Стывен Уільям Хокінг

англійскі фізік-тэарэтык

Стывен Уільям Хокінг (англ.: Stephen William Hawking; 8 студзеня 1942, г. Оксфард, Вялікабрытанія14 сакавіка 2018, Кембрыдж, Вялікабрытанія) — англійскі фізік-тэарэтык. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1974), Нацыянальнай АН ЗША (1992).

Стывен Уільям Хокінг
Stephen William Hawking
Stephen Hawking.StarChild.jpg
Дата нараджэння

8 студзеня 1942(1942-01-08)

Месца нараджэння

Оксфард, Вялікабрытанія

Дата смерці

14 сакавіка 2018(2018-03-14) (76 гадоў)

Месца смерці

Кембрыдж, Вялікабрытанія

Месца пахавання

Вэстмінстэрскае абацтва[1]

Грамадзянства

Вялікабрытанія

Жонка

Jane Wilde helleyer (Hawking)[d] і Elaine Mason[d]

Дзеці:

Lucy Hawking[d], Robert Hawking[d] і Tim Hawking[d]

Род дзейнасці

фізік-тэарэтык, cosmologist, пісьменнік

Навуковая сфера

тэарэтычная фізіка, прыкладная матэматыка, астрафізіка

Месца працы

Кембрыджскі ўніверсітэт, Канадскі Інстытут тэарэтычнай фізікі (англ.: Perimeter Institute)

Навуковая ступень

бакалаўр мастацтваў[d] (1962) і доктарская ступень[d] (1 сакавіка 1966)

Альма-матар

Оксфардскі ўніверсітэт, Кембрыджскі ўніверсітэт

Навуковы кіраўнік

Дэніс Сіяма (англ.: Dennis Sciama)

Узнагароды і прэміі

Прэмія Вольфа (1988)
Літаратурная прэмія прынца Астурыйскага (1989)
Медаль Коплі (2006)
Прэзідэнцкі медаль Свабоды (2009)

Сайт:

hawking.org.uk

Подпіс

Подпіс

Commons-logo.svg Стывен Уільям Хокінг на Вікісховішчы

Змест

Біяграфічныя звесткіПравіць

Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт (1962), затым Кембрыджскі ўніверсітэт (1966), у якім і працаваў, з 1977 прафесар.

3 1962 паралізаваны, з 1985 страціў магчымасць маўлення.

У 22 гады ў Хокінга быў дыягнаставаны бакавы аміятрафічны склероз. Паводле прагнозаў урачоў, вучонаму заставалася жыць 2-3 гады. Аднак лёс Хокінга склаўся інакш. Ён быў двойчы жанаты, стаў бацькам траіх дзяцей. І ўжо цалкам паралізаваны прадаўжаў займацца навукай, выкладаў, выступаў з дакладамі з дапамогай камп'ютарнага галасавога сінтэзатара[2].

Прах Стывена Хокінга пахаваны ў лонданскім Вэстмінстэрскім абацтве.

Навуковая дзейнасцьПравіць

Навуковыя працы па агульнай тэорыі адноснасці, тэарэтычнай астрафізіцы і касмалогіі. Даказаў тэарэму аб сінгулярнасці прасторы-часу (тэарэма Xокінга—Пенроўза, 1960-я г.). Паказаў, што на пачатковых этапах эвалюцыі Сусвету маглі ўтварацца чорныя міні-дзіры (памерам з элементарную часціцу). У сярэдзіне 1970-х г. распрацаваў тэорыю «выпарэння» чорных дзір за кошт квантавых эфектаў і нараджэння пар часціц і антычасціц (выпрамяненне Xокінга).

Аўтар шэрагу навукова-папулярных кніг, у т.л. кнігі "Кароткая гісторыя часу", якая разышлася 10-мільённым тыражом.

Прэміі і ўзнагародыПравіць

ПублікацыіПравіць

Зноскі

ЛітаратураПравіць

У СецівеПравіць