Царква ў гонар Усіх Святых (Дольная Рута)

Царква ў гонар Усіх Святых — праваслаўны храм у вёсцы Дольная Рута Карэліцкага раёна. Будаўніцтва царквы завершана ў 1935 годзе.

Праваслаўны храм
Царква ў гонар Усіх Святых
Orthodox church of All Saints in Doĺnaja Ruta (02).jpg
53°34′48″ пн. ш. 26°01′58″ у. д.HGЯO
Краіна Flag of Belarus.svg Беларусь
Вёска Дольная Рута
Канфесія Беларуская праваслаўная царква
Епархія Навагрудская епархія
Архітэктурны стыль элементы стылю мадэрн
Дата пабудовы 1935 год

АрхітэктураПравіць

Царква з'яўляецца яркім прыкладам удалай стылізацыі візантыйскіх форм і рацыянальнага выкарыстання якасцей новых матэрыялаў. Тут канструктыўная логіка правобраза стала асновай прасторавай кампазiцыі. У той жа час мастацкі вобраз храма сфармiраваны з дапамогаю чыстых плоскасных аб'ёмаў, якія ствараюць дынамічную ўзаемасувязь асобных проста чытаемых форм.

Аднанефавая, зальнага тыпу бажніца перакрытая вальмавай страхою з цыбулепадобным шматгранным купалам на васьмерыку. Над бабінцам — аднаярусная званіца з шатровым завяршэннем, упрытык да якога прыстаўленыя яшчэ чатыры дэкаратыўныя купалкі-макаўкі. Такая трактоўка артадаксальнай «пяцікупальнасці», перанесенай з асноўнага аб'ёму на званіцу, зусім не традыцыйная. Аднак руплівая прапрацоўка пучка макавак рэзка кантрастуе з простымі кубічнымі аб'ёмамі ўсяе царквы, ствараючы сваеасаблівы кантрапунктны рытм, прымушаючы прастору гусцець, расцягвацца, дрыжаць, ствараючы іерархічную сістэму фокусаў і субдамінантаў.

Да бабінца прымкнуты двухкалонны, з выгляду мініяцюрны порцік, які падкрэслівае галоўны ўваход у храм. Шырока вынесеныя прыступкі лесвіцы, моцна вынесены порцік ствараюць самастойны модуль, пранікаючы ў навакольнае асяроддзе. Пры жорсткай ўзаемасувязі элементаў будынка тут прасочваецца памкненне да «ўцягвання» ў іх знешняй прасторы.

Сцены царквы Усіх Святых прарэзаныя высокімі i шырокімі аконнымі праёмамі (першапачаткова прамавугольнымі) у асноўным аб'ёме і некалькі меншымі ў сценах бабінца. Шырокія паўкруглыя праёмы пяцігаловай званіцы падкрэсліваюць не толькі яе лёгкасць, якая проціпастаўляецца ўсяму будынку, але і яе абсалютнае дамінаванне ў абліччы царквы.

Царква ў Дольнай Руце — характэрны помнік культавага дойлідства, якi спалучае ў сабе традыцыйныя уяўленні і новую пластычную мову канструктывізму.

ЛітаратураПравіць

  • Сяргей Харэўскi, «Культавае дойлiдства Заходняй Беларусi 1915—1940 гг.», Вільня 2008, стар. 90-91.
  • Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

СпасылкіПравіць