Элен Фрыс (швед. Ellen Fries, 23 верасня 1855 — 31 сакавіка 1900) — шведская пісьменніца і феміністка. Першая шведка, якая атрымала ступень доктара філасофіі.

Элен Фрыс
шведск.: Ellen Fries
Ellen Fries.jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння 23 верасня 1855(1855-09-23)[1][2][3]
Месца нараджэння
Дата смерці 31 сакавіка 1900(1900-03-31)[1][4][…] (44 гады)
Месца смерці
Пахаванне
Грамадзянства
Бацька Patrik Constantin Fries[d][1][8]
Альма-матар
Месца працы
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці журналістка, гісторык, пісьменніца, настаўніца
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

БіяграфіяПравіць

Элен Фрыс нарадзілася ў вёсцы Цёрнсфаль, у лене Кальмар у 1855 годзе. Яе бацькамі былі палкоўнік Патрык Канстанцін Фрыс і Беата Марыя Боргстрам. Замужам Элен не была і амаль усё жыццё пражыла з бацькамі. У Элен было слабое здароўе, таму яе вучыла мама дома. У 11 гадоў яна з маці паехала ў Швейцарыю для лячэння, дзе правяла 14 месяцаў.

У 14 гадоў Элен паступіла ў Стакгольме ў старэйшыя класы школы Åhlinska flickskolan, заснаванай Карын Олін, затым вучылася ў Wallinska skolan. У далейшым Элен вучылася замежным мовам у Парыжы і Лейпцыгу, затым выкладала ў Wallinska skolan у 1875—1877 гг.

У 1870 годзе шведскія ўніверсітэты былі адкрыты і для жанчын. У 1877 г. Элен паступіла ва Упсальскі ўніверсітэт, дзе вывучала гісторыю, скандынаўскія мовы і паліталогію, атрымала стыпендыю. 31 мая 1883 г. яна стала першай шведкай, якая атрымала ступень доктара філасофіі. Затым у 1884—1886 гг. яна працавала выкладчыкам гісторыі ў Wallinska skolan, з 1885 гг. працавала ў Åhlinska flickskolan, а з 1890 г. стала яе дырэктарам.

Элен таксама прымала ўдзел у журналісцкай і палітычнай дзейнасці. З 1881 года ў газеце Tidskrift för hemmet, заснаванай Сафі Адлерспарэ, яна публікавала біяграфіі жанчын, была адной з рэдактараў гэтай газеты ў 1883—1885 гг., А таксама пісала артыкулы для часопіса Dagny, Framåt, Verdandi, Hemåt, Nya Idun, Stockholms Dagblad, Aftonbladet, а таксама для слоўніка Nordisk Familjebok. У 1884 г. яна была адной з шасці заснавальніц фемінісцкага руху Fredrika Bremer-förbundet. У 1896 г. яна ініцыявала стварэнне Svenska Kvinnors Nationalförbund («Шведскага жаночага савета») і адной з сузаснавальніца жаночага таварыства Nya Idun.

Элен Фрыс памерла у 1900 г. ад апендыцыту, была пахавана ў Стакгольме.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Hildebrand B. Ellen Fries — С. 532. Праверана 30 студзеня 2017.
  2. 2,0 2,1 Svea artilleriregementes församlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/0005J/C/5 (1842-1860), bildid: 00025510_00073 Праверана 1 сакавіка 2019.
  3. Ellen Fries // FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 Svea artilleriregementes församling (A, AB) AIIa:1 (1899-1907) Bild 3550 / sid 346 (AID: v90390.b3550.s346, NAD: SE/SSA/0005j) Праверана 1 сакавіка 2019.
  5. Svea artilleriregementes församlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/0005J/C/8 (1895-1927), bildid: 00025513_00125 Праверана 1 сакавіка 2019.
  6. Fries, ELLENSvenska gravar. Праверана 15 сакавіка 2017.
  7. LIBRIS — 2012. Праверана 24 жніўня 2018.
  8. vea artilleriregementes församlings kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/0005J/C/5 (1842-1860), bildid: 00025510_00073 Праверана 1 сакавіка 2019.
  На гэты артыкул не спасылаюцца іншыя артыкулы Вікіпедыі,
калі ласка, карыстайцеся падказкай і пастаўце спасылкі ў адпаведнасці з прынятымі рэкамендацыямі.