Адкрыць галоўнае меню

«Эскадро́ны сме́рці» (ісп.: los escuadrones de la muerte) — узброеныя падраздзяленні, што ствараюцца ці заахвочваюцца дзяржавай для выкрадання, знішчэння і запалохвання злачынцаў, апазіцыі і варожых элементаў. Гэта дзейнасць вядзецца ў заканспіраваным рэжыме, дзяржава адмаўляе або існаванне такіх падраздзяленняў, або сваё дачыненне да іх дзейнасці.

Мэты і складПравіць

Мэтамі эскадронаў смерці звычайна з’яўляюцца асобы, якія ўяўляюць небяспеку або з’яўляюцца непажаданымі. Гэта могуць быць палітычныя, рэлігійныя і прафсаюзныя лідары, журналісты, злачынцы, бяздомныя і беспрытульныя.

У якасці эскадронаў смерці звычайна выступаюць разнастайныя ваенізаваныя арганізацыі, спецпадраздзяленні арміі і паліцыі або звычайныя найміты. Члены эскадронаў смерці, як правіла, імкнуцца схаваць сваю сувязь з праваахоўнымі органамі.

ГісторыяПравіць

Тэрмін з’явіўся ў Лацінскай Амерыцы ў 1960-х гадах. Першапачаткова ўжываўся як абагульненая назва арганізацый «Белая рука», «Эскадрон смерці», «Сальвадорская антыкамуністычная брыгада», «Карыбскі легіён», «Цэнтральнаамерыканскі антыкамуністычны фронт», «Белы ваяўнічы саюз» («Узброеныя сілы антыкамуністычнага вызвалення — вайна на вынішчэнне»), «Вока за вока», «Пурпурная ружа», «Новая антыкамуністычная арганізацыя», «Аргенцінскі антыкамуністычны альянс» і шэрагу іншых, якія ў асноўным дзейнічалі ў Гватэмале і Сальвадоры. Гэтыя арганізацыі паўсталі з узмацненнем левага рэвалюцыйнага руху і пачаткам грамадзянскай вайны як недзяржаўныя (прынамсі, афіцыйна) узброеныя атрады. Вядучую ролю згулялі латыфундысты, супраць якіх быў накіраваны партызанскі тэрор.

ЕўропаПравіць

У Еўропе эскадроны смерці паўсталі ў Іспаніі ў часы дыктатуры Франка дзеля змагання з левай апазіцыяй і басцкімі сепаратыстамі, у тым ліку членамі ЭТА. Такія групы найчасцей выступалі пад назвай «Іспанскі баскійскі батальён», «Байцы караля Хрыста» або «Апостальскі антыкамуністычны саюз». Па прыходзе да ўлады сацыялістаў паўстала новае фарміраванне пад назвай «Grupos Antiterroristas de Liberación» (бел.: Антытэрарыстычныя групы вызвалення).

Былы СССРПравіць

Выкарыстанне дзяржавай эскадронаў смерці прызнанае сур’ёзным парушэннем норм права і можа спрычыніцца да негатыўных палітычных наступстваў. Абвінавачанні ў стварэнні і выкарыстанні падобных падраздзяленняў ўжываюцца ў палітычнай барацьбе апазіцыянераў з прыўладнымі групіроўкамі і асобнымі палітыкамі. Такія абвінавачанні не раз гучалі у бок кіраўніцтва дзяржаў постсавецкай прасторы.

Зноскі

  1. http://www.ng.ru/cis/2001-06-15/1_eskadron.html «Эскадрон смерти» в Белоруссии
  2. 10 лет назад похищен журналист Завадский
  3. http://lenta.ru/news/2006/02/14/sersanbaev/ Оппозиция обнаружила в Казахстане «эскадрон смерти»

СпасылкіПравіць