Фердынанд I (імператар Аўстрыі)

Фердынанд I (ням.: Ferdinand I.), (19 красавіка 1793 — 29 чэрвеня 1875), імператар Аўстрыі з 2 сакавіка 1835 па 2 снежня 1848 года, кароль Венгрыі і Чэхіі (як Фердынанд V, у тыя ж гады). Імператар пакутаваў на розныя хваробы, не меў дзяржаўных талентаў і добраахвотна адмовіўся ад улады. Быў папулярны ў Чэхіі, дзе правёў апошнія гады жыцця і атрымаў мянушку «Фердынанд Добры» (чэшск.: Ferdinand Dobrotivý).

Фердынанд I
ням.: Ferdinand I.
Ferdinand I; Keizer van Oostenrijk.jpg
Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria (1815).svg
імператар Аўстрыі[d]
2 сакавіка 1835 — 2 снежня 1848
Папярэднік Франц II
Пераемнік Франц Іосіф I
кароль Венгрыі[d]
28 верасня 1830 — 2 снежня 1848
Папярэднік Франц II
Пераемнік Франц Іосіф I
кароль Чэхіі[d]
1835 — 1848
Папярэднік Франц II
Пераемнік Франц Іосіф I
Нараджэнне 19 красавіка 1793(1793-04-19)[1][2][…]
Смерць 29 чэрвеня 1875(1875-06-29)[1][2][…] (82 гады)
Месца пахавання
Род Габсбург-Латарынгскі дом[d]
Бацька Франц II
Маці Марыя Тэрэза Бурбон-Неапалітанская
Жонка Марыя Ганна Савойская[d][7][8]
Веравызнанне Каталіцкая Царква
Дзейнасць палітык
Узнагароды
ордэн Святога апостала Андрэя Першазванага ордэн Святога Аляксандра Неўскага Grand Cross of the Order of Maria Theresa Grand Cross of the Order of Charles III Knight Grand Cross of the Order of Saint Ferdinand and of Merit Knight of the Order of the Holy Spirit рыцар ордэна Залатога руна Knight of the Order of Saint-Michel
Commons-logo.svg Фердынанд I на Вікісховішчы

ВаладараннеПравіць

Старэйшы сын імператара Франца I; узыйшоў на прастол пасля смерці бацькі ў 1835 годзе. Адрозніваўся слабым здароўем, пакутаваў на эпілепсію і гідрацэфалію.

Яго кіраванне рашуча нічым не адрознівалася ад рэакцыйнага валадарання яго бацькі, бо Метэрніх па-ранейшаму кіраваў усімі справамі імперыі. Характар у Фердынанда быў мяккі, добры, спакойны, але да апошняй ступені млявы і нерашучы. Справы былі яму ў цяжар, і ён зусім імі не цікавіўся, і мала ў іх разумеў. Склалася свайго роду рэгенцтва з Метэрніха, Колаўрата і эрцгерцага Людвіга, якое і кіравала імперыяй, а Фердынанд падпісваў усе паперы, якія толькі яму падаваліся. Асабістыя свае схільнасці Фердынанд праявіў толькі ў агульнай амністыі (1838) палітычных злачынцаў, якія былі пад судом і следствам у Ламбардыі, і ў некалькіх прыватных амністыях па іншых справах; жорсткасці ў абыходжанні з палітычнымі арыштантамі, якая была ўласцівая яго папярэдніку, Фердынанд не меў.

Рэвалюцыя 1848 годаПравіць

Сакавіцкія дні 1848 гады прымусілі яго выдаліцца ў Інсбрук. Ні з кім з еўрапейскіх манархаў пераможная рэвалюцыя 1848 года так хутка не прымірылася, як з Фердынандам: супраць яго асабіста ніхто нічога не меў. Напачатку восені 1848 года ён вярнуўся ў Вену, але хуткія поспехі венгерскага паўстання ў сувязі з выбухам кастрычніцкага абурэння ў Вене канчаткова знішчылі і стамілі імператара. Рэакцыя, якая перамагала амаль ва ўсёй Еўропе ў апошнія месяцы 1848 года, не супакоіла яго. 2 снежня 1848 года ён адрокся ад прастола (у Ольмюцы) на карысць свайго пляменніка Франца Іосіфа I.

Несамастойнасць Фердынанда і неразуменне патрабаванняў часу былі такімі вялікімі, што незадоўга да сакавіцкай рэвалюцыі, калі яму дакладвалі пра жахлівы стан фінансаў, ён сказаў: «ну, на мяне і Метэрніха яшчэ хопіць!» Аўстрыі без Метэрніха ён зусім сабе, відаць, не ўяўляў; таму пасля падзення Метэрніха яго кіраванне звярнулася ў шэраг самых непаслядоўных ваганняў, якія завяршыліся адмовай ад прастола. Пасля адрачэння ён жыў у сваіх памесцях і ў Празе, займаючыся сельскай гаспадаркай, да якой заўсёды меў схільнасць.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118686747 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 27 красавіка 2014.
  2. 2,0 2,1 Ferdinand I // Find a Grave — 1995. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Lundy D. R. Ferdinand I Kaiser von Österreich // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118686747 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 11 снежня 2014.
  5. Dr. Constant v. Wurzbach Habsburg, Ferdinand I. (Kaiser von Oesterreich) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Т. 6. — S. 197.
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118686747 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 31 снежня 2014.
  7. https://books.google.es/books?id=BxT8FNonTuYC&hl=es&pg=PA193#v=onepage&q&f=true
  8. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.

ЛітаратураПравіць


Папярэднік:
Франц I
Аўстрыйскі імператар,
кароль Венгрыі
(як Фердынанд V),
кароль Багеміі
(як Фердынанд V)

18351848
 
Пераемнік:
Франц Іосіф I