Соф’я Аляксееўна (царэўна)

Соф'я Аляксееўна (17 (27) верасня 1657 — 3 (14) ліпеня 1704) — руская царэўна, дачка рускага цара Аляксея Міхайлавіча і яго жонкі Марыі Ільінішны Міласлаўскай, у 16821689 гадах рэгент пры малодшых братах Пятры і Іване.

Соф’я Аляксееўна
Sophia Alekseyevna of Russia.jpg
рэгент
8 чэрвеня 1682 — 22 верасня 1689
Нараджэнне 27 верасня 1657(1657-09-27)[1][2][…]
Смерць 14 ліпеня 1704(1704-07-14)[1][5][…] (46 гадоў)
Месца пахавання
Род Раманавы
Бацька Аляксей Міхайлавіч[6]
Маці Марыя Ільінічна Міласлаўская[d][6]
Веравызнанне Праваслаўная Царква
Дзейнасць кіраўнік, палітык
Commons-logo.svg Соф’я Аляксееўна на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Пасля смерці бяздзетнага Фёдара Аляксеевіча брат яго 16-гадовы Іван, слабы фізічна, быў адхілены ад пасаду. Патрыярх Іаакім і баяры абвясцілі царом 10-гадовага Пятра. Баяры Міласлаўскія на чале з Соф'яй вырашылі аспрэчыць уладу.

Соф'я прыйшла да ўлады, абапіраючыся на свайго фаварыта Васілія Галіцына і стральцоў. 15 верасня 1682 стала рэгенткай пры малалетніх братах Іване і Пятры.

Асабістыя якасціПравіць

 
Царэўна Соф'я Аляксеевна

Соф'я была разумнай, уладнай, славалюбівай, ведала польскую мову, латынь і нават складала вершы. Вальтэр гаварыў аб ёй: «Кіраўніца мела шмат розуму, складала вершы, пісала і гаварыла добра, з выдатным выглядам злучала мноства талентаў; усе яны былі азмрочаны велічэзным яе славалюбствам».

ДасягненніПравіць

У пачатку ліпеня 1682 умелымі дзеяннямі спыніла ў Маскве бунт раскольнікаў: перанесла «спрэчкі аб веры» у палац, у Гранавітую палату, ізаляваўшы тым самым правадыроў старавераў ад натоўпу народа.

Падпісала выгадны для Расіі «Вечны мір» з Польшчай, Нерчынскі дагавор з Кітаем. У 1687 і 1689 пад кіраўніцтвам Васілія Галіцына былі распачаты паходы супраць крымскіх татараў, але яны былі няўдалыя. У 1687 была створана Славяна-грэка-лацінская акадэмія. 21 ліпеня 1687 у Парыж прыбыла першае рускае пасольства.

Дом Раманавых (да Пятра III)
Раман Юр’евіч Захар’ін
Анастасія,
жонка Івана IV Грознага
Фёдар Іванавіч
Мікіта Раманавіч Захар’ін
Фёдар Мікіціч
(патрыярх Філарэт)
Міхаіл Фёдаравіч
Аляксей Міхайлавіч
Аляксей Аляксеевіч
Соф’я Аляксееўна
Фёдар III
Іван V
Ганна Іванаўна
Кацярына Іванаўна
Ганна Леапольдаўна
Іван VI
Пётр I Вялікі
(2-я жонка Кацярына I)
Аляксей Пятровіч
Пётр II
Ганна Пятроўна
Пётр III
Лізавета Пятроўна
Аляксандр Мікіціч
Міхаіл Мікіціч
Іван Мікіціч
Мікіта Іванавіч

ЗрыньваннеПравіць

У верасні 1689 Соф'я была зрынутая і саслана ў Новадзявочы манастыр. Падчас стралецкага паўстання 1698 года стральцы, па дадзеных следства, намерваліся паклікаць яе на царства. Пасля прыгнечання бунту Соф'я пастрыжаная ў манашкі пад імем Сусаны. Памерла ў 1704. Пахавана ў Смаленскам саборы Новадзявочага манастыра ў Маскве.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Sofya Alekseyevna Romanova // Find a Grave — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Sofia Alexejewna // FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах, Görkəmli qadınlar haqqında məlumat bankı Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Russland (Sophie) // Brockhaus Enzyklopädie / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. 4,0 4,1 Софья Алексеевна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
  5. Sophia Alekseevna // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. 6,0 6,1 Lundy D. R. The Peerage