Розніца паміж версіямі "Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў/Лондан"

clean up з дапамогай AWB
(clean up з дапамогай AWB)
(clean up з дапамогай AWB)
{{Вайсковае збудаваньне
{{Coord|53|51|32|N|27|38|31|E|display=title}}
| Назва = Дзьвінская фартэцыя
{{Кампанія
| Арыгінальная назва = Daugavpils cietoksnis
|назва = «Мінскжалезабетон»
| Выява = Даугавпилсская крепость с высоты птичего полета — Daugavpils fortress bird's eye view — panoramio.jpg
|лагатып =
|тып Памер = [[адкрытае акцыянернае таварыства]]= 300пкс
| Апісаньне выявы = Від з вышыні птушынага палёту
|лістынг на біржы =
|дэвіз Краіна = Будуйцеся з намі ў любы= часЛатвія
| Зьяўляецца часткай =
|заснавана = {{Дата|16|4|1975|1}}
| Месцазнаходжаньне = [[Дзьвінск]]
|заснавальнікі = Камбінат «Мінскбуд»
| Тып = [[фартэцыя]]
|размяшчэнне = [[Мінск]], [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскі раён]], вул. Кабушкіна, д. 66а
| Пабудаваны =
|ключавыя постаці = Аляксандр Шабан
|галіна Пабудаваная = [[прамысловасць]]1810—1878
| Пабудаванае =
|прадукцыя = арматура, бетон, жалезабетон, металаканструкцыі, піламатэрыялы, плітка, раствору
|абарот Пабудаваныя =
| Будаўнік =
{{Падзенне}}574,168 млрд [[Беларускі рубель|рублёў]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Справаздача аб дзейнасці ААТ за 2015 год|спасылка=http://minfin.gov.by/upload/depcen/oao/otchet2015.zip|выдавец=[[Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь]]|мова=ru|дата публікацыі=23 мая 2016|дата доступу=19 снежня 2017}}</ref> (2015 г.; $35,326 млн)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сярэднеўзважаны курс беларускага рубля ў адносінах да замежных валют на валютным рынку Рэспублікі Беларусь за 2015 год (16 253,61 за долар)|спасылка=http://www.nbrb.by/bel/statistics/ForexMarket/AvrExRate/|выдавец=[[Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь]]|дата публікацыі=2016|дата доступу=19 снежня 2017}}</ref>
| Матэрыялы =
|аперацыйны прыбытак = {{Падзенне}}11,237 млрд руб. (2015 г.; $0,691 млн)
| Вышыня =
|чысты прыбытак = {{Падзенне}}6,355 млрд руб. (2015 г.; $0,391 млн)
| Час выкарыстаньня =
|лік супрацоўнікаў = 979 (2016 г.)
| Разбураны =
|матчына кампанія = ДВА «Мінскбуд»
| Разбураная =
|даччыныя кампаніі =
|аўдытар Разбуранае =
|сайт Разбураныя = [http://mgb.by/ mgb.by]
| Стан = падлягае рэстаўрацыі
| Уласьнік =
| Адкрыты для наведваньня = так
| Кіраваўся =
| Гарнізон =
| Кіраўнік =
| Былыя кіраўнікі =
| Заваёўнікі =
| Бітвы =
| Падзеі =
| Шырата паўшар’е = паўночнае
| Шырата градусаў = 55
| Шырата хвілінаў = 53
| Шырата сэкундаў = 11
| Даўгата паўшар’е = усходняе
| Даўгата градусаў = 26
| Даўгата хвілінаў = 29
| Даўгата сэкундаў = 42
| Пазыцыя подпісу на мапе =
| Водступ подпісу на мапе =
}}
'''Дзьві́нская''', або '''Дынабу́рская фартэ́цыя''' ({{Мова-lv|Daugavpils cietoksnis, Dinaburgas cietoksnis}}) — [[Фартыфікацыя|фартыфікацыйнае збудаваньне]] пачатку XIX стагодзьдзя ў [[Дзьвінск]]у ([[Латвія]]). Будаўніцтва цалкам скончылася ў 1878 року праз пастаянныя перашкоды. Помнік местабудаўніцтва і архітэктуры дзяржаўнага значэньня Латвіі.
'''«Мінскжалезабетон»''' — дзяржаўнае прадпрыемства будаўнічых матэрыялаў Беларусі, заснаванае ў красавіку 1975 года ў Мінску.
 
У былым арсэнале цьвердзі цяпер дзейнічае [[Мастацкі цэнтар Марка Ротка]].
Уключае 3 адасобленыя падраздзяленні: Завод пустотных вырабаў (Мінск, вул. Сацыялістычная, д. 24), Завод будаўнічых канструкцыяў (Мінск, вул. Сяліцкага, д. 29) і сельскагаспадарчую вытворчую філію «Аграбуд» (вёска Грабёнка, [[Чэрвеньскі раён]], Мінская вобласць)<ref name="з"/>.
 
== ГісторыяМінуўшчына ==
У 1810 року расейскі імпэратар [[Аляксандар I (расейскі імпэратар)|Аляксандар I]] напярэдадні [[Француска-расейская вайна 1812 году|вайны з Францыяй]] загадаў пачаць будову цьвердзі з мэтай умацаваньня мяжы. Кіраваў працамі вайсковы інжынэр генэрал {{Не перакладзена|Ягор Гекель|Я. Ф. Гекель|ru|Гекель, Егор Фёдорович}}. Будаўніцтва вялося ў дзьве зьмены, працавалі 10 000 работнікаў.
У красавіку 1975 года камбінат «Мінскбуд» утварыў вытворчае аб’яднанне «Мінскжалезабетон» у выніку зліцця заводаў зборнага жалезабетону № 5 і № 8. У кастрычніку 1990 года прадпрыемства пераўтварылі ў арэнднае паводле дагаворы арэнды з Галоўбудам Мінску. У студзені 1998 года «Мінскжалезабетон» стаў адкрытым акцыянерным таварыствам. У 1999 г. прадпрыемства пачало выраб керамзітабетонных блокаў, якія з 2007 года сталі выпускаць на лініі высокай дакладнасці па памерах. У жніўні 2004 года ААТ «Мінскжалезабетон» перадалі маёмасць стратнага сельскагаспадарчага кааператыва «Светач» (в. Грабёнка, Чэрвеньскі раён), на аснове якой стварылі ў філію «Аграбуд». У снежні 2004 года пусцілі лінію вібрапрэсавання бетонных вырабаў RH-2000, на якой сталі вырабляць керамзітабетонныя блокі, ходнікавую плітку і сценавыя матэрыялы. У 2007 г. «Мінскжалезабетон» атрымаў пасведчанне на адпаведнасць сваіх вырабаў Дырэктыве Рады Еўрапейскай эканамічнай супольнасці ад 21 снежня 1988 года № 89/106/EEC «Аб збліжэнні законаў, правілаў і адміністрацыйных умоў дзяржаў-удзельніцаў датычна будаўнічых вырабаў». За 2005—2009 гады на прадпрыемстве асвоілі вытворчасць 13 відаў сценавых керамзітабетонных камянёў<ref name="з"/>.
 
У 1812 францускае падразьдзяленьне лікам 24 000 пад даводзтвам маршала [[Нікаля Шарль Удыно|Нікаля Удыно]] захапіла крэпасьць.
У 2011 годзе ААТ «Мінскжалезабетон» паставіў жалезабетонныя канструкцыі, сценавыя матэрыялы, таварны бетон і раствору на большасць буйных будоўляў сталіцы, сярод якіх былі: Парк перамогі, Музей Вялікай Айчыннай вайны, аквапарк, квартал «Маяк Мінску», Тэатр імя Янкі Купалы, Дзяржаўны цырк, сярэднія школы ў мікрараёнах Масюкоўшчына, Каменная Горка, Сухарава і Лошыца, жылых мікрараёнаў Дружба, Сокал, Брылевічы, Міхалова і Сцяпянка. Звыш 99% вырабаў збылі ў Беларусі. На 2012 год ААТ «Мінскжалезабетон» выпускала жалезабетонныя і бетонныя канструкцыі, будаўнічыя сумесі (бетон і [[раствор|раствору]]), таварную арматуру і металаканструкцыі, ходнікавую плітку, сценавыя матэрыялы для аздаблення фасадаў, драўляныя паддоны і пілапаматэрыялы. У 2012 годзе пачалі выраб керамзітабетонных вырабаў павышанай трываласці (М35 і М50), якія прайшлі выпрабаванні ва УП «Беларускі навукова-даследчы інстытут будаўніцтва»<ref name="з">{{артыкул|аўтар=Т. Лазоўская, У. Хількевіч.|загаловак=Будуйцеся з намі ў любы час|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=98558|выданне=[[Звязда]]|тып=газета|год=14 чэрвеня 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-06-14 112 (27227)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/98574/14cher-9.indd.pdf 9]|issn=1990-763x}}</ref>.
 
Далейшыя працы пасьля адваёвы фартэцыі адбываліся пад кіраўніцтвам спэцыялістаў Інжынэрнага дэпартамэнту Вайсковага міністэрства.
{{Зноскі}}
 
У 1830 року фартэцыя з сувязі з пачаткам [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|вызвольнага польскага паўстаньня]] была пераведзеная на ваенны стан. {{Дата ў старым стылі|24 сакавіка|1831|4 красавіка}} на здушэньне паўстанцаў выйшлі батальёны егерскіх палкоў. У другой палове 1831 року ў фартэцыю перанесены артылерыйскі арсэнал зь Вільні.
{{Стаб|Беларусь}}
 
{{Дата ў старым стылі|21 траўня|1833|2 чэрвеня}} ў прысутнасьці імпэратара [[Мікалай I (расейскі імпэратар)|Мікалай I]] і найвышэйшага духавенства Расеі адбылося асьвячэньне фартэцыі.
[[Катэгорыя:Прадпрыемствы Мінску]]
 
[[Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі]]
У 1863 року ў сувязі з [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|чарговым паўстаньнем]] Дынабурская фартэцыя зноў пераведзеная на ваенны стан, з Рэвельскай (цяпер [[Талін]]) фартэцыі дзеля ўмацаваньня ў яе перавезеныя 258 гарматаў розных калібраў і відаў.
[[Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)]]
 
[[Катэгорыя:Прамысловасць Беларусі]]
У 1860-я — 1870-я рокі былі выкананыя працы па пракладцы вадаправоду, будаўніцтве водапад’ёмнай вежы з паравой машынай і помпай, забрукаваньні ўсіх вуліцаў і асобных унутраных двароў. Будаўнічыя працы працягваліся да 1878 року.
[[Катэгорыя:З'явіліся ў 1975 годзе]]
 
{{Дата ў старым стылі|6 сьнежня|1869|18 сьнежня}} ў фартэцыі быў заснаваны дзіцячы прытулак імя вялікага князя Мікалая Аляксандравіча для сіротаў і салдацкіх дзяцей, якія ў працоўны час заставаліся без бацькоўскага нагляду. З 1875 пачаў дзейнасьць Дынабурскі мясцовы камітэт Расейскага таварыства Чырвонага Крыжа. У 1881 у фартэцыі створаная дзяржаўная тэлеграфная станцыя.
 
У 1887 року створаная крэпасная пажарная каманда і крэпасная жандарская каманда. Абедзьве скасаваныя ў 1914 року.
 
{{Дата ў старым стылі|12 красавіка|1897|24 красавіка}} фартэцыя стала фартэцыяй-складам. У 1912 року ўведзенае электрычнае асьвятленьне.
 
У 1914 року пераведзеная на вайсковы стан. {{Дата ў старым стылі|23 ліпеня|1914|4 жніўня}} створаная Дзьвінская вайсковая акруга.
 
Пасьля атрыманьня Латвіяй незалежнасьці ў 1920 року ў фартэцыі разьмясьціліся палкі латвійскай Зэмгальскай дывізіі ды «[[Vickers Limited|Вікерсы]]» танкавай роты.
 
У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] нямецкія ўлады стварылі тут [[Шталяг|лягер для савецкіх ваеннапалонных]] Шталяг 340.
 
У 1948—1993 ў фартэцыі дзейнічала Дзьвінская вышэйшая авіяцыйная інжынэрная вучэльня. У 1998 фартэцыя была перададзеная ва ўпраўленьне Дзяржаўнага агенцтва нерухомасьці Латвіі.
 
== Архітэктура ==
[[Файл:RothkoCenter1.jpg|значак|зьлева|Артылерыйскі арсэнал]]
Крэпасьць разьмешчаная па абодва берагі ракі Дзьвіны. Манумэнтальная фартыфікацыйная сыстэма з абшытымі рваным і часаным камянём [[эскарп]]амі галоўнага валу, васьмю бастыёнамі, [[равэлін]]амі, [[казэмат]]амі з магутнымі цаглянымі скляпеньнямі вылучаецца строгасьцю і дбайнасьцю выкананьня.
 
Крэпасьць мае выгляд умацаванага места: авальная ў пляне тэрыторыя падзеленая рэгулярнымі кварталамі. Пасярод кварталаў разьмешчаная квадратная (150×150 м) пляцпарадная плошча. Паводле дэтальнага праекту забудовы 1816 року былі пракладеныя галоўныя (шырынёй 21 м) і другасныя (шырынёй 10 м) вуліцы, унутры якіх разьмяшчаліся вайсковыя і цывільныя пабудовы, вылучаныя ў зоны. Галоўная вэртыкальная дамінанта — 60-мэтровы касьцёл з барочным дэкорам, дзе набажэнствы ладзіліся таксама і для лютэранаў, і для праваслаўных — у 1944 року быў узарваны.
 
Асноўныя двух- і трохпавярховыя будынкі камэнданцкага дому, штаба, арсэналаў, шпіталю, кашараў і афіцэрскіх дамоў стэрэатыпныя, з рысамі позьняга клясыцызму. У аздабленьні паўднёвай Міхайлаўскай і заходняй Мікалаеўскай брамы выкарыстаныя матывы эгіпецкай архітэктуры і готыкі. Усходняя Аляксандраўская і паўночная Канстанцінаўская брама былі падобныя архітэктурай. Апошняя была разбураная ў 1962 року дзеля ўвозу на тэрыторыю вучэльні буйнагабарытнага абсталяваньня.
 
== Крыніцы ==
{{Крыніцы}}
 
== Вонкавыя спасылкі ==
{{Commons}}
* [http://dinaburgascietoksnis.lcb.lv/ Афіцыйная бачына] {{ref-lv}}{{ref-ru}}
 
[[Катэгорыя:Абарончыя збудаваньні Латвіі]]
[[Катэгорыя:Збудаваньні Дзьвінску]]
[[Катэгорыя:Фартэцыі-зоркі]]
[[Катэгорыя:Гістарычныя мясьціны Латвіі]]
[[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1878 годзе]]
[[Катэгорыя:Славутасьці Дзьвінску]]
165 654

праўкі