Підзамчэ[1] (укр.: Підзамче) — гістарычная мясцовасць у Шаўчэнкаўскім раёне Львова, абмежаваная вуліцамі Замарстыніўскай, Багдана Хмяльніцкага і Ліпінскага, аднайменная чыгуначная станцыя.

Підзамчэ
Підзамче
Pidzamche (Lviv)-1.jpg
50°25′13,10″ пн. ш. 24°03′38,90″ у. д.HGЯO
Краіна
Горад Львоў
Адміністрацыйны раён горада Шаўчэнкаўскі раён
Першае згадванне XVII ст.
Ранейшы статус фальварак, прадмесце
Год уключэння ў межы горада ХІХ ст.
Ранейшыя назвы Гаўрыліўка, Габрыэлеўка
Паштовыя індэксы 79019

ГісторыяПравіць

Паўднёвей сучаснага Підзамчэ размяшчаўся Княжы Львоў. На Підзамчы размяшчалася львоўскае прадмесце, населенае даволі даўно. Пра гэта сведчыць той факт, што адна з галін першай чаргі Львоўскага коннага трамвая была пракладзеная менавіта сюды. Пасля яна была заменена на электрычны трамвай.

У XIX ст. і ў пачатку ХХ ст. гэтую мясцовасць называлі Гаўрыліўкай (Габрыэлеўкай) — назва гэта паходзіць ад сям'і Габрыэллі, багатых мяшчан італьянскага паходжання, якія валодалі гэтай мясцовасцю у XVII ст. Аднак з пракладкай чыгункі і адкрыццём станцыі раён сталі называць сугучна назве станцыі. Менавіта гэтая назва бытуе і сёння.

Чыгуначная станцыяПравіць

Станцыя Підзамчэ была пабудавана на лініі Львоў - Броды на вымогу Львоўскага магістрата, паміж схілам Замкавай гары і вул. Жоўкіўскай (цяпер вул. Б. Хмяльніцкага), часткова на землях былых могілак «Папарыўка» (Жоўкіўскіх могілак).

Рэгулярны рух цягнікоў у напрамку Бродаў, Золачыва і мяжы з Расійскай імперыяй пачаўся 12 ліпеня 1869 г. Ад 1870 г. пачаўся рух у напрамку Цярнопаля, а ў 1871 г. пачаўся рух цягнікоў да Падвалочыска. У 1897 г. адбылося пашырэнне станцыі, дзякуючы пракладцы другой каляіны. У 1907 г. адбылося капітальнае пашырэнне станцыі па праекце тагачаснага дырэктара чыгункі ў Львове С. Рыбіцкага. Падчас рэканструкцыі станцыі над сучаснай вул. Апрышкіўскай фірмай Альфрэда Захарэвіча і Юзэфа Сасноўскага па праекце інжынера Ежы Венгерскага быў збудаваны жалезабетонны чыгуначны мост, які захаваўся да нашых дзён.

З 1909 г. цягнікі пачалі курсіраваць таксама ў напрамку Падгайцаў праз Пэрэмышляны і Бэрэжаны, пазней была адкрыта лінія да Стаяніў. Пасля Першай сусветнай вайны лінія перайшла да польскай дзяржаўнай чыгункі. Падчас Другой сусветнай вайны чыгункай кіравала нямецкая імперская жалезная дарога (1941-1944 гг.). Пры набліжэнні фронту 22 ліпеня 1941 г. гітлераўцы ўзарвалі частку мастоў, шляхі і станцыю Підгайці. Пасля адступлення Вермахта большую частку шляху не аднаўлялі, выкарыстаўшы частку рэек, шпалы для ваенных патрэб, і не перакладалі яе на прынятую ў СССР шырыню каляіны 1520 мм. Чыгуначная лінія, якая раней ішла да Падгайцаў, зараз амаль зруйнавана, і рух цягнікоў ёю не ажыццяўляецца.

 
Станцыя Підзамчэ

Вакзал станцыі Підзамчэ вялікі і даволі цікавай канструкцыі. Ён часткова размешчаны на тэрыторыі былых могілак. Будынак вакзала выкананы з выкарыстаннем геаметрычных формаў у стылі неарэнесансу. У 1890-х і ў 1908-1909 гг. будынак рэканструяваны з захаваннем арыгінальнай стылістыкі першапачатковай пабудовы двухпавярховага будынка вакзала з цэнтральным рызалітам з праектам, вырабленым пад кіраўніцтвам кіраўніка дырэкцыі Львоўскай чыгункі Станіслава Рыбіцкага.

Падчас польска-ўкраінскай вайны 1918-1919 гг. вакол станцыі вяліся жорсткія баі. Вакзал станцыі быў моцна пашкоджаны і ў час Другой сусветнай вайны. Яго аднаўленне завяршылася толькі ў 1947 г. Далейшыя перабудовы ў 1950-х і 2000-х гг. значна змянілі першапачатковы выгляд вакзалу. У захаванай частцы старога будынка вакзала размясціліся чыгуначныя службы станцыі.

У 1966 г. станцыю электрыфікаваны пераменным токам у складзе ўчастка Львоў - Краснэ.

Каля станцыі былі знойдзеныя парэшткі цел 602 жыхароў Бесарабіі і Букавіны, ахвяр Галадамору і рэпрэсій 1946—1947 гг., парэшткі якіх былі перапахаваныя на Лычакаўскіх могілках.

З 10 ліпеня 2016 г. тут пачаў спыняцца хуткасны цягнік Інтэрсіці+ № 743/744 Кіеў-Дарніца — Львоў. З 23 снежня 2016 г. спыняецца цягнік "Інтэрсіці +" № 705/706 (33013) Кіеў - Пярэмышль. З 12 ліпеня 2017 г. у адказ на пажаданні пасажыраў чыгуначнікі ўстанавілі прыпынак на станцыі яшчэ сямі цягнікоў далёкага следавання.

У 2009-2010 гг. станцыя была адным з канцавых пунктаў руху гарадскога рэйкавага аўтобуса па маршруце Сыхіў-Підзамчэ. Гарадскі рэйкавы аўтобус курсіраваў да 2010 г., калі быў зняты з-за нерэнтабельнасці.

СпасылкіПравіць

Зноскі