Спроба перавароту ў Амхара

22 чэрвеня 2019 года амхарскія нацыяналістычныя сілавікі паспрабавалі здзейсніць гвалтоўны захоп улады ў эфіопскім штаце Амхара. Падзеі разгортваліся ў рэгіянальнай сталіцы Бахр-Дар, дзе падчас путчу загінулі некалькі дзясяткаў чалавек, у тым ліку лідар змоўшчыкаў, прэзідэнт штата і члены Генеральнага штаба Узброеных Сіл Эфіопіі.

Спроба перавароту ў Амхара
Асноўны канфлікт: Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Дата 22 чэрвеня 2019
Месца Бахр-Дар
Вынік правал змоўшчыкаў
Праціўнікі
Flag of the Amhara Region.svg Бюро міру і бяспекі рэгіёну Амхара
Flag of the Amhara Region.svg Амхарскія нацыяналісты
Flag of the Amhara Region.svg Рэгіянальны ўрад
Эфіопія Федэральны ўрад
Flag of Ethiopia (Blank).svg Панэфіопскія нацыяналісты
Камандуючыя
Асамінеў Цыге Абачэў Меканен
Сэарэ Меканен
Гізэ Абера
Абій Ахмед
Лема Мегерса
Агульныя страты
некалькі дзясяткаў загінуўшых[1]

ПерадгісторыяПравіць

У сваёй гісторыі Эфіопія перажыла мноства міжэтнічных канфліктаў. Пасля грамадзянскай вайны 1974—1991 гг. у краіне ўсталявалася сістэма «этнічнага федэралізму». Дзяржаву падзялілі на штаты (таксама называюцца рэгіёнамі), у кожным дамінавала свая народнасць. Адным з такіх штатаў быў Амхара, дзе пражывае аднайменная этнічная група.

Кіруючы блок «Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт эфіопскіх народаў» і рэгіянальная партыя «Дэмакратычная партыя Амхара» праводзілі палітыку, якая не падабалася значнай часткі этнічных амхара[2][3]. У прыватнасці, яны перадалі амхарскія зоны Валькаіт і Рая Азэбо рэгіёну Тыграй[4]. Палітычныя эліты народнасці рабілі стаўку на шматкультурны панэфіопскі нацыяналізм і адпрэчвалі этнічную самаідэнтыфікацыю на карысць чыста эфіопскай шматэтнічнай нацыянальнай ідэнтычнасці[5].

Як следства, у 2005 годзе вялікая частка рэгіёну прагаласавала за апазіцыйныя партыі «Кааліцыя а адзінства і дэмакратыю» і «Аб’яднаныя эфіопскія дэмакратычныя сілы, якія стаяць на панэфиопских пазіцыях. У 2018 годзе, у сувязі з прыходам да ўлады Абія Ахмеда Алі, што выступаў за ліквідацыю этнічнага федэралізму, заахвоціў амхарскіх нацыяналістаў настойваць на вяртанні страчаных тэрыторый у Тыграя[6].

У сакавіку 2019 года прэзідэнт рэгіёну Амхара Геду Андаргачэў падаў у адстаўку. У сваёй развітальнай прамове палітык папярэдзіў аб небяспецы нацыяналізму. Яго змяніў Абачэў Меканен[7]. З гэтай мэтай ён прызначыў генерала ў адстаўцы і былога палітвязня Асамінеў Цыге кіраўніком рэгіянальных сілавых структур[8]. Асамінеў выступіў у чэрвені з прамовай на выпуску вучылішча супрацоўнікаў сіл бяспекі, якая, як паведамляецца, была поўная амхарскіх нацыяналістычных выказванняў[9].

ПадзеіПравіць

Раннім вечарам 22 чэрвеня ў горадзе Бахр-Дар адбыліся выбухі ў штаб-кватэры рэгіянальнай паліцыі, у офісах рэгіянальнага заканадаўчага сходу і рэзідэнцыі рэгіянальнай адміністрацыі[10]. Неўзабаве пасля гэтага назіральнікі, у тым ліку пасольства ЗША, паведамілі аб перастрэлцы ў Адыс-Абебе[11]. Канцылярыя прэм’ер-міністра паведаміла, што «баявая група», якая падпарадкоўваецца брыгаднаму генералу Гененалу Асамінеў Цыге, начальніку бюро міру і бяспекі рэгіёну Амхара (упраўленне па справах сіл бяспекі), уварвалася на пасяджэнне рэгіянальнага кабінета міністраў і адкрыла агонь[12]. Па дадзеных Reuters, тэма сустрэчы тычылася спробаў Асамінеў адкрыта вербаваць этнічных апалчэнцаў[9].

У заяве, зробленым неўзабаве пасля паўночы 23 чэрвеня, прэм’ер-міністр Абій Ахмед абвясціў, што генерал Сэарэ Меканен, начальнік генштаба, падвергся нападу з боку «людзей з яго бліжэйшага атачэння», якія былі падкупленыя змоўшчыкамі[11]. На наступную раніцу радыё «Dimtsi Weyane» паведаміла, што Сеары і яго памочнік генерал-маёр Гізэ Абера памерлі ад ран. Як паведаміла агенцтва СМІ Амхара, таксама забітыя прэзідэнт рэгіёну Абачэў Меканен і яго саветнік Эзэзам Васі[13]. Генеральны пракурор штата Мегбару Кебедзе быў сур’ёзна паранены[10] і памёр ад ран 24 чэрвеня[14].

Пасля замаху Асамінеў заставаўся на волі на працягу 36 гадзін. Дзяржаўныя СМІ пацвердзілі, што ён быў застрэлены паліцыяй каля Бахр-Дара 24 чэрвеня[15], у той час як некалькі яго меркаваных саўдзельнікаў былі затрыманыя[9].

Супярэчлівыя падрабязнасці адносна целаахоўніка, які забіў генерала Сэары Меканена, былі прадастаўлены ўрадам. Згодна з першапачатковым паведамленнях, падазраваны арыштаваны. Аднак 24 чэрвеня паліцыя заявіла, што ён скончыў жыццё самагубствам яшчэ да арышту[16].

НаступствыПравіць

Пасля спробы перавароту доступ у Інтэрнэт быў адключаны па ўсёй краіне[17][18][19]. Два дні Эфіопія заставалася афлайн без якіх-небудзь афіцыйных тлумачэнняў[20][21]. Прэм’ер-міністр Абій заклікаў да адзінства супраць «сіл зла», і ў панядзелак, 24 чэрвеня, сцягі былі прыспушчаныя, калі ўрад абвясціў нацыянальны дзень жалобы[9][22]. Пасольства Злучаных Штатаў параіла людзям схавацца на месцы, а шэраг міжнародных лідараў асудзіў спробу перавароту[23].

ЗноскіПравіць

  1. 'Dozens' killed in foiled Ethiopia coup attempt: regional government, Reuters (26 June 2019). Праверана 26 June 2019.
  2. The Birth of Amhara Nationalism, Addis Standard (4 May 2018). Праверана 23 June 2019.
  3. ANDM and OPDO turned against their master but both follow diverging paths, Addis Standard (10 April 2018). Праверана 23 June 2019.
  4. What is the point in Amhara nationalism?, Ethiopia Insight (10 December 2018). Праверана 23 June 2019.
  5. Michael, Mackonen (November 2008). "Who is Amhara?". African Identities 6 (4): 393–404. doi:10.1080/14725840802417943. 
  6. Ethiopian ethnic rivalries threaten Abiy Ahmed's reform agenda, Financial Times (27 March 2019). Праверана 23 June 2019.
  7. Gedu Andargachew resigns; replaced by Ambachew Mekonen
  8. Gedu Andargachew Resigns; Ambachew Mekonnen Elected Chief Administrator of Amhara Region, Ezega (8 March 2019). Праверана 23 June 2019.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Ethiopia army chief shot dead in 'coup bid' attacks, BBC World News (23 June 2019). Праверана 23 June 2019.
  10. 10,0 10,1 A coup plot in Bahir Dar? What we know now, Ethiopia Observer (22 June 2019). Праверана 23 June 2019.
  11. 11,0 11,1 Ethiopia's military chief of staff attacked: Abiy Ahmed, Ethiopia Observer (23 June 2019). Праверана 23 June 2019.
  12. Ethiopia hit by assassinations and 'coup' attempt, Financial Times (23 June 2019). Праверана 23 June 2019.
  13. President of the Amhara region killed, Ethiopia Observer (23 June 2019). Праверана 23 June 2019.
  14. Ethiopia: Amhara attorney general dies after coup effort(нявызн.) . DW (24 чэрвеня 2019).
  15. Alleged Ethiopian coup mastermind shot dead after 36-hour manhunt. i24 News.
  16. Ethiopia 'coup ringleader killed'(нявызн.) , BBC (25 June 2019).
  17. Internet shutdown in Ethiopia amid reports of attempted coup(нявызн.) . NetBlocks (22 чэрвеня 2019).
  18. Ethiopia army chief killed amid failed coup attempt(нявызн.) . Deutsche Welle (23 чэрвеня 2019).
  19. Ethiopia cuts internet after army chief of staff shot, News 24 (23 June 2019). Праверана 23 June 2019.
  20. Ethiopia internet shutdown continues following reported coup attempt(нявызн.) . NetBlocks (24 чэрвеня 2019).
  21. Assassinations Challenge Ethiopian Premier's Reform Agenda: Q&A(англ.) , Bloomberg News (24 June 2019).
  22. Ethiopia failed coup: Fifth death, national mourning, mastermind killed", Africanews (24 June 2019).
  23. Assassinations in Ethiopia amidst regional 'coup' attempt, condemned by UN chief, UN News (23 June 2019). Праверана 23 June 2019.