Узброеныя сілы Судана

Узброеныя сілы Судана (араб. القوات المسلحة السودانية‎‎‎) — ваенная арганізацыя Рэспублікі Судан, прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Складаюцца з сухапутных войскаў, ваенна-марскіх сіл, ваенна-паветраных сіл і сіл народнай абароны (СНА).

Узброеныя сілы Судана
Дата заснавання 1956
Штаб-кватэра Хартум
Занятыя ў войску 104 000 (2020 г.)

У складзе УС Судана на 2018 год налічвалася 104300 вайскоўцаў. З іх 100 000 у сухапутных войсках, 1300 у флоце, 3000 у ВПС. У параваенных фарміраваннях сіл народнай абароны служыла 20 000 чалавек. Рэзерв СНА — 82 тыс.чалавек[1].

Ваенны бюджэт на 2016 год складаў каля 1 млрд долараў пры ВУП 91,2 млрд (~1% ад ВУП). Каля 50% з іх пайшло на закупку ўзбраення і ваеннай тэхнікі (УВТ)[2][3]

Па рэгіянальным стандартам УС Судана адносна добра абсталяваны. Маецца вытворчасць боепрыпасаў да стралковай зброі і бранятанкавай тэхнікі. Асноўная частка тэхнікі кітайскай і савецкай/расійскай вытворчасці. З-за палітычнага і эканамічнага ціску краін Еўропы і ЗША адбылося паглыбленне сувязяў з азіяцкімі вытворцамі[4].

Гісторыя правіць

У гісторыі Судана вайскоўцы гулялі важкую ролю і ўмешваліся ў палітычнае жыццё. У 1958—1964 і 1969—1985 яны кіравалі краінай непасрэдна. Адзін з прэзідэнтаў, Амар аль-Башыр, прыйшоў да ўлады ў 1989 годзе пры падтрымцы вайскоўцаў, зрынуўшы Садыка аль-Махдзі. Таксама вайскоўцы ўдзельнічалі ў звяржэнні дыктатуры Джафара Мухамеды Німейры. У 2017 годзе на пасаду прэм’ер-міністра быў прызначаны ў Бакр Хасан Салех, які ўдзельнічаў у перавароце 1989 года[5].

З 2006 года Генеральны штаб УС скасаваны і на яго месцы створаны Аб’яднаны штаб, якому падпарадкоўваліся штабы відаў Узброеных Сіл. Нанова сфармаваны штаб Сухапутных войскаў — перш падраздзялення СВ падпарадкоўваліся непасрэдна Генеральнаму штабу. Былі скасаваныя ваенныя акругі, на іх месцы створаны міжвідавыя камандаванні УС па геаграфічным кірунку[4].

У 2019 годзе ваеннымі скінуты ўжо сам Амар аль-Башыр, вярхоўная ўлада перайшла да пераходнага ваеннага савета Судана пад камандаваннем першага віцэ-прэзідэнта, міністра абароны Авада Бін Ауфа[6]. Да жніўня апазіцыйныя сілы і ўзброеныя сілы сфармавалі Суверэнны савет, які павінен быў узначаліць пераход да грамадзянскага праўлення. У 2021 годзе адбыўся чарговы ваенны пераварот, і ўладу зноў захапіла армія.

Агульныя звесткі правіць

Узброеныя сілы Судана[7]
Віды ўзброеных сіл: Сухапутныя войскі Судана;

Ваена-марскія сілы Судана, уключаючы марскую пяхоту;

Ваенна-паветраныя сілы Судана;

Сілы народнай абароны Судана (па звестках на 2011 год)

Прызыўны ўзрост і парадак камплектавання: Узброеныя сілы Судана камплектуюцца па прызыву і на добраахвотнай аснове, мужчынамі і жанчынамі грамадзянамі Судана ва ўзросце 18-33 гадоў; тэрмін службы — 1-2 гады. (па даных на 2011 год)
Чалавечыя рэсурсы, даступныя для вайсковай службы: мужчыны ва ўзросце 16-49: 10,433,973

жанчыны ва ўзросце 16-49: 10,411,443 (2010 ацэначна)

Чалавечыя рэсурсы, прыдатныя для вайсковай службы: мужчыны ва ўзросце 16-49: 6,475,530

жанчыны ва ўзросце 16-49: 6,840,885 (2010 ацэначна)

Чалавечыя рэсурсы, якія штогод дасягаюць прызыўнога ўзросту: мужчыны: 532,030

жанчыны: 512,476 (2010 ацэначна)

Ваенныя выдаткі — працэнт ад ВУП: 3 % (па даных на 2005 год), 43 месца ў свеце[8]

Камплектуюцца па прызыву. Прызыву падлягае ўсё мужчынскае насельніцтва краіны ва ўзросце ад 18 гадоў. Гранічны ўзрост службы для сяржантаў — 40 гадоў, афіцэраў — 50 гадоў, генералаў — 60 гадоў. Камплектаванне Узброеных Сіл грунтуецца на прызыўніках[9].

Па рэгіянальным стандартам Узброеныя сілы Судана адносна добра аснашчаны і размяшчаюць значнымі запасамі як старых, так і сучасных сістэм. Хоць існуе эмбарга ААН на пастаўкі зброі, яно абмежавана ВТ, выкарыстоўваным у рэгіёне Дарфур. Апошнія набыцці былі лішкі ВТ з доўгачасовага захоўвання атрыманыя ад расійскага і ўкраінскага ўрадаў, не лічачы новых кітайскіх рэактыўных трэнажораў. Дзяржаўны ВПК вырабляе шырокі асартымент боепрыпасаў, стралковай зброі і бранятэхнікі для ўнутранага карыстання і экспартнага рынку. Большасць прадуктаў карпарацыі заснаваны на больш старых сістэмах кітайскай і расійскай распрацовак[9].

Падрыхтоўка правіць

Падрыхтоўка ваенных кадраў ажыццяўляецца па трох кірунках:

  • развіццё нацыянальных ваенных навучальных устаноў;
  • запрашэнне ў краіну замежных інструктараў, у тым ліку і на прыватнай аснове;
  • навучанне вайскоўцаў у ваенных навучальных установах замежных дзяржаў.[4]

У сістэму суданскага ваеннага навучання ўваходзяць акадэміі, каледжы, школы і вучылішча. У краіне дзейнічаюць чатыры ваенныя акадэміі (у тым ліку ваенна-марская ў г. Порт-Судан), 17 ваенных каледжаў і вучэльняў па падрыхтоўцы афіцэраў, сем вучэльняў і школ падрыхтоўкі сяржантаў і малодшых тэхнічных спецыялістаў.[4]

Для навучання за мяжой, вайскоўцы адпраўляюцца ў Кітай, Егіпет, Іран.[4]

У чэрвені 2006 года з Беларуссю быў падпісаны дагавор аб ваенным супрацоўніцтве, абмене вопытам і дасягненнямі ў ваеннай вобласці. На падставе дакумента беларускія інструктары далі свае паслугі ў навучанні суданскіх вайскоўцаў[10].

У студзені 2019 года прэс-сакратар прэзідэнта Расіі Дзмітрый Пяскоў пацвердзіў інфармацыю аб дзейнасці расійскіх ваенных інструктараў у Судане, якія займаліся падрыхтоўкай кадраў. Ён таксама адзначыў, што ў краіне ёсць і прыватныя, і дзяржаўныя спецыялісты[11].

Склад правіць

Вярхоўным галоўнакамандуючым УС Судана з’яўляецца прэзідэнт рэспублікі. Галоўнакамандуючы УС праз Савет нацыянальнай абароны і Вышэйшы ваенны савет вызначае асноўныя напрамкі ваеннага будаўніцтва. Яго рашэнні рэалізуе Міністэрства абароны Судана. Непасрэднае кіраванне Узброенымі сіламі ажыццяўляе Аб’яднаны штаб (АШ).[4]

Задачай АШ з’яўляецца выпрацоўка стратэгіі будаўніцтва Узброеных сіл і непасрэднае кіраванне баявымі падраздзяленнямі ў мірны і ваенны час.[4]

Штабы ВПС і СВ дыслакуюцца ў сталіцы краіны. Штаб ВМС знаходзіцца ў г. Порт-Судан[4].

Склад кіраўніцтва Узброеных Сіл
Савет нацыянальнай абароны
 
 
Глаўкам УС
 
 
{{{ВПС}}}
 
 
 
 
 
 
Міністэрства абароны
 
 
Аб’яднаны штаб
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Штаб ВПСШтаб СВШтаб ВМС
Склад Аб’яднанага штаба
 
 
 
 
Начальнік АШ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Штаб СВШтаб ВПСШтаб ВМС
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Галоўнае ўпраўленне
сумесных аперацый
Галоўнае ўпраўленне
ваеннай разведкі
Галоўнае ўпраўленне
баявой падрыхтоўкі
Галоўнае ўпраўленне
ваенных даследаванняў
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Арганізацыйна-мабілізацыйнае
ўпраўленне
Ваенна-тапаграфічнае
ўпраўленне
Упраўленне тылуАдміністрацыйнае
ўпраўленне

Сухапутныя войскі правіць

У складзе СВ Судана маецца 5 рот спецыяльнага прызначэння, 1 асобная разведвальная брыгада, 1 танкавая дывізія, 1 механізаваная дывізія, 1 асобная механізаваная брыгада, 15 пяхотных дывізій, 6 асобных пяхотных брыгад, 1 дэсантна-штурмавая брыгада, 1 амфібійная дывізія. Баявое забеспячэнне прадстаўлена трыма асобнымі артылерыйскімі брыгадамі і 1 інжынернай дывізіяй з 9 інжынерных батальёнаў.[12] Асноўным злучэннем Сухапутных войскаў з’яўляецца дывізія (колькасцю 8,7-9,2 тыс. чалавек).[4]

На ўзбраенні стаіць 465 танкаў (305 Т-54/-55, 70 Т-72АВ, 10 Тып 85-IIM, 60 Тып 59, 20 M60 + лёгкія танкі: 70 Тып 62, 45 Тып 63), 152 БМП (125 БМП-1/-2, 10 БТР-3, 7 БТР-80А), 415 БТР (да 30 БТР-50, 36 М113 і інш.), 194 артылерыйскія сістэмы (56122-мм 2С1, 10155-мм F3, 20 105-мм М101, 21122-мм Д-30/Д-74/М-30, 75 130-мм М-46/Тып 56-і), 666+ адзінак РСЗА (477 107-мм Type 63, 120 122-мм Град, 50 122-мм Saqr, 18 122-мм Тып 81, 1+ 302-мм WS-1).[12]

Ваенна-марскія сілы правіць

ВМС складаюцца з патрульных катэраў тыпу Kurmuk і дэсантных катэраў тыпу LCVP. Таксама маюцца суда забеспячэння.[12] Арганізацыйна ВМС складаюцца з штаба ВМС і ваенна-марской базы Фламінга-Бі (г. Порт-Судан), у якой грунтуюцца атрады дэсантных і патрульных катэраў.[4]

Ваенна-паветраныя сілы правіць

Фарміраванне ўласных ВПС пачалося адразу пасля атрымання незалежнасці 1 студзеня 1957 года. Была заснавана ўласная лётная школа. Першымі баявымі самалётамі былі лёгкія штурмавікі «Правост» Ваенна-транспартная авіяцыя складалася першапачаткова з трох «Персіваль Пэмброук» і двух Дуглас ДС-3. У далейшым закуплены чатыры Фокер Ф27, тры Дорнье До 27 і восем Пілатус ПС-6. Пасля Шасцідзённай вайны, Судан прыступіў да закупак савецкай тэхнікі.[13]

На 2018 год ВПС складаліся з двух знішчальных эскадрылляў на Міг-29 СЭ/УБ, 1 бамбардзіровачнай на Су-24 і 2 штурмавых эскадрылляў на Nanchang Q-5 і Су-25/УБ. Некалькі транспартных самалётаў Ан-30, Ан-32, Ан-72, Ан-74 ТК-200/300, C-130, Іл-76, Y-8. 1 VIP-падраздзяленне з Falcon 20F, Falcon 50, Falcon 900, F-27, Іл-62М.[12]

Ударныя верталёты Мі-24/П і Мі-35П сканцэнтраваны ў 2 эскадрыллях. Існуюць дзве эскадрыллі транспартных верталётаў Мі-8, Мі-17, Мі-171.[12]

Сілы народнай абароны правіць

Сілы народнай абароны заняты аховай органаў дзяржаўнага кіравання, важных прамысловых аб’ектаў, вузлоў паведамлення і падтрыманнем грамадскага парадку. СНА выконваюць функцыі ўнутраных войскаў, ажыццяўляючы аперацыі па ліквідацыі злачынных арганізацый, рассейванні антыўрадавых выступленняў і займаюцца арганізацыяй грамадзянскай абароны. У 2005 годзе некалькі падраздзяленняў гэтых сіл удзельнічалі ў баявых дзеяннях супраць сепаратыстаў у правінцыі Дарфур і баевікоў угандыйскай групоўкі «Гасподняя армія супраціву» на поўдні краіны (цяпер незалежны Паўднёвы Судан).[4]

Іншыя фарміраванні правіць

Акрамя Узброеных Сіл, уласныя баявыя фармаванні маюцца ў Нацыянальнай службы бяспекі і разведкі (НСБР) Судана, вядомыя як «Сілы аператыўнай падтрымкі». Яны выконваюць функцыі ўнутраных войскаў, займаючыся прыгнётам мецяжоў, барацьбой з кантрабандыстамі і тэрарыстамі. Іх аснову склалі арабскія племянныя апалчэння «джанджавідаў»[5].

Зноскі

  1. The Military Balance 2018. — P. 489
  2. Полковник С. Антонов. Вооружённые силы Судана (2017) // Зарубежное военное обозрение. — 2017. — № 3. — С. 27—32.
  3. Military Balance 2018, старонка 488
  4. а б в г д е ё ж з і к Полковник О. Южин. Зарубежное военное обозрение № 3/2008. — В: Вооружённые силы Судана // 1. — 2008. — С. 15—20.
  5. а б Лари Басангов. Армия Судана: прошлое и настоящее // РСМД. — 2018. — 27 сентября.
  6. Туда. Судан. Обратно. Новая газета (11 красавіка 2019). Праверана 11 красавіка 2019.
  7. Military of Sudan, CIA — The World Factbook(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 5 лютага 2019. Праверана 10 лютага 2022.
  8. Sudan Архівавана 8 лістапада 2011.
  9. а б Military Balance 2020, старонка 503
  10. СМИ: Белоруссия продает оружие Судану в обход резолюции ООН // NEWSru, 4 декабря 2009
  11. Россия подтвердила свое военное присутствие в Судане // Ведомости, Алексей Никольский, 28 января 2019
  12. а б в г д Military Balance 2018, старонка 489
  13. История ВВС Судана. Уголок неба. Праверана 30 лістапада 2018.

Спасылкі правіць