Цімкавічы (Капыльскі раён)

аграгарадок
(Пасля перасылкі з Цімкавічы)

Ці́мкавічы[1] (трансліт.: Cimkavičy, руск.: Тимковичи) — аграгарадок у Капыльскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Мажа. Адміністрацыйны цэнтр Цімкавіцкага сельсавета. Насельніцтва складае 1299 чал. (2008). Чыгуначная станцыя.

Аграгарадок
Цімкавічы
Saint Nicholas church in Cimkavičy (01).jpg
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Насельніцтва
1 299 чалавек (2008)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1719
Аўтамабільны код
5
Цімкавічы на карце Беларусі ±
Цімкавічы (Капыльскі раён) (Беларусь)
Цімкавічы (Капыльскі раён)
Цімкавічы (Капыльскі раён) (Мінская вобласць)
Цімкавічы (Капыльскі раён)

ГісторыяПравіць

Першы пісьмовы ўспамін пра Цімкавічы змяшчаецца ў грамаце вялікага князя Аляксандра і датуецца 1499 г. У ёй паведамлялася пра далучэнне паселішча да Капыльскага ўладання Алелькавічаў. У гэты час у цэнтры мястэчка размяшчалася гандлёвая плошча, ад якой разыходзіліся 4 вуліцы (Капыльская, Слуцкая, Даўглянская); мелася 4 кварталы. На плошчы стаялі гандлёвыя рады. Над паселішчам дамінавала грэка-каталіцкая царква Святога Ільі, непадалёк — сінагога, заезны дом, карчма.

У 1502 г. Цімкавічы пацярпелі ад набегу татараў. 3 1585 г. мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Хадкевічаў. Паводле інвентара 1622 г., існавалі мястэчка і маёнтак Цімкавічы. Сядзіба ўключала дом, двор аканома, шматлікія гаспадарчыя пабудовы. Тут працавалі бровар і піваварня. Праз Ганну Схаластыку з Хадкевічаў Цімкавічы трапілі да Яна Станіслава Сапегі. З 1635 г. мястэчка належала Казіміру Льву Сапегу, які ў 1647 г. фундаваў тут драўляны касцёла. У Трынаццацігадовую вайну (16541667) у верасні 1655 г. паселішча разрабавалі і спалілі маскоўскія захопнікі. У 1660 г. Цімкавічы перайшлі да Аляксандра Гілярыя Палубінскага. 3 кан. XVII ст. маёнткам валодалі Радзівілы — Дамінік Мікалай, Ян і Марцін Мікалай.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Цімкавічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Слуцкім павеце Мінскай губерні.

У 1918 г. Цімкавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У часы польска-бальшавіцкай вайны ў 19191920 гг. мястэчка было цэнтрам гміны ў складзе Мінскай акругі. У час Слуцкага збройнага чыну (1920) праз Цімкавічы праходзіла лінія абароны Грозаўскага палка Беларускай Народнай Рэспублікі. Да задушэння паўстання бальшавікамі мясцовую ўладу ажыццяўлялі сілы БНР.

У 1985 г. касцёл Святога Міхаіла Арханёла быў знішчаны пажарам.

НасельніцтваПравіць

Турыстычная інфармацыяПравіць

СлавутасціПравіць

 
Царква свяціцеля Мікалая Цудатворцы

Страчаная спадчынаПравіць

 
Месца былога касцёла
  • Касцёл Святога Міхаіла Арханёла
  • Сядзібна-паркавы комплекс
  • Царква Святога Мікалая

Вядомыя асобыПравіць

У Цімкавічах з 1908 года гадаваўся выдатны беларускі празаік Кузьма Чорны, бацька якога пасля Лютаўскай рэвалюцыі працаваў у валасным рэўкаме і настаўнічаў у Цімкавіцкай сямігодцы[5]. У вёсцы знаходзіцца Літаратурны музей Кузьмы Чорнага. Таксама тут К. Чорны прымаў удзел у пастаноўках Цімкавіцкага народнага тэатра, які дзейнічае да гэтай пары.

Зноскі

  1. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Мінская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, І. Л. Капылоў, В. П. Лемцюгова і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2003. — 604 с. ISBN 985-458-054-7. (DJVU)
  2. Cimkowicze // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna. — Warszawa, 1880. S. 703.
  3. Вольдемар Викторович Романенко. Некролог(руск.)  // Сайт БелМАПА
  4. Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Мн.: БелЭн, 2000. — Т. 11: Мугір — Паліклініка. — С. 160. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11), ISBN 985-11-0035-8.
  5. Тычына М. Цана прароцтваў // Чорны К. Выбраныя творы. — Мн., 2000.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць