Францішак Ксаверый Хамінскі

Францішак Ксаверый Хамінскі, Францішак-Ксаверый Гілярыевіч Хамінскі (польск.: Franciszek Ksawery Chomiński, руск.: Франц-Ксаверий Гиляриевич Хоминский), ? — 9 чэрвеня 1809) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага і Расійскай імперыі, (намінальна) мсціслаўскі ваявода (1788—1795), мінскі губернскі маршалак (1795—1797), пісьменнік. Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Хамінскіх герба «Ліс».

Францішак Ксаверый Хамінскі
Franciszek Ksawery Chomiński
POL COA Lis.svg
Герб «Ліс»
Ваявода мсціслаўскі
1788 — 1795
Папярэднік Тадэвуш Білевіч
Пераемнік няма (пасада скасавана)
Мінскі губернскі маршалак
1795 — 1797
Папярэднік няма (пасада заснавана)
Пераемнік князь Францішак Аляксандравіч Сапега
 
Дзейнасць мовазнавец, паэт, перакладчык
Нараджэнне 1730
Смерць 9 чэрвеня 1809(1809-06-09)
Вільня
Пахаванне
Род Хамінскія
Бацька Гілярый Хамінскі
Маці Ганна Копаць
Жонка Сафія Тызенгаўз
Дзеці няма
 
Узнагароды
Ордэн Белага арла
Ордэн Святога Станіслава

Дзяржаўная дзейнасцьПравіць

У 1764 быў палкоўнікам у канфедэрацыі Чартарыйскіх, у 1768 — членам Барскай канфедэрацыі.

Брыгадзір пяцігорскай харугвы ВКЛ (1779—1785), генерал-маёр войскаў Вялікага Княства Літоўскага (1788—1795), займаў пасаду пінскага судовага старосты (1782—1794). Як прыбліжаны гетмана ВКЛ Міхала Казіміра Агінскага ездзіў з дыпламатычнымі даручэннямі ў Заходнюю Еўропу. Апошні ваявода мсціслаўскі (1788—1795) — пасада была намінальнай, бо тэрыторыя былога Мсціслаўскага ваяводства па выніках першага падзела Рэчы Паспалітай ужо ўваходзіла ў склад Расійскай імперыі. У 1782 і 1784 быў паслом на сойм ад Пінскага павета: на сойме ў 1782 абраны соймавым суддзёй, на сойме ў 1782 абраны маршалкам сойма. У 1786 Хамінскі абраны маршалкам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. Кавалер ордэнаў Святога Станіслава (1782) і Белага Арла (1785).

Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай прадоўжыў палітычную кар'еру ў Расійскай імперыі. У 1795 на дваранскіх выбарах у Мінску быў выбраны першым губернскім маршалкам (прадвадзіцелем дваранства) Мінскай губерні (1795—1797). У 1796, не праходзячы службы, адразу атрымаў высокі расійскі чын тайнага саветніка. У 1797 арыштаваны па падазрэнні ў змове супраць расійскага імператара Паўла I.

Літаратурная дзейнасцьПравіць

Аўтар класіцыстычных вершаў, публіцыстычнага «Адказу» (1792). Ёсць меркаванне, што Хамінскі напісаў за Міхала Казіміра Агінскага большасць асветніцкіх паэтычных твораў, апублікаваных пад псеўданімам Слонімскі грамадзянін у зборніках «Гістарычныя і маральныя аповесці» (1782) і «Байкі і не-байкі» (1788). Перакладаў на польскую мову творы Гарацыя, Жана Расіна, Жака Дэліля, П'ера Карнеля.

КрыніцыПравіць