Канфлікт у Бенішангуль-Гумуз

Канфлікт у Бенішангуль-Гумуз — узброены канфлікт на тэрыторыі эфіопскага штата Бенішангуль-Гумуз. Асноўныя баявыя дзеянні адбываюцца ў зоне Метэкел[3].

Канфлікт у Бенішангуль-Гумуз
Асноўны канфлікт: Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Дата з 23 чэрвеня 2019
Месца Бенішангуль-Гумуз (пераважна зона Метэкел), эпізадычна Аромія
Статус працягваецца
Праціўнікі
Эфіопія Федэральны Урад Эфіопіі
Flag of the Benishangul-Gumuz Region.svg Бенішангуль-Гумуз
Flag of the Amhara Region.svg Фано[1]
Flag of the Benishangul-Gumuz Region.svg Гумузскія апалчэнні[1][2]:
  • • Буадын
  • • Фронт вызвалення Гумуза
  • • Народна-вызваленчы рух Гумуза

Flag of the Oromo Liberation Front.svg ВАА[3]
Flag of the TPLF.png НФВТ[3]
пры падтрымцы:
Судан Судан[4]
Егіпет Егіпет[5]

Страты
невядома па стане 30 ліпеня 2021:
Flag of the Benishangul-Gumuz Region.svg 137 забітых[6][7]
Flag of the TPLF.png 28 забітых[8][6]
Агульныя страты
па стане на 1 лютага 2021:
437—537 загінуўшых мірных жыхароў[9][10][11][12][13]
100 000 перамешчаных асоб ўнутры краіны, 7 000 бежанцаў у Судане[5]

ПерадгісторыяПравіць

Этнічная напружанасцьПравіць

У штаце Бенішангуль-Гумуз пражывае мноства розных этнасаў, у тым ліку берта, гумуз, шынаша, мао, квама і фадашы. Гумуз мелі напружаныя адносіны з народнасцямі амхара, арома, тыграі і агаў, якія прысутнічалі пераважна ў зоне Метэкел. Буйнамаштабнае набыццё зямлі мясцовымі і замежнымі інвестарамі выцесніла гумузцаў з іх родных тэрыторый[14][15]. У сувязі з гэтым, у 2002 годзе была перагледжана канстытуцыя рэгіёну, у адпаведнасці з якой гумуз, шынаша, берта, квама і мао былі абвешчаныя «ўласнікамі» і пазбаўленыя грамадзянскіх правоў ўсе іншыя этнічныя групы, абмежаваўшы іх у эканамічнай і палітычнай сферах[16]. Папраўкі і змяненні асноўнага закона развязалі рукі гумузцам, якія разгарнулі тэрор супраць меншасцяў. Атрады апалчэнняў «Буадын» і «Фронту вызвалення Гумуза» актыўна займаліся забойствамі прадстаўнікоў прышлых народаў[17][2][18]. Мясцовыя ўлады прызналі сваю датычнасьць да міжнацыянальнага канфлікту, афіцыйна папрасіўшы прабачэння за арганізацыю этнічных забойстваў. Урад рэгіёну апраўдваў гэта як спосаб даць адпор кіруючай Партыі росквіту, якая нібыта планавала ліквідаваць сістэму этнічнага федэралізму[14]. Некаторыя прадстаўнікі народа амхара заклікалі да ўключэння Метэкела ў склад штата Амхара. Лідар амхарскай групоўкі «Фано» пад назвай Фано, Саламон Атанаў, заявіў у сакавіку 2020 года, што Фано не раззброіцца, калі зона Мецякел не будзе часткай рэгіёну Амхара[19].

Прыкладна ў гэты ж час федэральны ўрад разгарнуў вайну з Народным фронтам вызвалення Тыграя. Улады часта абвінавачвалі яго ў праблемах па ўсёй краіне[15]. Ашадлі Хусейн, прэзідэнт рэгіёну Бенішангуль-Гумуз, заявіў, што НФВТ нясе асноўную адказнасць за падзеі ў Метэкел. Нібыта партыя дапамагае мясцовым апалчэнцам[3].

Міжнародны фактарПравіць

На тэрыторыі рэгіёну была пабудавана ГЭС Хідасэ, якая выклікала напружанасць у адносінах з суседнімі Суданам і Егіптам з-за ўздзеяння плаціны на раку Ніл. Падчас канфлікту Судан прад’явіў прэтэнзіі на Губінскі раён у зоне Метэкел, дзе знаходзіцца ГЭС, спасылаючыся на меркаванне, што гэтая вобласць была падораная эфіопскаму імператару Менеліку II суданскім уладарам Халіфа Абдулахі[14]. Федэральны ўрад Эфіопіі абвінаваціў егіпецкія ўлады ў датычнасці да масавых забойстваў[20].

ХраналогіяПравіць

2019Правіць

2020Правіць

  • У верасні падчас нападаў у зоне Метэкел загінула 150 амхара[22].
  • У кастрычнік ад 12 да 40 чалавек загінулі з-за асабістай спрэчкі вакол скрадзенай агнястрэльнай зброі ў зоне Метэкел. Палітыкі Амхара заявілі, што ахвярамі сталі этнічныя амхара, якія загінулі ад рук гумузцаў[17].
  • 14 лістапада адбыўся напад на аўтобус на дарозе паміж ўарэдай Венбера і горадам Чангі. Падчас інцыдэнту загінула 34 чалавекі[23].
  • 8 снежня ва ўарэдзе Дангур урадавыя сілы ліквідавалі 23 баевікоў, звязаных з НФВТ[8].
  • 15 снежня адбыліся масавыя забойствы амхарцаў ва ўарэдах Дангур і Дыбатэ, дзе загінулі 24 чалавекі[24].
  • У ноч з 22 на 23 снежня 2020 года ў вясковай абшчыне Бікудзі ў зоне Метэкел адбыліся масавыя забойствы і падпалы дамоў[25][3]. Эфіопская камісія па правах чалавека налічыла 100 смерцяў. Іншыя крыніцы сцвярджаюць, што баевікамі былі забітыя 220 чалавек[25], у асноўным амхара, арома і сінаша[15]. Улады адказалі забойствам 42 падазраваных гумузцаў і арыштам сямі афіцыйных асоб[7][26][27].

2021Правіць

  • 12 студзеня з 5:00 да 7:00 раніцы адбылася разня ў Далеты. У выніку нападу было забіта 82 мірных жыхара, яшчэ 22 атрымалі раненні[28].
  • 26 лютага ўрадавыя сілы забілі 26 бяззбройных мірных жыхароў у Дыбатэ[29].
  • У красавіку невядомая ўзброеная групоўка захапіла ўарэду Седал у зоне Камашы рэгіёну Бенішангуль-Гумуз[30]
  • 18 мая члены Народна-дэмакратычнага руху Гумуза падпісалі мемарандум аб узаемаразуменні з урадам рэгіёну, згодна з якім яны пагадзіліся прайсці трэнінг па рэінтэграцыі ў рэгіёне. Нягледзячы на гэта, іншыя ўзброеныя групы, такія як Народна-вызваленчы рух перагною, працягвалі здзяйсняць гвалтоўныя нападу на грамадзянскае насельніцтва, затрымліваючы выбары ў Эфіопіі[31].
  • 22 мая члены Народна-вызваленчага руху Гумуза ўвайшлі ва ўарэду Неджо (штат Аромія) забілі 6 чалавек і паранілі аднаго[31].
  • 28 ліпеня ў ходзе ўрадавай аперацыі ў абшчыне Аволбегу зоны Шэрколе былі забітыя 95 байцоў Народна-дэмакратычнага руху Гумуза і 5 членаў НФВТ[6].

Мірны працэсПравіць

22 снежня 2020 года прем’ер-міністр Абій Ахмед Алі правёў перамовы з жыхарамі рэгіёну, а таксама шэрагам службовых асоб, запусціўшы працэс мірнага ўрэгулявання канфлікту[32]. Адначасова пачалося стварэнне камітэта па прымірэнні жыхароў Бенішангуль-Гумуз і Амхара[33]. Да канца лютага 2021 года ў горадзе Гілгіл Белес, сталіцы зоны Мэтэкел, было праведзена некалькі форумаў міру. Федэральны ўрад прыступіў да стварэння «шматэтнічнага апалчэння самаабароны», якое па стане на люты 2021 года налічвала 9000 чалавек. Міліцыя павінна была прадухіляць міжэтнічныя сутыкненні і дапамагаць сілавым структурам у ахове бяспекі грамадзян[15].

БежанцыПравіць

Па стане на люты 2021 года[15], больш за сто тысяч чалавек былі вымушаныя пакінуць свае дамы, яшчэ 7 тысяч беглі ў суседні Судан[14].

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

  1. 1,0 1,1 All Is Not Quiet on Ethiopia's Western Front
  2. 2,0 2,1 Benishangul: At least 60 civilians mostly women, children killed, borkena.com (12 January 2021).
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 News Alert: Eyewitnesses say more than 90 killed in fresh attack in Bulen Wereda, Benishangul Gumuz; region cautions civilians to join safe villages (23 снежня 2020).
  4. Containing the Volatile Sudan-Ethiopia Border Dispute(англ.) . Crisis Group (24 чэрвеня 2021).
  5. 5,0 5,1 Etefa, Tsega What's causing the violence in western Ethiopia(англ.) . The Conversation.
  6. 6,0 6,1 6,2 Benishangul authorities says over 100 armed rebels annihilated(нявызн.) . Borkena Ethiopian News (29 ліпеня 2021).
  7. 7,0 7,1 Defence army takes measures against 42 anti-peace elements in Metekel zone (24 снежня 2020).
  8. 8,0 8,1 Command post kills 23 insurgents in western Ethiopia – New Business Ethiopia(нявызн.) .
  9. Benishangul-Gumuz: Attackers kill dozens in western Ethiopia, BBC News (23 December 2020).
  10. Analysis: Weeks long attacks on civilians leave several dead, injured in Metekel zone, Benishangul Gumuz region (16 верасня 2020).(недаступная спасылка)
  11. News: PM Abiy meets Metekel residents to discuss security; meeting comes a day after door-to-door 'hunt' launched to control "criminal groups" behind attacks on civilians (22 снежня 2020).(недаступная спасылка)
  12. Reuters Staff. Death toll from attack in western Ethiopia reaches 222, Red Cross says (25 December 2020).
  13. Over 80 civilians killed in latest west Ethiopia attack. www.aljazeera.com.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Etefa, Tsega. What's causing the violence in western Ethiopia (16 March 2021).
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Anger, fear run deep after months of ethnic violence in western Ethiopia – 'They killed people using knives, arrows, and guns.'. The New Humanitarian (23 лютага 2021). Архівавана з першакрыніцы 29 сакавіка 2021.
  16. Kifle, Sara. Ethnic Cleansing in Ethiopia, Harvard Political Review (19 April 2021).
  17. 17,0 17,1 12 killed in latest attack in western Ethiopia(нявызн.) . News24.
  18. More than 100 killed in latest ethnic massacre in Ethiopia (23 снежня 2020).
  19. Fano Will Not Lay Down Arms If Demands Are Not Met: Chairman (28 сакавіка 2020).
  20. Tessema, Seleshi. 'Egypt working to destabilize Ethiopia, East Africa', andalou agency (23 January 2021).
  21. Ethiopia: 37 killed in another region after coup attempt (26 чэрвеня 2019).
  22. Analysis: Weeks long attacks on civilians leave several dead, injured in Metekel zone, Benishangul Gumuz region (16 верасня 2020).
  23. Benishangul-Gumuz: Attackers kill dozens in western Ethiopia (23 снежня 2020).
  24. News: PM Abiy meets Metekel residents to discuss security; meeting comes a day after door-to-door 'hunt' launched to control 'criminal groups' behind attacks on civilians (22 снежня 2020).
  25. 25,0 25,1 More than 100 killed in latest ethnic massacre in Ethiopia (23 снежня 2020).
  26. Ethiopian troops kill 42 armed men behind deadly village attack, reports state TV (24 снежня 2020).
  27. Reuters
  28. Over 80 civilians killed in latest west Ethiopia massacre: EHRC (13 студзеня 2021).
  29. News: Security forces kill scores of civilians, arrest several in Metekel after attack by rebels killed three, wounded seven; Ethiopia accuses Egypt & Sudan for persistent violence (8 сакавіка 2021).
  30. Reuters Staff. Armed group takes control of county in western Ethiopia - rights commission (22 April 2021).
  31. 31,0 31,1 EPO Monthly: May 2021 | Ethiopia Peace Observatory(нявызн.)  (9 чэрвеня 2021).
  32. News: PM Abiy meets Metekel residents to discuss security; meeting comes a day after door-to-door 'hunt' launched to control 'criminal groups' behind attacks on civilians (22 снежня 2020).(недаступная спасылка)
  33. News Alert: Eyewitnesses say more than 90 killed in fresh attack in Bulen Wereda, Benishangul Gumuz; region cautions civilians to join safe villages (23 снежня 2020).(недаступная спасылка)