Ратэрфорд Бэрчард Хейс

Ратэрфорд Бэрчард Хейс (англ.: Rutherford Birchard Hayes; 4 кастрычніка 1822 — 17 студзеня 1893) — 19-ы прэзідэнт ЗША. На пасадзе прэзідэнта курыраваў заканчэнне Рэканструкцыі Поўдня і пачаў дзеянні, якія прывялі да рэформы дзяржаўнай службы; спрабаваў прымірыць рознагалоссі, якія засталіся пасля грамадзянскай вайны і Рэканструкцыі.

Ратэрфорд Бэрчард Хейс
англ.: Rutherford B. Hayes
President Rutherford Hayes 1870 - 1880 Restored.jpg
19-ы Прэзідэнт ЗША
4 сакавіка 1877 — 4 сакавіка 1881
Папярэднік Уліс Сімсан Грант
Пераемнік Джэймс Эйбрам Гарфілд
29-ы губернатар Агая[d]
13 студзеня 1868 — 8 студзеня 1872
Папярэднік Jacob Dolson Cox[d]
Пераемнік Edward Follansbee Noyes[d]
32-і губернатар Агая[d]
10 студзеня 1876 — 2 сакавіка 1877
Папярэднік William Allen[d]
Пераемнік Thomas L. Young[d]
16-ы абраны прэзідэнт ЗША[d]
2 сакавіка 1877 — 4 сакавіка 1877
Папярэднік Уліс Сімсан Грант
Пераемнік Джэймс Эйбрам Гарфілд
Нараджэнне 4 кастрычніка 1822(1822-10-04)[1][2][…]
Смерць 17 студзеня 1893(1893-01-17)[1][2][…] (70 гадоў)
Месца пахавання
Імя пры нараджэнні англ.: Rutherford Birchard Hayes
Бацька Rutherford Hayes, Jr.[d]
Маці Sophia Birchard[d][5]
Жонка Люсі Хейс[6]
Дзеці Webb Hayes[d][5], Rutherford P. Hayes[d], Birchard Austin Hayes[d][5], Joseph Thompson Hayes[d][5], George Cook Hayes[d][5], Frances Hayes[d][5], Scott Russell Hayes[d][5] і Manning Force Hayes[d][5]
Веравызнанне Метадызм[d]
Партыя
Член у
Адукацыя
Дзейнасць адвакат, палітык, афіцэр, дзяржаўны дзеяч
Аўтограф Rutherford Birchard Hayes Signature.svg
Род войскаў Union Army[d]
Званне брыгадны генерал
Бітвы
Commons-logo.svg Ратэрфорд Бэрчард Хейс на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Хейс быў адвакатам ў Агая, пасля стаў павераным у горадзе Цынцынаці з 1858 па 1861 гг. Калі пачалася Грамадзянская вайна, ён пакінуў палітычную кар'еру і далучыўся да войска Саюза ў якасці афіцэра. Хейс быў пяць разоў паранены, найбольш сур'ёзна ў бітве каля Паўднёвай горы, там ён зарабіў высокую рэпутацыю за адвагу ў баі і быў павышаны да звання генерал-маёра. Пасля вайны як рэспубліканец з 1865 па 1867 гг. ён служыў у Кангрэсе ЗША. Хейс пакінуў Кангрэс і балатаваўся на пасаду губернатара штата Агаё і быў абраны на два тэрміны запар у 1868—1872 гг., а затым і на трэці тэрмін у 1876-77 гг.

У 1876 годзе Хейс быў абраны прэзідэнтам у адніх з самых спрэчных выбарах у амерыканскай гісторыі. Ён прайграў галасы выбаршчыкаў дэмакрату Самуэлю Дж. Тілдзену, але выйграў пасля таго, як камісія Кангрэсу ЗША прысвоіла яму дваццаць аспрэчваемых галасоў выбаршчыкаў. У выніку быў заключаны Кампраміс 1877 году, у якім дэмакраты згадзіліся на вынікі выбараў Хейса ўзамен на сканчэнне ваеннага ўмяшання ЗША ў дачыненні да Паўднёвай палітыкі.

Хейс верыў у мерытакратычную ўраду, роўныя правы незалежна ад расы, а таксама паляпшэнне праз адукацыю. Загадаў федэральным войскам задушыць Вялікую чыгуначную стачку 1877 года. Хейс ажыццявіў сціплыя рэформы дзяржаўнай службы, якія заклалі аснову для далейшых рэформаў у 1880-х і 1890-х гадах. Ён наклаў вета на Закон Бленда-Алісана, у выніку якога ўводзіліся ў абарот сярэбраныя грошы і паднімаліся кошты. Хейс настойваў на тым, што падтрыманне залатога стандарту мае важнае значэнне для аднаўлення эканомікі. Яго палітыка ў дачыненні да заходніх індзейцаў апярэдзіла асіміляцыйную праграму Закона Дауэса 1887 года.

Хейс стрымаў сваё абяцанне не балатавацца на другі тэрмін, выйшаў на пенсію ў родным Агаё, і стаў прыхільнікам сацыяльнай і адукацыйнай рэформы. Даследчыкі адзначаюць яго самае вялікае дасягненне ў тым, што аднавілася народная вера ў прэзідэнта і спыненні пагаршэнні ролі выканаўчай улады, якія пазначыліся пасля смерці Аўраама Лінкальна. Хоць прыхільнікі і высока ацэньваюць прыхільнасць Хейса рэформам дзяржаўнай службы і абароны грамадзянскіх правоў, ён, як правіла, уваходзіць у лік ніжняй паловы ў рэйтынгах гісторыкаў прэзідэнтаў ЗША.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Rutherford B. Hayes // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Rutherford B. Hayes // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. https://www.rbhayes.org/hayes/biography/ Праверана 30 ліпеня 2022.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Lundy D. R. The Peerage
  6. (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.