Бітва пад Вільняй

Бітва пад Вільняй (1655) - бітва, якая адбылася падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667) 7-9 жніўня 1655 г. пад Вільняй.

Бітва пад Вільняй (1655)
Асноўны канфлікт: Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай, 1654-1667
Дата 7-8 жніўня 1655
Месца Вільня (ВКЛ)
Вынік Перамога расійскага войска
Праціўнікі
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg Рэч Паспалітая Coat of Arms of Russian Empire.svg Расія
Камандуючыя
Януш Радзівіл
Вінцэнт Корвін Гасеўскі
цар Аляксей Міхайлавіч
Іван Залатарэнка
Сілы бакоў
4 000 - 5 000[1]

Літоўскія войскі пад камандаваннем гетманаў Януша Радзівіла і Вінцэнта Корвіна Гасеўскага былі разбіты рускай арміяй цара Аляксея пры падтрымцы казакоў Івана Залатарэнкі. Пасля перамогі ў бітве над рэгулярнымі літоўскімі войскамі (7-8 жніўня) руская армія хутка зламала супраціў жыхароў гораду і 10 жніўня цар Аляксей трыумфальна ўвайшоў у Вільню.

Упершыню іншаземныя войскі захапілі ўвесь горад, уключаючы замак. Па

сля заходу Вільні, пачаліся пажары, марадзёрства і забойстваў жыхароў расійскімі войскамі (у асноўным казакамі), горад быў значна пашкоджаны. Паводле падлікаў, было забіта больш за 20 000 чалавек[2]. Забойствы жыхароў працягвалася 3 дні, а горад гарэў 17 дзён. Шмат будынкаў былі разбураны, і больш не аднаўлялісь. Вільня доўга не магла аправіцца ад гэтага разбурэння (паводле падлікаў гісторыкаў, каля 1650 г. у Вільні было 45 000 жыхароў, а праз 50 гадоў - толькі 4000, толькі каля 1850 г. насельніцтва Вільні перавысіла 45 000[3])

Ян Цадроўскі (1617-1688), падчашы новагародскі і мемуарыст, пісаў пра перыяд расійскай акупацыі: "Наступіў такі страшны голад, што ён працягваўся да жніва 1657 года, так што ўсіх кошак, усіх сабак людзі паелі, да таго ж яны забівалі людзей і елі чалавечыя целы, і не давалі чалавечым трупам ляжаць у магіле"[4]

Горад быў адваяваны войскам Рэчы Паспалітай пад кіраваннем Міхала Казіміра Паца толькі ў жніўні 1660 г. (гл .: Бітва пад Вільняй (1660)).

Зноскі

  1. Konrad Bobiatyński Od Smoleńska do Wilna. Wojna Rzeczypospolitej z Moskwą 1654- 1655, s. 211
  2. Norman Davies, God’s Playground: A History of Poland, Columbia University Press, 1982, ISBN 0231053517, s. 457.
  3. Tertius Chandler, 1987, Four Thousand Years of Urban Growth: An Historical Census. Lewiston, NY: Edwin Mellon Press.
  4. Przemysław Włodek, Wilno: przewodnik, Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2004, s. 22.