Езнас

горад у Літве
(Пасля перасылкі з Езна)

Е́знас (літ.: Jieznas, традыцыйная беларуская назва — Е́зна) — горад у Прыенайскім раёне Каўнаскага павета Літвы, на беразе аднайменнага возера. Адміністрацыйны цэнтр Езнаскай сянюніі. Насельніцтва 1300 чал. (2010).

Горад
Езнас
літ.: Jieznas
Сцяг Герб
Сцяг Герб
Jieznas001.JPG
Краіна
Павет
Раён
Сянюнія
Каардынаты
Першае згадванне
Ранейшыя назвы
Езна (да 1917 года)[1]
Горад з
Вышыня цэнтра
109 м
Насельніцтва
Часавы пояс
Езнас на карце Літвы
Езнас (Літва)
Езнас

ГеаграфіяПравіць

Знаходзіцца за 16 км на ўсход ад Прыеная, за 37 км на паўднёвы ўсход ад Каўнаса, за 38 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Кайшадорыс. Згодна з сучаснай афіцыйнай літоўскай класіфікацыяй горада належыць да этнаграфічнага рэгіёна Дзукія.

ГісторыяПравіць

Першы пісьмовы ўспамін пра Езну датуецца 1492 годам, уладанне вялікага князя (двор, цэнтр воласці Ковенскага павета). З 1507 года — ва ўладанні Галоўчынскіх, ад 1633 — Пацаў[3].

Пад 1581 годам упершыню згадваецца як мястэчка. У пачатку XVII стагоддзя тут існаваў кальвінскі збор, ператвораны пазней у касцёл. У 1645 годзе пры касцёле заснавалі шпіталь.

У 1710 годзе атрымала прывілей на штотыднёвыя таргі і мыта. Станам на 1776 год у Езне было 20 дымоў, 2 карчмы, 19 крамаў, вадзяны млын, тартак і шпіталь. З 1781 года дзейнічала школа.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.

З 1918 года — у складзе Літвы. У 19521960 гадах — цэнтр Езнаскага раёна. У 1956 годзе атрымаў статус горада.

НасельніцтваПравіць

  • 1719 — 50 чал.
  • 1795 — 372 чал.
  • 1866 — 553 чал., з іх 375 каталікоў, 170 юдаістаў, 5 магаметанаў, 3 праваслаўныя.[4]
  • 1897 — 1255 чал.
  • 1923 — 989 чал.
  • 1959 — 797 чал.
  • 1979 — 1854 чал.
  • 1989 — 2,1 тыс. чал.[5]
  • 2001 — 1476 чал.
  • 2010 — 1300 чал.

ЭканомікаПравіць

У горадзе знаходзіўся філіял Каўнаскага завода электрарухавікоў, дзейнічала швейная вытворчасць[6].

СлавутасціПравіць

Зноскі

  1. паводле ВСЭ
  2. Statistics Lithuania Праверана 2 чэрвеня 2019.
  3. Езна // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 3: Дадатак А — Я. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2010. С. 212
  4. Jezno // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom III: Haag — Kępy. — Warszawa, 1882. S. 581
  5. Езнас // Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. П. Шишков. — М.: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998. — 640 с.: ил. ISBN 5-85270-262-5.
  6. "Современный толковый словарь": изд. "Большая Советская Энциклопедия", 1997 г.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць