Ян Баптыста ван Гельмант

Ян Баптыста ван Гельмант нідэрл.: Jan Baptista van Helmont, англ.: Jan Baptist van Helmont; 12 студзеня 1580, Брусель — 30 снежня 1644, Вілвордэ, Бельгія) — галандскі прыродазнавец, адзін з прадстаўнікоў ятрахіміі.

Жан Баптыст ван Гельмант
Jan Baptista van Helmont
Portrait of J.B. van Helmont, Aufgang...1683 Wellcome L0003194.jpg
Дата нараджэння 12 студзеня 1580 ці 1577[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 30 снежня 1644(1644-12-30)[4][5][…]
Месца смерці
Грамадзянства
Дзеці Францыск Меркурый ван Хелмант[d]
Род дзейнасці хімік, фізік, урач-пісьменнік, філосаф, фізіёлаг
Навуковая сфера хімія, фізіялогія і медыцына
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Марцін Дэльрыа[d]
Вядомы як аўтар слоў «газ», «фермент»
Commons-logo.svg Жан Баптыст ван Гельмант на Вікісховішчы

У батаніцы Гельмант упершыню праводзіў эксперыментальныя даследаванні працэсу харчавання раслін, якія сталі асновай для т. зв. воднай тэорыі харчавання раслін. Гельмант лічыў, што ў страваванні вырашальную ролю адыгрывае кіслата страўнікавага соку, і таму прапаноўваў лячыць шчолачамі хваробы, выкліканыя лішкам кіслот у страўніку. Увёў у хімію тэрмін «газ». У шэрагу пытанняў стаяў на пазіцыях алхіміі, лічачы, напрыклад, магчымым ператварэнне невысакародных металаў (ртуці, свінцу і інш.) у золата пры дапамозе філасофскага каменя. Прызнаваў самаадвольнае зараджэнне, што для таго часу было прагрэсіўным. Гельмант прытрымліваўся віталістычных уяўленняў аб тым, што жыццёвыя працэсы нібыта рэгулююцца адмысловымі «духамі жыцця» («археямі»).

Зноскі

  1. LIBRIS — 2012. Праверана 24 жніўня 2018.
  2. Joan Baptista van Helmont // Digital Library for Dutch Literature (DBNL) — 1999. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Jan Baptist Van Helmont // Bibliothèque interuniversitaire de Santé — 2011. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  5. Jan Baptista van Helmont // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  6. Jan Baptist van Helmont // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  7. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #119142953 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 13 жніўня 2015.

ЛітаратураПравіць

  • Steffen Ducheyne, Johannes Baptista Van Helmonts Experimentele Aanpak: Een Poging tot Omschrijving, Gewina, Tijdschrift voor de Geschiedenis der Geneeskunde, Natuurwetenschappen, Wiskunde en Techniek, 1, vol. 30, 2007, pp. 11–25.
  • Steffen Ducheyne, Joan Baptiste Van Helmont and the Question of Experimental Modernism, Physis: Rivista Internazionale di Storia della Scienza, vol.43, 2005, pp. 305–333.