Алег Антонавіч Лойка: Розніца паміж версіямі

др
стыль, прыбраў ваду, дублі і нават трыплы тэкста, задаў структуру.
Няма тлумачэння праўкі
др (стыль, прыбраў ваду, дублі і нават трыплы тэкста, задаў структуру.)
== Біяграфія ==
 
УсёНарадзіўся далейшаеў жыццёсям’і А.Афельчара. ЛойкіСкончыў звязанабеларускую зСлонімскую філалагічнымсярэднюю факультэтам<ref>http://philology.bsu.by/</ref>школу № 1, паступіў на [[БеларускіФілалагічны дзяржаўныфакультэт ўніверсітэтБДУ|Беларускагафілалагічны дзяржаўнага універсітэтафакультэт]]: ёнБДУ, быўякі студэнтам аднагоскончыў з першыхадзнакай пасляваенныху выпускаў.1953 Дыпломгодзе зі адзнакайбыў атрымаўрэкамендаваны уў 1953 г[[Аспірантура|аспірантуру]]. ЯкСкончыў лепшагааспірантуру студэнтапры ягокафедры рэкамендавалібеларускай ўлітаратуры аспірантуру,БДУ якуюабараніўшы ёнкандыдацкую закончыў удысертацыю (1956 г).; зЗ 1956 г. -года — выкладчык новаўтворанай кафедры беларускай літаратуры, якую ўзначаліў M.P. Ларчанка (кафедра вылучылася з кафедры беларускай мовы і літаратуры)., Кандыдацкуюз дысертацыю1962 — абараніў у 1956 гдацэнт., аАбараніў доктарскую - удысертацыю (1969 г). 3 1962 г.- дацэнт, з 1971 г. - — прафесар кафедры беларускай літаратуры., 3з 1985 г. - — загадчык кафедры беларускай літаратуры. З 1993 года, калі з якойкафедры убеларускай 1993 г.літаратуры вылучылася некалькі самастойных кафедр. — А.А.загадчык Лойка ўзначаліў кафедрукафедры беларускай літаратуры XX стагоддзя. 3 1998 г. - — прафесар гэтай жа кафедры. У 1991-19961991—1996 — гг. з'яўляўся дэканамдэкан філалагічнага факультэта БДУ.
Нарадзіўся А.А. Лойка 1 мая 1931 г. у [[Слонім|Слоніме]] Гродзенскай вобласцi. Станаўленне закладвалася ў сям'і фельчара, што заедала ліхалецце [[Першая сусветная вайна|першай сусветнай]], [[Грамадзянская вайна|грамадзянскай]] і [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай]] войнаў. Пасля заканчэння Беларускай Слонімскай сярэдняй школы № 1 паступіў на [[Філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]] БДУ<ref>https://bsu.by/</ref>, які скончыў у 1953 г. і быў рэкамендаваны ў [[Аспірантура|аспірантуру]].
 
Узначальваў партыйную арганізацыю факультэта, быў старшынёй савета факультэта, кіраваў універсітэцкім аб’яднаннем «Узлёт» (1964—1989).
Усё далейшае жыццё А.А. Лойкі звязана з філалагічным факультэтам<ref>http://philology.bsu.by/</ref> [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага універсітэта]]: ён быў студэнтам аднаго з першых пасляваенных выпускаў. Дыплом з адзнакай атрымаў у 1953 г. Як лепшага студэнта яго рэкамендавалі ў аспірантуру, якую ён закончыў у 1956 г.; з 1956 г. - выкладчык новаўтворанай кафедры беларускай літаратуры, якую ўзначаліў M.P. Ларчанка (кафедра вылучылася з кафедры беларускай мовы і літаратуры). Кандыдацкую дысертацыю абараніў у 1956 г., а доктарскую - у 1969 г. 3 1962 г.- дацэнт, з 1971 г. - прафесар кафедры беларускай літаратуры. 3 1985 г. - загадчык кафедры беларускай літаратуры, з якой у 1993 г. вылучылася некалькі самастойных кафедр. А.А. Лойка ўзначаліў кафедру беларускай літаратуры XX стагоддзя. 3 1998 г. - прафесар гэтай жа кафедры. У 1991-1996 гг. з'яўляўся дэканам філалагічнага факультэта БДУ.
Сярод калег ён вызначаецца педагагічным майстэрствам, пастаяннай распрацсўкай новых лекцый, тэм і семінараў. Ім прачытаны курсы лекцый па "Гісторыі старабеларускай літаратуры", "Літаратуры XIX - пачатку XX ст.", "Уводзіны ў лiтаратуразнаўства", "Краязнаўства", спецкурсы па паэзіі, "Літаратурных славянскіх узаемасувязях" і інш. Паэтычнае майстэрства надае яго лекцыям стылістычную адметнасць, што адзначылі студзнты БДУ, Варшаўскага, Іенскага універсітэтаў Распрацаваны ў курсах лекцый матэрыял пакладзены ў аснову яго манаграфій, дапаможнікаў, падручнікаў для ВНУ.
 
На працягу работы на філалагічным факультэце Алег Антонавіч узначальваў партыйную арганізацыю факультэта, быў старшынёй савета факультэта. З'яўляўся старшынёй Вучонага савета па абароне дысертацый БДУ, уваходзіў у склад савета па абароне дысертацый пры [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі]]. Кіраваў універсітэцкім аб’яднаннем «Узлёт» (1964—1989).
 
У апошнія гады жыцця жыў у Слоніме. Быў жанаты, меў дачку Антаніну, сына [[Павел Алегавіч Лойка|Паўла]] і ўнукаў Віталя, Алега і Надзею.
 
== Дзейнасць і творчасць ==
== Творчасць ==
 
=== Педагагічная ===
У асобе Алега Антонавіча Лойкі спалучаецца вучоны і паэт.
СяродПастаянна калеграспрацоўваў ённовыя вызначаецца педагагічным майстэрствамлекцыі, пастаяннай распрацсўкай новых лекцый, тэмтэмы і семінараўсемінары. Ім прачытаныПрачытаў курсы лекцый па "«Гісторыі старабеларускай літаратуры"», "«Літаратуры XIX - — пачатку XX ст."», "«Уводзіны ў лiтаратуразнаўства"», "«Краязнаўства"», спецкурсы па паэзіі, "«Літаратурных славянскіх узаемасувязях"» і інш. ПаэтычнаеСтылістычную майстэрстваадметнасць надаелекцый ягоА. лекцыямЛойкі стылістычную адметнасць, што адзначыліадзначалі студзнты БДУ, Варшаўскага, Іенскага універсітэтаў. Распрацаваны ў курсах лекцый матэрыял пакладзены ў аснову ягодапаможнікаў манаграфій, дапаможнікаў,і падручнікаў для ВНУ.
 
Сярод іншага, аўтар вучэбнага дапаможніка для студэнтаў ВНУ «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (ч. I — 1977, ч. II — 1980, 2-е дапрац. выд. ч. I і II — 1989), 2-томнага падручніка для філалагічных факультэтаў універсітэтаў «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (у двух выданнях), падручніка «Старабеларуская літаратура». Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII — пачатку XX ст. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для вышэйшых навучальных устаноў «Беларуская літаратура XIX стагоддзя» (з [[С. Александровіч]]ам і [[В. Рагойша]]м, 1971, 2-е дапрацаванае выданне з В. Рагойшам, 1988).
=== Вучоны ===
 
Пад кіраўніцтвам А. Лойкі абаронена 15 дысертацый. Быў старшёй Вучонага савета па абароне дысертацый у БДУ, членам Вучонага савета [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуры імя Я. Купалы]], членам рздкалегiй часопісаў «Веснік БДУ» (серыя IV), «Беларусь», «Спадчына», «Першацвет».
Выступаў як крытык і літаратуразнавец. Выдаў манаграфіі «[[Новая зямля, паэма|Новая зямля]]» Якуба Коласа: Вытокі, веліч, хараство" (1961), «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура» (1959), «Сустрэчы з днём сённяшнім» (1968), "Максім Багдановіч" (1966), "Беларуская паэзія пачатку XX стагоддзя: Некаторыя заканамернасці і асаблівасці" (1972), "Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд" (1977, 1980, 1989), "Старабеларуская літаратура" (2001), зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў і творчых партрэтаў «Паэзія і час» (1981), даклады на V Міжнародны з’езд славістаў «Беларуска-польскія літаратурныя ўзаемасувязі ў XIX ст.» (з [[Н. Перкін]]ым, 1963), на IX з’езд — «Традыцыі літаратуры старажытнай Русі ў беларускай літаратуры» (з [[В. Чамярыцкі]]м, [[А. Коршунаў|А. Коршунавым]], 1982), вучэбны дапаможнік для студэнтаў ВНУ «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (ч. I — 1977, ч. II — 1980, 2-е дапрац. выд. ч. I і II — 1989). Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII — пачатку XX стагоддзяў. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для вышэйшых навучальных устаноў «Беларуская літаратура XIX стагоддзя» (з [[С. Александровіч]]ам і [[В. Рагойша]]м, 1971, 2-е дапрацаванае выданне з В. Рагойшам, 1988).
Аўтар больш як 450 публікацый, у тым ліку шасці манаграфій, двухтомнага падручніка для філалагічных факультэтаў універсітэтаў «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (у двух выданнях), падручніка «Старабеларуская літаратура». Выступаў як літаратуразнавец, крытык. Сярод публікацый найбольш значныя: «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура» (1959), «"Новая зямля" Якуба Коласа. Вытокі, веліч, хараство» (1961), «Максім Багдановіч» (1966), «Беларуская паэзія пачатку XX ст.». Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII - пачатку XX ст. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для ВНУ «Беларуская літаратура XIX ст.».
 
=== Навуковая ===
Прафесар А. А. Лойка ўважліва клапоціцца аб падрыхтоўцы маладых навукоўцаў. Пад яго кіраўніцтвам абаронены 15 дысертацый. Гэтай галіне яго дзейнасці падначалена праца Лойкі-старшыні Вучонага савета па абароне дысертацый у БДУ, члена Вучонага савета Інсгытута літаратуры імя Я. Купалы, праца члена рздкалегii часопісаў "Веснік БДУ" (серыя IV), "Беларусь", "Спадчына", "Першацвет".
 
Выступаў як крытык і літаратуразнавец. ВыдаўАўтар манаграфіібольш як 450 публікацый, у тым ліку шасці манаграфій — «[[Новая зямля, паэма|Новая зямля]]» Якуба Коласа: Вытокі, веліч, хараство"» (1961), «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура» (1959), «Сустрэчы з днём сённяшнім» (1968), "«Максім Багдановіч"» (1966), "«Беларуская паэзія пачатку XX стагоддзя: Некаторыя заканамернасці і асаблівасці"» (1972), "«Старабеларуская літаратура» (2001). Сярод іншага «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд"» (1977, 1980, 1989), "Старабеларуская літаратура" (2001), зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў і творчых партрэтаў «Паэзія і час» (1981), даклады на V Міжнародны з’езд славістаў «Беларуска-польскія літаратурныя ўзаемасувязі ў XIX ст.» (з [[Н. Перкін]]ым, 1963), на IX з’езд — «Традыцыі літаратуры старажытнай Русі ў беларускай літаратуры» (з [[В. Чамярыцкі]]м, [[А. Коршунаў|А. Коршунавым]], 1982), вучэбны дапаможнік для студэнтаў ВНУ «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (ч. I — 1977, ч. II — 1980, 2-е дапрац. выд. ч. I і II — 1989). Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII — пачатку XX стагоддзяў. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для вышэйшых навучальных устаноў «Беларуская літаратура XIX стагоддзя» (з [[С. Александровіч]]ам і [[В. Рагойша]]м, 1971, 2-е дапрацаванае выданне з В. Рагойшам, 1988).
=== Паэт ===
 
=== Літаратурная ===
А.А. Лойка - адзін з самых вядомых паэтаў Беларусі. Першыя вершы надрукаваў у 1943 г. у «Баранавіцкай газеце». Аўтар зборнікаў паэзіі «На юначым шляху» (1959), «Задуменныя пералескі» (1961), «Дарогі і летуценні» (1963), «Блакітнае азерца» (вершы і паэмы, 1965), «Каб не плакалі кані» (1967), «Дзівасіл» (1969), «Калі ў дарозе ты…» (выбранае, 1971), «Шчырасць» (1973), «Пачуцці» (вершы і паэма, 1976), «Лінія жыцця» (1978), «Скрыжалі» (выбранае, 1981), «Няроўныя даты» (1983), «Грайна» (1986), «Пралескі ў акопах» (1987), «Балады вайны і міру» (1989), «Талая вясна» (вершы і паэмы, 1990). Для дзяцей выйшлі кніжкі вершаў «Як Тоня рэха шукала» (1962), «Карагод дзівосных прыгод» (1966), «Каля млына» (1972), «Дзе хто начуе?» (1977), «Пра дзеда Аяяй і бабку Оёёй» (1984). Напісаў раманы-эсэ «Як агонь, як вада» (1984) і «[[Францыск Скарына|Францыск Скарына]], або Сонца маладзіковае» (1990), аповесць «Скарына на Градчанах» (1990), аповесць «Кельты не ўміраюць» (1998), сцэнарый дакументальнага фільма «[[Максім Адамавіч Багдановіч|Максім Багдановіч]]» (зняты ў 1990). Актыўна працуе як перакладчык. Пераклаў на беларускую мову кніжку выбраных твораў [[П. Верлен]]а «У месяцавым ззянні» (1974), [[І. В. Гётэ]] «Спатканне і ростань» (1981), [[Фрыдрых Шылер|Ф. Шылера]], асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, польскіх і іншых паэтаў. [[перакладчык]] і ўкладальнік 2-томнай анталогіі польскай паэзіі «Ад Буга да Віслы», куды ўвайшлі вершы 180 паэтаў.
 
Аўтар 100 кніг, апошняя прыжыццёвая выйшла ў 2003 годзе.
 
А.А.Дэбютаваў Лойка - адзін з самых вядомых паэтаў Беларусі. Першыя вершы надрукаваўвершамі у 1943 г.годзе уў «Баранавіцкай газеце». Аўтар зборнікаў паэзіі «На юначым шляху» (1959), «Задуменныя пералескі» (1961), «Дарогі і летуценні» (1963), «Блакітнае азерца» (вершы і паэмы, 1965), «Каб не плакалі кані» (1967), «Дзівасіл» (1969), «Калі ў дарозе ты…» (выбранае, 1971), «Шчырасць» (1973), «Пачуцці» (вершы і паэма, 1976), «Лінія жыцця» (1978), «Скрыжалі» (выбранае, 1981), «Няроўныя даты» (1983), «Грайна» (1986), «Пралескі ў акопах» (1987), «Балады вайны і міру» (1989), «Талая вясна» (вершы і паэмы, 1990). Для дзяцей выйшліВыйшлі кніжкі вершаў для дзяцей «Як Тоня рэха шукала» (1962), «Карагод дзівосных прыгод» (1966), «Каля млына» (1972), «Дзе хто начуе?» (1977), «Пра дзеда Аяяй і бабку Оёёй» (1984). Напісаў раманы-эсэ «Як агонь, як вада» (1984) і «[[Францыск Скарына|Францыск Скарына]], або Сонца маладзіковае» (1990), аповесць «Скарына на Градчанах» (1990), аповесць «Кельты не ўміраюць» (1998),. сцэнарыйАўтар сцэнарыя дакументальнага фільма «[[Максім Адамавіч Багдановіч|Максім Багдановіч]]» (зняты ў 1990). Актыўна працуе як перакладчык. Пераклаў на беларускую мову кніжку выбраных твораў [[П. Верлен]]а «У месяцавым ззянні» (1974), [[І. В. Гётэ]] «Спатканне і ростань» (1981), [[Фрыдрых Шылер|Ф. Шылера]], асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, польскіх і іншых паэтаў. [[перакладчык]] і ўкладальнік 2-томнай анталогіі польскай паэзіі «Ад Буга да Віслы», куды ўвайшлі вершы 180 паэтаў.
 
Пераклаў на беларускую мову кніжку выбраных твораў [[П. Верлен]]а «У месяцавым ззянні» (1974), [[І. В. Гётэ]] «Спатканне і ростань» (1981), [[Фрыдрых Шылер|Ф. Шылера]], асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, польскіх і іншых паэтаў. Перакладчык і ўкладальнік 2-томнай анталогіі польскай паэзіі «Ад Буга да Віслы», куды ўвайшлі вершы 180 паэтаў.
 
== Прызнанне ==
 
== Памяць ==
 
* Імем Алега Лойкі названа вуліца ў Слоніме.
 
== Літаратура ==
* {{крыніцы/БП (1992-95)||Лойка Алег}};
* ''Аксак В.'' Вянок памяці: Алег Лойка // Радыё Свабода 19 ліст. 2008, 18:06;
* [http://elib.bsu.by/handle/123456789/205090 Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. СерыяСер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. - — Мінск: БДУ. - — 2001. - —  2. - — С. 113];
* [http://elib.bsu.by/handle/123456789/40064 Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Сер. 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. - — 2006. - —  2. - — С.137].
 
{{Бібліяінфармацыя}}