Эфіопа-эрытрэйскі канфлікт

Эфіопа-эрытрэйскі канфлікт — узброены канфлікт паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй у 1998—2000 гадах за кантроль над спрэчнымі памежнымі тэрыторыямі.

Эфіопа-эрытрэйскі канфлікт
Eritrean–Ethiopian War Map 1998.png
Карта спрэчных тэрыторый на мяжы Эрытрэі і Эфіопіі, дзе ў асноўным адбываліся баявыя дзеянні.
Дата 6 мая 199825 мая 2000
Месца Эфіопія, Эрытрэя
Вынік Ваенная перамога Эфіопіі, перамога Эрытрэі ў міжнародным арбітражы
Праціўнікі
Эфіопія Эфіопія
Садружнасць Незалежных Дзяржаў Найміты з краін СНД[1]
пры падтрымцы:
Расія Расія (ваенныя саветнікі ГРВСЭ, пастаўкі ваеннай тэхнікі[2][3])
Flag of Belarus (1995-2012).svg Беларусь (пастаўкі ваеннай тэхнікі[4][5])
Flag of France.svg Францыя (пастаўкі абсталявання сувязі[3])
Flag of the People's Republic of China.svg Кітай (пастаўкі артылерыйскіх сістэм[3])
Flag of Bulgaria.svg Балгарыя (пастаўкі ваеннай тэхнікі[3])
Flag of Israel.svg Ізраіль (мадэрнізацыя авіятэхнікі[3])
Flag of the United States.svg ЗША (пастаўкі авіятэхнікі[6])
Эрытрэя Эрытрэя
Садружнасць Незалежных Дзяржаў Найміты з краін СНД[1]
пры падтрымцы:
Flag of Ukraine.svg Украіна (ваенныя саветнікі ГУВСЭ, пастаўкі стралковай зброі[3][7])
Flag of Hungary.svg Венгрыя (пастаўкі ваеннай тэхнікі[3])
Flag of Romania.svg Румынія (пастаўкі ваеннай тэхнікі[3])
Лівія Лівія (фінансавая дапамога[3])
Flag of Georgia.svg Грузія (пастаўкі ваеннай тэхнікі[3])
Flag of Moldova.svg Малдова (пастаўкі ваеннай тэхнікі[3])
Flag of Bulgaria.svg Балгарыя (тэхнікі-рамонтнікі, пастаўкі боепрыпасаў[3])
Камандуючыя
Эфіопія Негасо Гідада
Эфіопія Мелес Зенаўі
Эфіопія Цадкан Гебрэтэнсэй
Расія Якім Янакаў
Садружнасць Незалежных Дзяржаў Уладзімір Няфёдаў (лета 1998)
Эрытрэя Ісаяс Афеворкі
Эрытрэя Себхат Эфрэм
Садружнасць Незалежных Дзяржаў Уладзімір Няфёдаў (1998/9?—2000)
Сілы бакоў
Эфіопія 320 000 вайскоўцаў
Садружнасць Незалежных Дзяржаў Расія 500 ваенных саветнікаў і наймітаў[8]
Эрытрэя 270 000 вайскоўцаў
Садружнасць Незалежных Дзяржаў Украіна 300 ваенных саветнікаў і наймітаў[8]
Страты
20 000—60 000 загінуўшых 20 000—40 000 загінуўшых
Commons-logo.svg Аўдыё, фота, відэа на Вікісховішчы

ХодПравіць

  • 6 мая 1998 года, пасля забойства эрытрэйскіх чыноўнікаў, Эрытрэя напала на Эфіопію, парушаючы пры гэтым міжнародныя нормы, як вырашыла камісія ў Гаазе[9].
  • 12 мая 1998 года — эрытрэйскія войскі занялі адзін з трох спрэчных участкаў памежжа, Бадме.
  • 21 — 23 лютага 1999 года — масіраваныя авіяўдары па эрытрэйскай тэрыторыі, як пралог аперацыі «Заход». Эрытрэйцы прадухілілі прарыў фронту, але пад бамбёжкамі загінулі тысячы салдат.
  • 16 мая 1999 года — эфіопская авіяцыя здзейсніла налёт на порт Масаўа.
  • 24 мая 1999 года — эрытрэйскія войскі сіламі да чатырох пяхотных брыгад з часткамі ўзмацнення нанеслі ўдар па эфіопскіх пазіцыях на заходнім участку фронту ўздоўж левага берага ракі Мэрэб, але ў двухдзённых баях поспеху не мелі.
  • 25 мая — чэрвень 2000 года — эфіопскія войскі выціснулі эрытрхйцаў са спрэчных тэрыторый.
  • па ўмовах мірнага пагаднення, справа была перададзена ў Міжнародны арбітраж, які падзяліў тэрыторыі прыкладна пароўну; горад Бадме, сімвал вайны, застаўся за эрытрэйцамі[10].
  • У 2007 годзе назіраўся рост напружанасці ў памежнай паласе, і аналітыкі прагназавалі магчымасць новага канфлікту.

АхвярыПравіць

Паводле ацэнак міжнародных назіральнікаў, каля 60 тыс. эфіопаў і 40 тыс. эрытрэйцаў, самі ваюючыя бакі прызналі прыкладна па 20 тыс. з кожнага боку. Максімальныя ацэнкі даходзяць да 300 тыс.ахвяр.

Некаторыя аспекты канфліктуПравіць

Лідэры абедзвюх краін, Ісаяс Афеворкі і Мелес Зенаўі з’яўляліся даўнімі таварышамі па зброі, і менавіта Афеворкі актыўнай палітычнай работай сярод этнасаў Паўночнай Эфіопіі шмат у чым і зрабіў магчымым стварэнне партызанскіх груп, якія потым згуртаваў пад сваім кіраўніцтвам Зенаўі, у 2001 годзе ён ледзь пазбег вотуму недаверу як раз па абвінавачванні ў супрацоўніцтве з эрытрэйцамі.

З 2008 года на эрытрэйскай тэрыторыі грунтуюцца ўзброеныя фармаванні эфіёпскіх антыўрадавых паўстанцаў Гінбот 7 на чале якіх стаіць Берхану Нега[11].

У канфлікце актыўны ўдзел прымалі ваенныя спецыялісты і найміты з былых савецкіх рэспублік, у асноўным з Украіны і Расіі, якія ў большасці выпадкаў займаліся эксплуатацыяй баявой авіяцыі[3] (гл. Авіяспецыялісты былых савецкіх рэспублік у Афрыцы). Зафіксаваны шэраг выпадкаў прамога ваеннага сутыкнення паміж ўзброенымі групамі украінцаў і расіян, якія супрацоўнічалі з супрацьлеглымі дзяржавамі[1].

Мірная дэкларацыяПравіць

8 ліпеня 2018 года прэм’ер-міністр Эфіопіі Абій Ахмед і прэзідэнт Эрытрэі Ісаяс Афеворкі падпісалі дэкларацыю аб міры і дружбе, у якой аб’яўлялася аб спыненні стану вайны паміж дзвюма краінамі, а таксама заявілі аб гатоўнасці супрацоўнічаць у шэрагу сфер, у тым ліку — у эканамічнай і сацыяльнай абласцях.

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

  1. 1,0 1,1 1,2 Русские наёмники — от Африки до Сирии
  2. Командировка в Африку
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Жирохов, Михаил. Война в воздухе на Африканском Роге // Военное обозрение. — 2013. — 13 июля.
  4. Торговля оружием и будущее Белоруссии
  5. Завоюет ли Беларусь позиции на глобальных рынках оружия
  6. Б. Кузык, Н. Новичков, В. Шварев, М. Кенжетаев, А. Симаков. Россия на мировом рынке оружия. Анализ и перспективы. М, "Военный парад", 2001, с.300 - 301
  7. Война Эфиопии и Эритреи: первая российско-украинская Архівавана 26 кастрычніка 2020.
  8. 8,0 8,1 Алексей Андреев. АФРИКАНСКИЙ РОГ: ЗАТИШЬЕ ПЕРЕД БУРЕЙ // Независимая газета : газета. — 29 марта 2000.
  9. Eritrea broke law in border war(англ.) . BBC News (21 снежня 2005). Праверана 21 кастрычніка 2019.
  10. Zane, Damian. Ethiopia regrets Badme ruling, BBC, 3 April 2003.
  11. Once a Bucknell Professor, Now the Commander of an Ethiopian Rebel Army

СпасылкіПравіць