Адкрыць галоўнае меню

Першы Беларускі фронт — фарміраванне (аб’яднанне) РЧСА ВС СССР, адзін з франтоў Чырвонай Арміі, на заключным этапе Вялікай Айчыннай вайны. Утвораны 24 лютага 1944 года, скасаваны 5 красавіка, але ўжо 16 красавіка адноўлены і праіснаваў да канца вайны. Вызваляў Беларусь, Польшчу, прымаў вырашальнае ўдзел у Бітве за Берлін.

Першае фарміраваннеПравіць

Фронт першага фарміравання сфарміраваны на заходнім напрамку 24 лютага 1944 г. на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 17 лютага 1944 года шляхам перайменавання Беларускага фронту першага фарміравання. У склад фронту ўвайшлі:

  • кіраванне;
  • 3-я, 10-я, 48-я, 50-я, 61-я, 65-я арміі і 16-я паветраная армія;
  • злучэнні і часткі;

Камандуючым войскамі фронту прызначаны генерал арміі К. К. Ракасоўскі, членам Ваеннага савета — генерал-лейтэнант К. Ф. Цялегін, начальнікам штаба — генерал-палкоўнік М. С. Малінін.

На пачатку 1944 войскі фронту вялі аперацыі мясцовага значэння ў Беларусі. 21-26 лютага войскі правага крыла фронту правялі Рагачоўска-Жлобінскую аперацыю і, захапіўшы плацдарм на правым беразе Дняпра, вызвалілі Рагачоў.

5 красавіка 1944 на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 2 красавіка 1944 г фронт зноў перайменаваны ў Беларускі фронт другога фарміравання.

Другое фарміраваннеПравіць

Фронт другога фарміравання утвораны 16 красавіка 1944 на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 12 красавіка 1944 года перайменаваннем Беларускага фронту другога фарміравання. У склад фронту ўвайшлі 3-я, 47-я, 48-я, 60-я, 61-я, 65-я, 69-я, 70-я арміі і 16-я паветраная армія. У наступным у склад фронту ўваходзілі таксама 8-я гвардзейская армія (з 15 чэрвеня), 3. (З 31 снежня) і 5-я (з 30 кастрычніка) ударныя арміі, 28-я (з 27 мая па 15 верасня) і 33-я (з 19 кастрычніка) арміі, 1-я (з 22 лістапада 1944 года па 8 сакавіка 1945 года і зноў з 28 сакавіка) і 2-я (з 20 лістапада) гвардзейскія танкавыя арміі, 2-я танкавая армія (з 15 чэрвеня па 6 верасня, зноў з 30 кастрычніка, лістапада 20 ператворана ў 2-ю гвардзейскую танкавую армiю), 6-я паветраная армія (з 29 красавіка па 8 верасня), 1-я і 2-я арміі Войска Польскага. У аператыўным падначаленні фронту знаходзілася Дняпроўская ваенная флатылія.

Камандуючым фронтам па лістапада 1944 быў генерал арміі, з чэрвеня 1944 года Маршал Савецкага Саюза К. К. Ракасоўскі, а з лістапада і да канца вайны — Маршал Савецкага Саюза Г. К. Жукаў. Членам Ваеннага савета па май 1944 года і з лістапада 1944 года да канца вайны — генерал-лейтэнант К. Ф. Цялегін, а з мая па лістапад 1944 года — генерал-лейтэнант, з ліпеня 1944 г. генерал-палкоўнік Н. А. Булганин. Начальнікам штаба — генерал-палкоўнік М. С. Малінін.

У ходзе Беларускай стратэгічнай аперацыі 24-29 чэрвеня 1944 г. войскі фронту правялі Бабруйскую аперацыю, у выніку якой акружылі і знішчылі больш за 6 дывізій праціўніка. З 29 чэрвеня па 4 ліпеня 1-ы Беларускі фронт часткай сіл ўдзельнічаў у правядзенні Мінскай аперацыі. З 18 ліпеня па 2 жніўня войскі фронту правялі Люблін-Брэсцкую аперацыю, падчас якой фарсіравалі Віслу, захапілі на яе левым беразе Магнушаўскі і Пулаўскі плацдармы, вызвалілі гарады Брэст, Сядлец, Люблін.

У жніўні-снежні войскі фронту вялі баявыя дзеянні па ўтрыманні і пашырэнню плацдармаў на Вісле і рыхтаваліся да зімовага наступу. З 14 студзеня па 3 лютага 1945 года, удзельнічаючы ў Вісла-Одэрскай стратэгічнай аперацыі, правялі Варшаўска-Пазнаньскую аперацыю і, вызваліўшы цэнтральную частку Польшчы з Варшавай, выйшлі на Одэр, захапіўшы на левым беразе ракі плацдарм паўночней і паўднёвей Кюстрына.

10 лютага — 4 красавіка войскі правага крыла фронту, удзельнічаючы ва Усходне-Памеранскай стратэгічнай аперацыі, вызвалілі паўночную частку Польшчы. Адначасова вяліся баявыя дзеянні па ўтрыманні і пашырэнню плацдармаў на Одэры.

16 красавіка — 8 мая фронт удзельнічаў у правядзенні Берлінскай стратэгічнай аперацыі, падчас якой войскі фронту ва ўзаемадзеянні з войскамі 1-га Украінскага і пры садзейнічанні войскаў 2-га Беларускага франтоў штурмам авалодалі сталіцай Германіі — Берлінам.

Зводная калона фронту ўдзельнічала ў Парадзе Перамогі.

РасфарміраваннеПравіць

10 чэрвеня 1945 год, на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 29 мая 1945 года, фронт быў расфарміраваны, а палявое кіраванне фронту рэарганізавана ва ўпраўленне створанай на тэрыторыі зрынутай Германіі Групы савецкіх акупацыйных войскаў у Германіі. Туды ж ўвайшло большасць частак і злучэнняў, якія раней уваходзілі ў 1-ы Беларускі фронт.