Адкрыць галоўнае меню

Іосіф Мацвеевіч Ямант

(Пасля перасылкі з Юзаф Ямант)

Іосіф Мацвеевіч Ямант (1841-?) — адзін з кіраўнікоў Паўстання 1863—1864 гг. Прыхільнік партыі «чырвоных»[1]. Брат Людвікі і Марыі Ямант[1].

Іосіф Мацвеевіч Ямант
 
Веравызнанне: каталіцтва
Нараджэнне: 1841(1841)
г. Вільня
Смерць: невядома
Дынастыя: Яманты
Бацька: Тадэвуш Ямант
Маці: Схаластыка з Макрыцкіх

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся ў 1841 годзе ў сям'і надворнага саветніка Тадэвуша Яманта і Схаластыкі з Макрыцкіх.

Першую адукацыю атрымаў у Віленскім шляхецкім інстытуце. У 1858 годзе паступіў у Пецярбурскі ўніверсітэт, дзе разам з Канстанцінам Каліноўскім належаў да кіраўнічай групы студэнцкага зямляцтва «Агул»[2]. За шчыры патрыятызм і рэвалюцыйныя погляды К. Каліноўскі называў яго «палкім ідэалістам»[3]. Лічыцца, што менавіта праз ЮзэфаІосіфа ў Вільні ў 1861 годзе адбылося знаёмства Канстанціна Каліноўскага з Марыяй Ямант[2].

У 1861 годзе пакінуў універсітэт, каб разам з Канстанцінам Каліноўскім прыняць чынны ўдзел ў арганізацыі паўстання. З чэрвеня 1863 года шчыльна з ім супрацоўнічае і працуе асабістым сакратаром[1].

З чэрвеня 1863 года на кватэры Ямантаў у доме Шышкіна на Вялікай вуліцы[4] ў Вільні знаходзілася адна з галоўных канспіратыўных явак Канстанціна Каліноўскага[2] і нелегальная друкарня[5], дзе Іосіф Ямант выконваў абавязкі сакратара[1].

У сваіх паказаннях Віленскай следчай камісіі, якія ён даў пасля свайго арышту, Іосіф Ямант сказаў наступнае:

  …З чэрвеня па верасень я займаўся пры К. Каліноўскім напісаннем арганізацыйных папер… Я працаваў толькі з тымі паперамі, якія патрабавалі стараннай апрацоўкі (напрыклад: цыркуляры, вёў палеміку з Варшавай, якая не разумела мясцовых адметных умоваў Літоўскага краю і г. д.[6]
…У адпаведныя часы я з'яўляўся, атрымліваў ад Каліноўскага сюжэт паперы і тут жа яго апрацоўваў. Каліноўскі ў гэты час займаўся чытаннем атрыманай карэспандэнцыі. Калі яго не было, то Далеўскі перадаваў мне ад Каліноўскага запіску аб змесце патрабаванай паперы, якую я пакідаў Далеўскаму для перапіскі начыста, калі не мог адразу напісаць яе на бланку[7].
 

З 10 верасня 1863 — паўстанцкі камісар Мінскай губерні[1]. Арыштаваны 10 студзеня 1864 года. Высланы ў Сібір асобна ад іншых членаў сям'і[1].

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ямонт Иосиф Матвеевич // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 717. — 737 с.
  2. 2,0 2,1 2,2 Вячаслаў Шалькевіч «Марыська чарнаброва, галубка мая...» Невядомыя старонкі з жыцця Кастуся Каліноўскага // Роднае слова. — Мн.: 1994. — № 3. — С. 70.
  3. Восстание в Литве и Белоруссии 1863 — 1864 гг.. — М, 1965. — С. 447.
  4. Вячаслаў Шалькевіч «Марыська чарнаброва, галубка мая...» Невядомыя старонкі з жыцця Кастуся Каліноўскага // Роднае слова. — Мн.: 1994. — № 4. — С. 68.
  5. Леанід Маракоў. Радзевіч [Ямант] Людвіка // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. 1794-1991.. — Мн, 2003. — Т. II. — ISBN 985-6374-04-9.
  6. Восстание в Литве и Белоруссии 1863 — 1864 гг.. — М, 1965. — С. 454.
  7. Восстание в Литве и Белоруссии 1863 — 1864 гг.. — М, 1965. — С. 247.

ЛітаратураПравіць

  • Беларуская ССР: Кароткая энцыклапедыя. Т. 5, 1981 г.