Адкрыць галоўнае меню

Каралеўства Ірак (араб. المملكة العراقية‎‎) — іракская дзяржава ў перыяд дзеяння і пасля заканчэння мандата, выдадзенага Вялікабрытаніі ў 1920 Лігай Нацый. Каралеўства было абвешчана ў 1921 годзе. Праз 11 гадоў дзеянне мандата было спынена, аднак каралеўства праіснавала да 1958 года, калі быў ажыццёўлены ваенны пераварот пад камандаваннем Абдэля Касема.

Каралеўства Ірак
араб. المملكة العراقية‎‎

каралеўства
Flag of Iraq (1924–1959).svg
1921 — 1958


Flag of the Arab Federation.svg
Flag of Iraq (1924–1959).svg Coat of arms of the Kingdom of Iraq.svg


Сцяг Ірака Герб Ірака
Iraq (orthographic projection).svg
Сталіца Багдад
Найбуйнейшыя гарады Багдад, Масул
Мова(ы) арабская
Рэлігія іслам
Грашовая адзінка Іракскі дынар
Плошча 437 072 км2
Насельніцтва 6 488 000 чал.
Форма кіравання канстытуцыйная манархія
Дынастыя дынастыя Хашымітаў
Кароль Ірака
 - 1921—1933 Фейсал I
 - 1933—1939 Газі I
 - 1939—1958 Фейсал II

ГісторыяПравіць

Каралеўства Ірак было створана ў жніўні 1921. Першым каралём Ірака стаў Фейсал I, які атрымаў шырокую вядомасць падчас вялікага арабскага паўстання і праяўляў лаяльнасць да брытанцаў. У наступным яму ўдалося значна вызваліцца ад брытанскай апекі, і ў 1932 дамагчыся незалежнасці для Каралеўства Ірак. Адразу пасля гэтага ірацкі ўрад абвясціў Кувейт сваёй падведамнай тэрыторыяй, як гэта было на працягу стагоддзяў да ўварвання імперыялістычных сіл Вялікабрытаніі.[1]

Пасля смерці Фейсала I манархію ўзначаліў яго сын Газі I, які правіў Іракам да 1939. У гэты перыяд у краіне шырыліся апазіцыйныя і нацыяналістычныя рухі. Так, у перыяд з 1936 па 1941 іракская армія паслядоўна ажыццявіла пяць спробаў дзяржаўнага перавароту.[2] Падчас апошняй з іх да ўлады прыйшоў пранацысцкі настроены Рашыд Алі аль-Гайлані, які ўсталяваў рэгентства над непаўналетнім каралём Фейсалам II. Паколькі Рашыд Алі аль-Гайлані заявіў аб скасаванні дамоўленасцяў з Вялікабрытаніяй, брытанская армія высунула 2 мая 1941 ультыматум аб вызваленні тэрыторый ваенных баз. Англа-іракская вайна доўжылася да 30 мая і скончылася паразай іракцаў.

Рэвалюцыя 1958 годаПравіць

Манархія праіснавала да 1958. У выніку рэвалюцыі 14 ліпеня да ўлады прыйшоў Абдэль Керым Касем. Кароль Фейсал II, яго сям'я і сябры ўрада былі расстраляныя. Пасля абвяшчэння рэспублікі Ірак разарваў адносіны па Багдадскаму пакту і наладзіў сяброўскія сувязі з Савецкім Саюзам.

Зноскі

  1. Duiker, William J; Spielvogel, Jackson J. World History: From 1500. 5th edition. Belmont, California, USA: Thomson Wadsworth, 2007. Pp. 839.
  2. Ghareeb; Dougherty. Pp lvii