Царква ў гонар Усіх Святых (Дольная Рута)

Царква ў гонар Усіх Святых — праваслаўны храм у вёсцы Дольная Рута Карэліцкага раёна. Будаўніцтва царквы завершана ў 1935 годзе.

Праваслаўны храм
Царква ў гонар Усіх Святых
53°34′48″ пн. ш. 26°01′58″ у. д.HGЯO
Краіна Беларусь
Вёска Дольная Рута
Канфесія Беларуская праваслаўная царква
Архітэктурны стыль элементы стылю мадэрн
Дата пабудовы 1935 год

АрхітэктураПравіць

Царква з'яўляецца яркім прыкладам удалай стылізацыі візантыйскіх форм і рацыянальнага выкарыстання якасцей новых матэрыялаў. Тут канструктыўная логіка правобраза стала асновай прасторавай кампазiцыі. У той жа час мастацкі вобраз храма сфармiраваны з дапамогаю чыстых плоскасных аб'ёмаў, якія ствараюць дынамічную ўзаемасувязь асобных проста чытаемых форм.

Аднанефавая, зальнага тыпу бажніца перакрытая вальмавай страхою з цыбулепадобным шматгранным купалам на васьмерыку. Над бабінцам — аднаярусная званіца з шатровым завяршэннем, упрытык да якога прыстаўленыя яшчэ чатыры дэкаратыўныя купалкі-макаўкі. Такая трактоўка артадаксальнай «пяцікупальнасці», перанесенай з асноўнага аб'ёму на званіцу, зусім не традыцыйная. Аднак руплівая прапрацоўка пучка макавак рэзка кантрастуе з простымі кубічнымі аб'ёмамі ўсяе царквы, ствараючы сваеасаблівы кантрапунктны рытм, прымушаючы прастору гусцець, расцягвацца, дрыжаць, ствараючы іерархічную сістэму фокусаў і субдамінантаў.

Да бабінца прымкнуты двухкалонны, з выгляду мініяцюрны порцік, які падкрэслівае галоўны ўваход у храм. Шырока вынесеныя прыступкі лесвіцы, моцна вынесены порцік ствараюць самастойны модуль, пранікаючы ў навакольнае асяроддзе. Пры жорсткай ўзаемасувязі элементаў будынка тут прасочваецца памкненне да «ўцягвання» ў іх знешняй прасторы.

Сцены царквы Усіх Святых прарэзаныя высокімі i шырокімі аконнымі праёмамі (першапачаткова прамавугольнымі) у асноўным аб'ёме і некалькі меншымі ў сценах бабінца. Шырокія паўкруглыя праёмы пяцігаловай званіцы падкрэсліваюць не толькі яе лёгкасць, якая проціпастаўляецца ўсяму будынку, але і яе абсалютнае дамінаванне ў абліччы царквы.

Царква ў Дольнай Руце — характэрны помнік культавага дойлідства, якi спалучае ў сабе традыцыйныя уяўленні і новую пластычную мову канструктывізму.

ЛітаратураПравіць

  • Сяргей Харэўскi, «Культавае дойлiдства Заходняй Беларусi 1915—1940 гг.», Вільня 2008, стар. 90-91.
  • Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

СпасылкіПравіць