Цэлясцін Лявонавіч Бурстын

Цэлясцін Лявонавіч Бурстын (28 студзеня 1888, г. Цярнопаль (Галіцыя) — 21 кастрычніка 1938) — беларускі матэматык, доктар філасофіі (1912), акадэмік АН БССР (1931), прафесар (1929)[1].

Цэлясцін Лявонавіч Бурстын
Цэлясцін Бурстын.jpg
Дата нараджэння 28 студзеня 1888(1888-01-28)
Месца нараджэння
Дата смерці 21 кастрычніка 1938(1938-10-21) (50 гадоў) ці 2 кастрычніка 1938(1938-10-02) (50 гадоў)
Месца смерці
Род дзейнасці матэматык
Навуковая сфера матэматыка
Месца працы
Навуковая ступень доктар навук
Навуковае званне акадэмік АН БССР, прафесар
Альма-матар
Партыя

БіяграфіяПравіць

Скончыў Венскі ўніверсітэт у 1911 годзе[1].

Член Камуністычнай партыі Аўстрыі з 1925 года. З-за сваіх левых поглядаў не здолеў знайсці ў Аўстрыі работу па спецыяльнасці[1]. У 1929 годзе па запрашэнні БДУ пераехаў у Мінск[1]. Працаваў загадчыкам кафедры вышэйшай матэматыкі БДУ[1]. Быў членам ВКП(б).

У 1931—1937 гадах дырэктар Фізіка-тэхнічнага інстытута АН БССР. З 1936 года акадэмік-сакратар Аддзялення прыродазнаўчых і матэматычных, прыродазнаўчых і тэхнічных навук АН БССР[2]. Пражываў у кватэры № 43 Дома спецыялістаў па вул. Савецкай у Менску.

Арыштаваны 11 снежня 1937 года ва ўласнай кватэры. Асу­джаны за «шпіёнскую дзейнасць на карысць Аўстрыі і Польшчы». Загінуў (не вытрывала катаванняў сэрца) у мінскай турме НКУС 2.10.1938. Рэабілітаваны пастановай намесніка галоўнага ваеннага пракурора БВА 2.3.1956. Асабовая справа Б. № 5560-с захоў­ваецца ў архіве КДБ Беларусі[3].

Навуковая дзейнасцьПравіць

Навуковыя працы па дыферэнцыяльнай геаметрыі, дыферэнцыяльных раўнаннях, алгебры[1]. Разам з Э. Гурса(руск.) бел. і Э. Картанам(руск.) бел. распрацаваў тэорыю супольнасці сістэм дыферэнцыяльных раўнанняў Пфафа(руск.) бел.. Распрацаваў арыгінальныя метады інтэгравання пфафавых і картанавых агрэгатаў, вырашыў праблему Пфафа для сістэм дыферэнцыяльных ураўненняў з прыватнымі вытворнымі, праблему Кашы для гэтага рода ўраўненняў[1].

Даказаў фундаментальную тэарэму аб укладанні рыманавай прасторы(руск.) бел. ў эўклідаву(руск.) бел..

Перапісваўся з Альбертам Эйнштэйнам[4].

Напісаў адзін з першых падручнікаў для ВНУ па дыферэнцыяльнай геаметрыі на беларускай мове.

Выбраная бібліяграфіяПравіць

  • Матэматычныя працы. Мн., 1933;
  • Курс дыферэнцыяльнай геаметрыі. Мн., 1933;
  • Фізічныя метады матэматыкі. Мн., 1933.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Бурстин Целестин Леонович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 93. — 737 с.
  2. Акадэмік БУРСТЫН Цэлясцін Лявонавіч (руск.) 
  3. Маракоў Л. У. БУРСТЫН Цэлясцін Лявонавіч // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 3. Кніга 2. — Мн., 2005.
  4. Mir wurde die traurige Aufgabe zuteil, Ihnen, sehr geehrter Herr Professor

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць