы прыклалі ўсе намаганні, каб не дапусціць на гэтую тэрыторыю партызан з Паўночнага В'етнама. У 1949 у на поўдні В'етнама была абвешчана дзяржава, фармальным кіраўніком якой быў в'етнамскі імператар Бао Дай з дынастыі Нгуен, фактычна жа ў ім кіравала французская каланіяльная адміністрацыя. У 1954 згодна Жэнеўскім пагадненням адбыўся часовы падзел В'етнама (да правядзення усеагульных выбараў), пры гэтым каля 1 млн каталікоў з Паўночнага В'етнама бегла на поўдзень.

Паўднёвав'етнамскі ўрад, аднак, сутыкнуўся з няздольнасцю цалкам кантраляваць краіну, на тэрыторыі якой змагаліся розныя рэлігійныя і тэрарыстычныя групоўкі. Французаў на тэрыторыі Паўднёвага В'етнама змянілі амерыканцы, аднак вельмі непаслядоўная палітыка ЗША як у дачыненні да Паўднёвага В'етнама, так і пры вядзенні вайны супраць Паўночнага В'етнама, прывяла да росту антыамерыканскіх настрояў і страце аўтарытэту паўднёвав'етнамскім урадам, у якім перыядычна адбываліся перавароты.

Важнае значэнне ў ацэнцы вайны ў В'етнаме мае той факт, што ўрад ДРВ не прызнаваў факт існавання на поўдні асобнай незалежнай дзяржавы, указваючы, што яе абвяшчэнне супярэчыць Жэнеўскім пагадненням. У сувязі з гэтым да цяперашняга часу аб'яднаны В'етнам і ЗША па рознаму трактуюць падзеі таго перыяду, расцэньваючы іх адпаведна як нацыянальна-вызваленчую барацьбу за вызваленне акупаванай часткі краіны і агрэсію сацыялістычнай дзяржавы супраць амерыканскага саюзніка.

Вайна паміж Паўночным В'етнамам і партызанамі Паўднёвага В'етнама, з аднаго боку, супраць ЗША і ўрада Паўднёвага В'етнама, з другога боку, фармальна скончылася ў 1973 падпісаннем Парыжскіх мірных пагадненняў, пасля якіх амерыканскія войскі былі выведзеныя з Паўднёвага В'етнама. Аднак паўночнав'етнамская армія ў парушэнне дадзеных пагадненняў працягнула вядзенне баявых дзеянняў з мэтай зрынуць паўднёвав'етнамскі рэжым. У сакавіку-красавіку 1975 у выніку шырокамаштабнага наступу гэтая мэта была дасягнутая. Новы ўрад быў цалкам падкантрольны паўночнав'етнамскай адміністрацыі, і ў 1976 было абвешчана аб аб'яднанні Паўднёвага і Паўночнага В'етнама ў адзіную Сацыялістычную рэспубліку В'етнам.

Гл. таксамаПравіць