Адкрыць галоўнае меню

Сярэднеанглійская мова — сярэдневяковая форма англійскай мовы, якая склалася пад нармана-французскім уплывам з англасаксонскай мовы на працягу 11-15 стст. З 16 па 19 стст. паступова пераўтваралася ў сучасную англійскую мову. Адрозніваецца ад апошняй некаторымі асаблівасцямі граматыкі, правапісу і значэння слоў.

Сярэднеанглійская мова
Краіны: Англія
Вымерла: у XV—XVI стагоддзях развілася ў раннюю новаанглійскую мову
Класіфікацыя
Катэгорыя: Мовы Еўразіі

Індаеўрапейскія

Германскія
Заходнегерманскія
Англа-фрызскія
Пісьменнасць: лацініца
Моўныя коды
ГОСТ 7.75–97: сра 619
ISO 639-2: enm
ISO 639-3: enm
Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Змест

Некаторыя асаблівасці сярэднеанглійскай мовыПравіць

Асаблівасці граматыкіПравіць

Адна з адметых асаблівасцей граматыкі сярэднеанглійскай мовы — амаль поўная адсутнасць do як дапаможнага дзеяслова: замест do not ask — ask not (Не пытайце). Яшчэ два граматычныя адрозненні звязаны з вымаўленнем і правапісам: выкарыстанне суфікса th замест s у дзеясловах простай формы цяперашняга часу з дзейнікамі 3-й асобы адзіночнага ліку (he wanteth замест he wants (ён хоча)); ужыванне артыкля an замест a перад словамі, якія пачынаюцца на h (an hundred замест a hundred (сотня)). Адна граматычная асаблівасць звязана з выкарыстаннем розных слоў множнага ліку як сінонімаў слова you (вы) thou (і яго вытворных thy/thine (твой, ваш), thee (цябе, табе, вас, вам)) для адной асобы і ye — для некалькіх (у англійскай мове няма поўнага эквівалента слову «ты»). З дзейнікамі 2 асобы могуць выкарыстоўвацца асобыя формы мадальных дзеясловаў shall i can — shalt i canst. Тое ж самае датычыцца дзеяслова have: з дзейнікам 2 асобы ён ставіцца ў форму hast (напрыклад, thou hast — ты маешь ці вы маеце), якой няма ў сучаснай англійскай мове. Лічбы словамі нават у 19 ст. маглі пісацца ў адваротным парадку: замест twenty-seven (27) seven and twenty (сем і дваццаць)

Асаблівасці правапісуПравіць

Некаторыя словы сярэднеанглійскай мовы пішуцца інакш, чым прынята ў сучаснай англійскай

Сярэднеанглійская Сучасная англійская Беларускі эквівалент
spake spoke казаў, казала
auld old стары
art are цяп ч. мн.л. дзеяслова «быць»

Лексічныя асаблівасціПравіць

Некаторыя словы сучаснай англійскай мовы мелі дадатковае альбо нават іншае значэнне ў сярэднеанглійскай.

Слова Значэнне ў сярэднеанглійскай Значэнне ў сучаснай англійскай мове
gay вяселы гомасексуаліст
ghost у асноўным — «дух» (напр., Holy Ghost — Святы Дух) у асноўным — «прывід»
meat ежа мяса
minister слуга, святар міністр, святар, а калі слуга то толькі Божы
rape выкрадаць гвалціць
villan вілан, прыгонны селянін паскуднік

У сярэднеанглійскай мове лічбы 60, 70, 80 і 90 мелі назвы на ўзор французскіх і зусім не падобныя на сучасныя англійскія

Лічба Сярэднеанглійская Сучасная англійская
60 threescore (літаральна «тры разы па дваццаць») sixty
70 threescore and ten (літаральна «тры разы па дваццаць і дзесяць») seventy
80 fourscore (літаральна «чатыры разы па дваццаць») eighty
90 fourscore and ten (літаральна «чатыры разы па дваццаць і дзесяць») ninety

Сувязь сярэднеанглійскай мовы з сучаснасцюПравіць

Сярод распаўсюджаных помнікаў пісьменнасці на сярэднеанглійскай мове — Біблія караля Якава, адзін з самых папулярных перакладаў Бібліі на англійскую мову. Таксама распаўсюджаны творы Шэкспіра, Мільтана, Ньютана, Лока, напісаныя на розных варыянтах сярэднеанглійскай. Уся гэта спадчына шырока цытуецца ў мастацкіх і публіцыстычных творах, напісаных на сучаснай англійскай. Многія вернікі на памяць ведаюць асобныя вершы з Бібліі караля Якава. Цікава, што амерыканскі пісьменнік Э. Хэмінгуэй выкарыстоўваў элементы сярэднеанглійскай у сваім рамане «Па ком звоніць звон» (For Whom the Bell Tolls), напрыклад, thou i яго вытворныя.

Гл. таксамаПравіць

СпасылкіПравіць