Інцыдэнт на вышыні 192

Інцыдэнт на вышыні 192 — найменне, якое выкарыстоўвала армія ЗША[1] для абазначэння здарэння, які адбыўся ў перыяд вайны ў В’етнаме з маладой в’етнамкай Фан Тхі Мао[2], якая 19 лістапада 1966 года была выкрадзена, згвалтавана і забіта групай амерыканскіх салдат. Хоць пра інцыдэнт стала вядома адразу пасля працэсу над салдатамі[3], якія ўчынілі злачынства, шырокую агалоску гэты інцыдэнт атрымаў толькі ў 1969 годзе пасля публікацыі ў The New Yorker артыкула Дэніэла Лэнга «Casualties of War»[4] і выхаду аднайменнай кнігі, напісанай Лэнгам[5]. У 1970 годзе Міхаэль Ферхёвен на аснове дадзеных падзей зняў фільм «O.K.». У 1989 годзе выйшаў фільм Браяна дэ Пальма «Ваенныя страты», які быў заснаваны на кнізе Лэнга[2].

ЗдарэннеПравіць

17 лістапада 1966 года сяржант Дэвід Джэрвас (20 гадоў) і радавы першага класа Стывен Кэбот Томас (21 год), члены роты з 2-га паветрана-дэсантнага батальёна 1-й кавалерыйскай дывізіі, сумесна з 3 іншымі членамі таго ж падраздзялення, радавымі першага класа Робертам М. Старэбі (22 гады), Кіпрыяна С. Гарсіяй (21 год) і Джозэфам С. Гарсіяй (20 гадоў)[3], дамовіліся выкрасці «прывабную дзяўчыну» падчас іх агульнай разведвальнай місіі, якая павінна была адбыцца на наступны дзень[6]. У 1968 годзе падчас інтэрв’ю, якое ён даў Лэнгу, Роберт Старэбі (ён выкарыстаў псеўданім Свен Эрыксан) распавёў: «[Джэрвас] сказаў, што мы знойдзем жанчыну для сэксу, а праз 5 дзён заб’ем яе» (англ.: [Gervase] stated that we would get the woman for the purpose of boom-boom, or sexual intercourse, and at the end of five days we would kill her). Падчас інтэрв’ю Старэбі таксама ўспомніў, што Джэрвас тады заявіў, што гэта «добра падзейнічае на маральны дух атрада»[7].

18 лістапада, прыблізна ў 5 гадзін раніцы, атрад у пошуках дзяўчыны ўвайшоў у маленькую вёсачку Катуонг, размешчаную ў павеце Фумі[8]. Там салдаты выкралі 21-гадовую дзяўчыну Фан Тхі Мао. Яны звязалі ёй рукі, затыкнулі рот вехцем і забралі з сабой. Пазней, разбіўшы лагер, яны учатырох (за выключэннем Старэбі) згвалтавалі дзяўчыну. На наступны дзень, падчас перастрэлкі з салдатамі В’етконга, Томас і Джервас, баючыся, што хто-небудзь дзяўчыну, вырашылі забіць яе. Томас нанёс ёй тры ўдару паляўнічым нажом, але дзяўчына выжыла і паспрабавала ўцячы. Чацвёра салдат, якія ўдзельнічалі ў згвалтаванні, пабеглі за ёй. Томас, дагнаўшы дзяўчыну, забіў яе, стрэліўшы ёй у галаву з вінтоўкі M16[6].

Наступныя падзеіПравіць

Старэбі далажыў аб дасканалым злачынстве кіраўніцтву, але яно не зрабіла ніякіх дзеянняў. Нягледзячы на пагрозы, якія ён атрымліваў ад таварышаў па службе, што ўдзельнічалі ў інцыдэнце, Старэбі праявіў упартасць і, не дачакаўшыся рэакцыі ад свайго непасрэднага кіраўніцтва, звярнуўся да больш высокім чынам. Дзякуючы яго настойлівасці справе быў дадзены ход[6]. Менавіта ў ходзе разбору гэтай справы было высветлена імя забітай салдатамі дзяўчыны, яна была апазнаная сястрой[9].

У красавіку—маі 1967 года Томас, Кіпрыяна Гарсія і Джозэф Гарсія былі прызнаныя вінаватымі ў згвалтаванні і забойстве. Джэрвас быў асуджаны толькі за згвалтаванне[10]. . Па рашэнні суда ўсе падсудныя былі звольненыя з войска. На судзе пракурор патрабаваў для Томаса, які нанёс дзяўчыне смяротныя раненні, смяротнага пакарання[6], але той быў прысуджаны да пажыццёвага зняволення. Пасля яго тэрмін быў скарочаны спачатку да 20, затым да 8 гадоў, што дазваляла Томасу выйсці па амністыі, адседзеўшы палову тэрміну, 4 гады. Тэрмін Джэрваса, які быў прысуджаны да 10 гадоў, пасля быў скарочаны да 8, што таксама дазваляла яму выйсці па амністыі[11]. У 1968 годзе суд, спаслаўшыся на тое, што ў ходзе следства было дапушчана парушэнне пятай папраўкі, задаволіў апеляцыю, падданую Джозэфам Гарсіяй, і адмяніў вынесены яму прысуд, а таксама прызнаў яго звальненне з войска незаконным. Тэрмін Кіпрыяна Гарсіі быў скарочаны да 22 месяцаў[11][12].

У 1992 годзе Стывен Кэбот Томас яшчэ раз трапіў у поле зроку СМІ. 17 мая Джордж Лоеб застрэліў Харольда Мансфільда, матроса-афраамерыканца, які служыў на USS Saratoga. Томас праходзіў па гэтай справе як саўдзельнік. Ён і Лоеб з’яўляліся членамі белай расісцкай арганізацыі «Царква стваральніка». Томас атрымаў год умоўна[13].

У мастацтвеПравіць

Падзеі інцыдэнту на вышыні 192 сталі асновай сюжэту шэрагу фільмаў:

  • У 1970 годзе Міхаэль Ферхёвен на аснове дадзеных падзей зняў фільм «O. K.».
  • У 1989 годзе выйшаў фільм Браяна дэ Пальма «Ваенныя страты»[14].

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

  1. Fitzpatrick (1989), p.2.
  2. 2,0 2,1 Fitzpatrick (1989), p.1.
  3. 3,0 3,1 «GIs Convicted of Rape-Slaying» (1967), p.18.
  4. Lang (1969a)
  5. Fitzpatrick (1989), p.4.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Borch, p.71.
  7. Lang (1969b), pp.26.
  8. Lang (1969b), pp.28.
  9. Lang (1969b), pp.13.
  10. Lang (1969b), pp.101.
  11. 11,0 11,1 Fitzpatrick (1989), p.3.
  12. Lang (1969b), pp.110-119.
  13. «Report:Sailor-trial witness was in Vietnam rape-murder», The Gainesville Sun, July 24, 1992
  14. Roger Ebert Casualties of War Movie Review (1989) | Roger Ebert. www.rogerebert.com. Праверана 18 жніўня 2016.

ЛітаратураПравіць

  • Borch III, Frederic L. Judge Advocates in Vietnam: Army Lawyers in Southeast Asia 1959-1975 (англ.). — Darby PA: DIANE Publishing. — P. 71. — ISBN 9781428910645.
  • Fitzpatrick, Tom. There is yet more to Casualties of War, Phoenix New Times (30 августа 1989).
  • Lang, Daniel. Casualties of War, The New Yorker (18 октября 1969), С. 61.
  • Lang, Daniel. Casualties of War. — New York: Pocket Books., 1969.
  • UPI. GIs Convicted of Rape-Slaying, Tucson Daily Citizen (27 марта 1967), С. 18.