Адкрыць галоўнае меню

Цэнтральная беларуская вайсковая рада (ЦБВР) — арганізацыя, якая ў 1917—18 г. займалася фарміраваннем беларускага войска і каардынавала працу беларускіх вайсковых рад.

Створана на з'ездзе беларусаў-вайскоўцаў Заходняга фронту, 12-й арміі Паўночнага фронту і Балтыйскага флоту ў Мінску (13—19.11.1917), дзе быў абраны Часовы выканаўчы камітэт ЦБВР на чале з С. Рак-Міхайлоўскім, намеснікамі якога сталі К. Езавітаў і Я. Мамонька. Выканаўчы камітэт ЦБВР увайшоў у склад Вялікай беларускай рады.

ЦБВР стварыла спецыяльны аддзел па фарміраванні беларускіх вайск. адзінак, які ўзначаліў генерал-лейтэнант К. Кандратовіч, і адправіла на франты вярбоўшчыкаў. Пасля з'ездаў беларусаў-вайскоўцаў Паўночнага, Румынскага і Паўднёва-Заходняга франтоў (усе ў лістападзе 1917 — студзені 1918) іх прадстаўнікі папоўнілі склад Выканкома рады. Друкаваны орган — газета «Белорусская рада».

Намаганнямі ЦБВР у лістападзе 1917 створаны беларускі полк у Мінску і конны эскадрон пад Оршай. ЦБВР атрымала ад Вярхоўнага галоўнакамандуючага М. Крыленкі ў выніку перагавораў 10—11.1.1918 дазвол на стварэнне беларускай нацыянальнай Чырвонай гвардыі і прызначыла пунктамі яе фарміравання Мінск, Бабруйск, Рагачоў, Магілёў і Барысаў. Аднак з-за пазіцыі прадстаўнікоў Аблвыкамзаха, якія сарвалі праезд спецыяльна створанай для гэтага камісіі, ЦБВР не здолела ажыццявіць намечаны план.

Члены ЦБВР удзельнічалі ў арганізацыі і правядзенні Усебеларускага з'езда 1917, стварэнні Беларускай Народнай Рэспублікі.

ЛітаратураПравіць

  • Савіцкі В. Беларускае войска: ад ідэі да спроб рэалізацыі (1917 г.) // Беларускі гістарычны часопіс. 1994. № 4.
  • Мазец В. Цэнтральная беларуская вайсковая рада // БЭ ў 18 т. Т. 17. Мн., 2003.
  • Łatyszonek O. Białoruskie formacje wojskowe 1917 – 1923. Białystok, 1995.