Адкрыць галоўнае меню


Уладзімір Мікалаевіч Дубоўка (2 (15) ліпеня 1901, в. Агароднікі, Вілейскі павет, Віленская губерня, цяпер Пастаўскі раён, Віцебская вобласць — 20 сакавіка 1976, Масква) — беларускі паэт, празаік, перакладчык, крытык. Старэйшы брат Язэпа Дубоўкі.

Уладзімір Мікалаевіч Дубоўка
Uladsimir Dubouka.jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння: 2 (15) ліпеня 1901
Месца нараджэння:
Дата смерці: 20 сакавіка 1976(1976-03-20) (74 гады)
Месца смерці:
Грамадзянства:
Альма-матар:
Месца працы:
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці: перакладчык, пісьменнік, паэт, дзіцячы пісьменнік, літаратурны крытык
Валодае мовамі: беларуская
Мова твораў: беларуская
Грамадская дзейнасць
Член у
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Псеўданімы і крыптанімыПравіць

Выкарыстоўваў псеўданімы і крыптанімы: Ганна Аршыца; У.Гайдукевіч; У.Гайдуковіч; Ул. Гайдуковіч; Уладзімір Гайдуковіч; Б-сь Дубоўка; Бладысь Дубоўка; Уладзік Павадыр; Тупяец; В.Туянец; У.Д-ка; У.Д-на.

Біяграфічныя звесткіПравіць

Паводле метрычнага запісу Манькавіцкай праваслаўнай царквы[1], да якой адносілася вёска Агароднікі, Уладзімір Дубоўка нарадзіўся 2 (15) ліпеня 1901; бацькі: селянін Мікалай Фёдаравіч Дубоўка і Анастасія Іванаўна[2].

У 1915 сям'я Дубовак пераехала на пастаяннае месца жыхарства ў Маскву. У 1918 скончыў Нова-Вілейскую настаўніцкую семінарыю; у 1924 — Вышэйшы літаратурна-мастацкі інстытут імя В. Брусава.

Першы верш апублікаваў у 1921. У 1920-я — адзін з вядучых беларускіх паэтаў незалежніцкай арыентацыі. У 1922—1925 рэдактар беларускага выдання «Весніка ЦВК, СНК і СПА Саюза ССР», адначасова адказны сакратар прадстаўніцтва БССР пры Урадзе СССР. У 1924—1927 выкладчык беларускай мовы ў Камуністычным універсітэце народаў Захаду. У 1926—1930 рэдактар «Збору законаў і загадаў Рабоча-Сялянскага ўрада Саюза ССР». Нягледзячы на тое, што пастаянна жыў у Маскве, браў актыўны ўдзел у беларускім літаратурным руху — член літаб'яднанняў «Маладняк», «Узвышша». Першы рэдактар часопісу «Беларускі піянер». Каб пазбегнуць цэнзуры, некаторыя вершы друкаваў у заходнебеларускім часопісу «Беларуская культура».

Арыштаваны АДПУ СССР 20 ліпеня 1930 у Крамлі па справе «Саюза вызвалення Беларусі»; 10 красавіка 1931 асуджаны на 5 гадоў высылкі ў Яранск. У ліпені 1935 тэрмін высылкі падоўжаны на 2 гады. У лістападзе 1937 асуджаны на 10 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў у Кіраўскай вобласці, Чувашыі, на Далёкім Усходзе. У зняволенні літаратурнай працай не займаўся. Зноў арыштаваны 16.2.1949 у Грузіі. Асобай нарадай МДБ СССР у красавіку 1949 асуджаны на 25 гадоў зняволення. Канчаткова рэабілітаваны 15.11.1957. Пасля рэабілітацыі жыў у Маскве.

ТворчасцьПравіць

Першы верш надрукаваў у 1921 г. у газеце «Савецкая Беларусь». Выйшлі зборнікі вершаў «Строма» (Вільня, 1923), «Трысцё» (1925), «Credo» (1926), «Наля» (Масква, 1927), «Палеская рапсодыя» (1961), «Вершы» (1970), паэмы «Там, дзе кіпарысы» (1925), «I пурпуровых ветразей узвівы» (1939), кніжкі вершаваных казак для дзяцей «Цудоўная знаходка» (1960), «Кветкі — сонцавы дзеткі» (1963), «Казкі» (1968), «Залатыя зярняты» (1975), а таксама казкі «Як сінячок да сонца лётаў» (1961), «Дзівосныя прыгоды» (1963), «Мілавіца» (1964). Выйшлі «Выбраныя творы» ў 2 тамах (1959, 1965).

Аўтар аповесцей для дзяцей «Жоўтая акацыя» (1967), «Ганна Алелька» (1969), «Як Алік у тайзе заблудзіўся» (1974) і кнігу апавяданняў-успамінаў «Пялёсткі» (1973). Выступаў з крытычнымі, публіцыстычнымі і навуковымі артыкуламі па пытаннях беларускай мовы, літаратуры, культуры. Вядомы і як перакладчык твораў У. Шэкспіра («Санеты», 1964), Дж. Байрана (паэмы «Шыльёнскі вязень(руск.) бел.», «Бронзавы век», містэрыя «Каін» у зборніку «Выбранае», 1963), вершаў В. Брусава, А. Пракоф'ева, П. Тычыны, Ю. Яноніса, С. Шырвані(руск.) бел., М. Ардубады(руск.) бел., К. Каладзэ, Е. Чарэнца, У. Бранеўскага, Ю. Славацкага, У. Сыракомлі, Ду Фу і інш.

ПрызнаннеПравіць

 
Мемарыяльная дошка ў Паставах

Член СП БССР з 1958. Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Я. Купалы (1962) за кнігу паэзіі «Палеская рапсодыя».

БібліяграфіяПравіць

  • Выбр. тв. Мн., 1959;
  • Выбр. тв: У 2 т. Мн., 1965;
  • [Вершы]. Мн., 1970.
  • О Беларусь, мая шыпшына. Творы. Мн., 2002

Зноскі

  1. НГАБ, ф. 2531, воп. 5, спр.16, арк. 20, 21
  2. «ЛіМ», 5 ліпеня 2019. – С. 3

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць