Шварн Данілавіч, хроснае імя Іаан (1230-я — 1270) — кароль рускі (12641270), вялікі князь літоўскі (12671270). Малодшы сын галіцка-валынскага князя і рускага караля Данілы.

Шварн Данілавіч
Вялікі князь літоўскі
1267 — 1270
Папярэднік Войшалк
Пераемнік Трайдзень
Кароль рускі
1264 — 1270
Папярэднік Даніла Раманавіч
Пераемнік Леў Данілавіч
 
Дзейнасць манарх, royalty
Нараджэнне каля 1230
Смерць каля 1270
Пахаванне
Род Раманавічы (Рурыкавічы)
Бацька Даніла Раманавіч
Маці Ганна Наўгародская (пам. да 1252), дачка Мсціслава Удатнага
Жонка Рамунэ, дачка вялікага князя Літоўскага Міндоўга.

У 1254 ажаніўся з Міндоўгавай дачкою, у 1255 удзельнічаў у паходзе цесця на Люблін. У 1256 разам з бацькам, братамі Раманам і Львом, ваўкавыскім кн. Глебам і свіслацкім кн. Ізяславам хадзіў супраць ятвягаў. Удзельнічаў у паходах Данілы на гарады прызнаўшыя мангола-татарскую ўладу.

Позняй вясною 1262 года ўдзельнічаў у мазоўскім паходзе Міндоўга. Пасля захопу Плоцка літоўска-рускае войска аблажыла ў Яздаве пад Варшавай мазавецкага кн. Земавіта з сынам Конрадам. У выніку здрады Яздаў быў захоплены Міндоўгам і Шварнам, падчас штурму загінуў Земавіт, а Конрад трапіў у палон. Паводле адной з версій, Шварн уласнаручна адсек галаву Земавіту, свайму швагру, які трапіў да яго ў палон, але гэта малаверагодна. Мазавецкае рыцарства наладзіла пагоню, але пацярпела паразу пад Длугасёдламі (5.8.1262).

У 1264 пасля смерці бацькі Шварн атрымаў Холм, праўда, дакладныя межы і велічыня ўдзелаў Данілавічаў застаюцца дыскусійнымі[2], але, як Холм быў рэзідэнцыяй Данііла ў апошнія гады жыцця, верагодна, Шварн лічыўся непасрэдным спадкаемцам бацькі.[3] У тым жа годзе разам з дзядзькам Васількам дапамог Войшалку вярнуць уладу ў Літве, заваяваць Нальшаны і Дзяволтву, адпомсціць ворагам. Пасля гэта на чале ўласных і літоўскіх войскаў напаў на Малую Польшчу, але Баляслаў Сарамлівы ў адказ парабаваў уладанні Шварна і разбіў яго пагоню пад Бранскам, што пахіснула пазіцыі Шварна ў Галіцка-Валынскім княстве на карысць яго брата і канкурэнта Льва.

У 1266 годзе Шварн з літоўскім і татарскім падмацаваннем напаў на Сандаміршчыну, але быў разбіты Баляславам Сарамлівым у бітве пад Завіхостам (18.7.1266), бо не дачакаўся валынскіх падмацаванняў свайго дзядзькі Васількі і напаў на палякаў першым, за што Васілька пазней наракаў яму.

У 1267 атрымаў ад Войшалка ўладу ў ВКЛ. Шварн прасіў Войшалка княжыць сумесна з ім, але той наадрэз адмовіўся. Пасля таго, як Войшалк быў забіты братам Шварна Львом Данілавічам, становішча Шварна ў Літве стала хісткім. У 1269 годзя памёр «бацька і гаспадар» Войшалка, саюзнік і дзядзька Шварна, князь валынскі Васілька Раманавіч. Шварн памёр у 1270 годзе. Невядома, памёр ён сам ці быў забіты.

Нашчадкаў не пакінуў, пасля яго смерці да ўлады ў Літве прыйшоў Трайдзень. Воласці Шварна на Русі дасталіся Льву Данілавічу.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 (unspecified title) Праверана 30 чэрвеня 2019.
  2. Горский А. А. Русские земли… С. 35-37.
  3. Пчёлов Е. В. Рюриковичи — уникальный…

ЛітаратураПравіць

  • Горский А. А. Русские земли в XIII—XIV веках. Пути политического развития. М., 1996.
  • Пчёлов Е. В. Рюриковичи — уникальный историко-генеалогический феномен // Семьи Рюриковичей в истории России. Материалы VII Новгородских генеалогических чтений. Великий Новгород, 2005. С. 21-65.


Папярэднік:
Войшалк
Вялікі князь літоўскі
12671270
Пераемнік:
Трайдзень