Саміт па Лівіі ў Берліне

Саміт па Лівіі — міжнародная канферэнцыя ў Берліне (Германія) 19 студзеня 2020 года, якая закліканая ўрэгуляваць лівійскі канфлікт мірным шляхам.

Сумесная фота палітыкаў на канферэнцыі.
Дэманстрацыя супраць фельдмаршала Хафтара ў Берліне падчас канферэнцыі па Лівіі.
 
Грамадзянская вайна ў Лівіі
Першы этап: Бенгазі (1) Трыпалі (1) Эз-Завія (1) Місурата Нафус Брэга (1) Рас-Лануф Бін-Джавад (1) Брэга (2) Адждабія Бенгазі (2) Вазін Брэга (3) Эз-Завія (2) Брэга (4) Гар’ян Эз-Завія (3) Бін-Джавад (2) Трыпалі (2) Бені-Валід (1) Сірт (1) Себха (1) Гадамес
Першая інтэрвенцыя: Харматан Эламі Світанак адысеі Мабайл Саюзны абаронца
Другі этап: Бені-Валід (2)
Трэці этап: Бенгазі (3)Аэрапорт ТрыпаліАэрапорт БенінаУбарыДэрна (1) Бенгазі (4)Сірт (2) Другая інтэрвенцыя Місурата (2)Сірт (3) Дэрна (2) Трыпалі (3) ТраганСебха (2) Трыпалі (4) ТаджураТурэцкая інтэрвенцыяУсходняя Трыпалітанія

Прычыны Рэзалюцыя 1973 НаймітыЗабойства Муамара КадафіНаступствыСаміт па Лівіі ў Берліне

ПерадгісторыяПравіць

Вайна ў ЛівііПравіць

У 2011 годзе ў Лівіі пачалося ўзброенае паўстанне супраць рэжыму Муамара Кадафі. Пасля, шмат у чым дзякуючы замежнай ваеннай інтэрвенцыі, урадавая армія была разгромлена, а кіраўнік дзяржавы быў зрынуты і забіты. Аднак новай уладзе не атрымалася дамагчыся стабільнасці і адзінства сярод сваіх прыхільнікаў. У той жа час, кадафісты, не зважаючы на ​​гібель свайго лідара, працягвалі барацьбу. На працягу некалькіх гадоў у Лівіі ішлі сутыкненні паміж рознымі групоўкамі.

У 2014 годзе ў Лівіі былі абвешчаныя два парламента — Усеагульны нацыянальны кангрэс у Трыпалі і Палата прадстаўнікоў у Табруку, паміж якімі развязалася барацьба за кантроль над краінай. У 2016 годзе, у адпаведнасці з умовамі Схірацскага пагаднення[en], для аб’яднання краіны ўтвораны Урад Нацыянальнага Адзінства, якому перадаў усе свае паўнамоцтвы трыпалітанскі кангрэс. Аднак Палата прадстаўнікоў не спяшалася пераходзіць пад кантроль УНА. Больш за тое, падкантрольныя ППЛ армія фельдмаршала Хафтара пачала з ім канфрантацыю.

Папярэднія мірныя працэсыПравіць

18 верасня 2015 года варагуючыя бакі дасягнулі пагаднення. Пра гэта заявіў кіраўнік Місіі ААН па падтрымцы ў Лівіі (МААНПЛ) Бернард Леона. Паводле яго даных, падпісанне дакумента, які пакладзе канец шматгадоваму канфлікту ў гэтай паўночнаафрыканскай краіне, адбудзецца ў Марока.

Схірацкае пагадненне было дасягнута яшчэ 11 ліпеня па выніках папярэдняга раўнда міжлівійскaга дыялогу. Аднак, цырымонію ў Марока праігнаравалі дэлегаты праісламіцкага Усеагульнага нацыянальнага кангрэса (УНК, былы часовы парламент) Лівіі, які засядае ў Трыпалі. Подпісы пад дакументам «аб свеце і прымірэнні» паставілі эмісары ​​прызнанага міжнароднай супольнасцю часовага ўрада ў Тобруку, прадстаўнікі шэрагу рэгіянальных муніцыпалітэтаў, вядучых палітычных партый і арганізацый грамадзянскай супольнасці краіны. Падрыхтаваны цяпер пры пасярэдніцтве МААНПЛ выніковы тэкст змяшчае прапановы, унесеныя УНК. Згодна з планам, прапісанаму у пагадненні, у Лівіі павінна быць сфарміраваны ўрад нацыянальнага адзінства тэрмінам на год, якое ўзначаліць прэм’ер-міністр і два яго намеснікі. Функцыі заканадаўчага органа будзе выконваць Палата прадстаўнікоў[1].

9 кастрычніка 2015 года сфарміраваны ўрад нацыянальнага адзінства Лівіі. Прэм’ер-міністрам краіны стаў Фаіз Сарадж. Акрамя таго, былі названыя імёны трох віцэ-прэм’ераў — Ахмеда Майтыга, Фатх аль-Мажбры і Мусы аль-Кані. «Пасля года намаганняў, у якія былі ўцягнутыя звыш 150 лівійцаў, якія прадстаўляюць усе рэгіёны краіны, надышоў момант, калі мы можам аб’явіць аб фарміраванні ўрада нацыянальнага адзінства», — сказаў Леон. На працягу многіх месяцаў у дыскусіях ў Марока прымалі ўдзел прадстаўнікі асноўных канфліктуючых лівійскіх бакоў — праіcламіцкага Усеагульнага нацыянальнага кангрэса (былы часовы парламент), які засядае ў Трыпалі, і прызнанага міжнароднай супольнасцю часовага ўрада ў Тобруку. Генеральны сакратар ААН Пан Гі Мун вітаў узгадненне ўдзельнікамі перамоваў канчатковага праекта палітычнага пагаднення, а таксама спісу кандыдатаў на ўключэнне ва ўрад, кіраўніцтва якім будзе даверана Сараджу[2].

13 снежня 2015 года ў Рыме адбылася міжнародная канферэнцыя па Лівіі. На ёй два ўрады, якія ваююць адзін з адным дамовіліся аб намеры 16 снежня падпісаць мірнае пагадненне і на працягу 40 дзён з моманту падпісання сфармаваць урад нацыянальнага адзінства[3][4].

17 снежня 2015 года ў горадзе Схіраце (Марока) адбылася цырымонія падпісання пагаднення па мірным урэгуляванні і фарміраванні ўрада нацыянальнага адзінства паміж бакамі канфлікту ў Лівіі[5].

На 14—16 красавіка 2019 года ў Гадамесе была запланаваная Лівійская нацыянальная канферэнцыя і накіраваная на пераадоленне крызісу ў краіне і стану двоеўладдзя. У ёй павінны былі прыняць удзел дэлегаты усіх супрацьлеглых бакоў, каб скласці «дарожную карту» для аб’яднання разрозненых дзяржаўных інстытутаў і правядзення агульнанацыянальных прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў, неабходнасць у якіх была зацверджана яшчэ ў маі 2018 года[6]. З-за пачатку наступлення ЛНА на Трыпалi канферэнцыя была перанесена на нявызначаны тэрмін[7].

13 студзеня 2020 года ў Маскве павінна была прайсці сустрэча паміж Фаізам Сараджам і Халіфай Хафтарам, а таксама прадстаўнікамі іншых лівійскіх сіл[8], але Фаіз адмовіўся весці перамовы з апанентам. Нягледзячы на ​​гэта, мірная канферэнцыя з удзелам розных кіраўнікоў дзяржаў, у тым ліку і лідараў варагуючых бакоў. Чакалася, што бакі падпішуць мірны дагавор. Сарадж і прадстаўнік парламента Лівіі на ўсходзе краіны падпісалі двухбаковыя пагадненне, аднак Хафтар узяў час на роздум. Замінка звязана з тым, што камандуючы ЛНА падчас перамоваў настойваў на неабходнасці бесперашкоднага ўводу сваіх падраздзяленняў у падкантрольны УНА Трыпалі, што не мелася на ўвазе праектам пагаднення. Праект прадугледжваў адмову ад усіх наступальных дзеянняў і стварэнне ваеннай камісіі для вызначэння лініі судакранання і назіранні за перамір’ем. Згодна з распрацаваным з дакументам таксама планавалася стварыць рабочыя групы па ўрэгуляванні сітуацыі ў рэгіёне[9].

УдзельнікіПравіць

Варагуючыя бакі[10]:

Іншыя краіны[11]:

Адмовіліся ўдзельнічаць[12]:

Міжнародныя арганізацыі[11]:

КанферэнцыяПравіць

19 студзеня ў сталіцы Германіі адбылася сустрэча па лівійскім урэгуляванні з удзелам Расіі, ЗША, Турцыі, Егіпта і іншых краін. На саміце прысутнічалі кіраўнік ўрада нацыянальнай згоды Фаіз Сарадж і камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Халіф Хафтар, аднак арганізаваць прамыя перамовы паміж імі не ўдалося. Канцлер ФРГ Ангела Меркель распавяла, што дасягнутая дамоўленасць аб усёабдымным плане вырашэння канфлікту. У сваю чаргу, выконваючы абавязкі кіраўніка расійскага МЗС Сяргей Лаўроў паведаміў, што выніковы дакумент змяшчае палажэнні аб устойлівым спыненні агню[13].

Згодна з прапанаванай рэзалюцыяй, працэс урэгулявання ў паўночнаафрыканскай краіне прапануецца разбіць на шэсць «кошаў»: спыненне агню, выкананне зброевага эмбарга, палітычны працэс, рэформа сектара бяспекі, эканамічная рэформа і захаванне гуманітарных нормаў і правоў чалавека. Усім удзельнікам канферэнцыі дакумент прапануе адмовіцца ад умяшальніцтва ў лівійскі канфлікт[14]. Падкрэсліваецца, што ў выпадку, калі праект выніковага дакумента канферэнцыі будзе прыняты, то за ходам яго выканання будзе сачыць спецыяльна створаная міжнародная структура, якая будзе знаходзіцца пад эгідай ААН[15].

Дадзены дакумент не падпісаў Хафтар, хоць пагадзіўся на перамір’е[16].

Перад канферэнцыяй прайшлі перамовы паміж прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным і прэзідэнтам Турцыі Рэджэпам Эрдаганам пра сітуацыю ў Лівіі[17].

Падчас канферэнцыі ля будынка Рэйхстага сабраліся два мітынгі — у падтрымку Хафтара і ў падтрымку Сараджа. Удзельнікамі з’яўляліся лівійцы, якія пражывалі ў Германіі. Паміж групамі ледзь не здаралася бойка, аднак своечасова ўмяшалася паліцыя[18].

Рэалізацыя рэзалюцыіПравіць

У лютым бакі канфлікту пачалі абмяркоўваць план чарговага перамір’я. 3 лютага пачала працу Аб’яднаная вайсковая камісія 5+5, стварэнне якой было прапісана ў берлінскім пагадненні. У яе ўвайшлі пяць прадстаўнікоў ад ЛНА і ад Урада нацыянальнай згоды. Мэта работы ваеннага камітэта — весці перамовы аб паўнавартасным спыненні агню ў Лівіі[19].

Аднак актывізацыя канфлікту вясной і невыкананне бакамі перамір’я не дало ніякай магчымасці мірнага ўрэгулявання.

ЗноскіПравіць

  1. СМИ: стороны конфликта в Ливии достигли соглашения, документ будет подписан в течение дня
  2. Главой правительства Ливии стал Фаиз Сарадж, назначены трое вице-премьеров
  3. НАТО готовит второе вторжение в Ливию — для борьбы с ИГ
  4. Участники конференции по Ливии встретятся с правительством нацединства
  5. Стороны конфликта в Ливии подписали соглашение о мирном урегулировании
  6. Столица в огне: ливийская армия ведет наступление на Триполи // Известия
  7. [1]
  8. [https://radiosputnik.ria.ru/20200113/1563352741.html В МИД подтвердили встречу Хафтара и Сарраджа в Москве]
  9. Подписать мирное соглашение по Ливии в Москве не удалось
  10. Хафтар и Сарадж примут участие в конференции по Ливии в Берлине — Маас // Аргументы и факты, 18 января 2020
  11. 11,0 11,1 Меркель назвала дату и участников конференции по Ливии в Берлине — Радио Sputnik, 14 января 2020
  12. Тунис отказался от участия в международной конференции по Ливии в Берлине
  13. В Кремле оценили итоги берлинской конференции по Ливии // RT на русском, 20 января 2020
  14. Участники конференции по Ливии согласовали текст итогового документа // Информационно-аналитический центр «МедиаНьюс», 19 января 2020
  15. В Берлине приняли окончательную версию резолюции саммита по Ливии — СМИ // ИА REGNUM, 19 января 2020
  16. Хафтар не подписывал принятый в Берлине документ, заявила Меркель // РИА Новости, 24 января 2020
  17. В Берлине начались переговоры Путина и Эрдогана по Ливии // Информационно-аналитический центр «МедиаНьюс», 19 января 2020
  18. https://youtu.ru/P9IeMU6Wn10
  19. В Женеве начала работу совместная ливийская военная комиссия // РИА Новости, 3 января 2020