Бітва пры Альфамбры

Бітва пры Альфамбры (ісп.: Batalla de Alfambra) адбылася падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі з 5 па 8 лютага 1938 года ў басейне ракі Альфамбра, прыкладна ў 25 кіламетрах на поўнач ад горада Тэруэль.

Бітва пры Альфамбры
Асноўны канфлікт: Грамадзянская вайна ў Іспаніі
Дата з 5 па 8 лютага 1938 года
Месца басейн ракі Альфамбра
Вынік перамога нацыяналістаў
Праціўнікі
Другая Іспанская Рэспубліка Рэспубліканцы
Flag of the International Brigades.svg Інтэрнацыянальныя брыгады
Bandera del bando nacional 1936-1938.svg Нацыяналісты
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Італьянскі экспедыцыйны корпус
Legion Condor Links.svg Легіён «Кондар»
Камандуючыя
Хуан Эрнандэс Сарабія,
Карлас Рамэра Хіменэс
Хуан Вігон,
Антоніа Аранда,
Хуан Ягуэ,
Хасэ Манастэрыа Ітуартэ
Сілы бакоў
50 000 чалавек 100 000 чалавек
Страты
15 000 забітых і параненых, 7 000 палонных невядома

Пасля захопу Тэруэля рэспубліканскай арміяй нацыяналісты пачалі контрнаступленне, каб адбіць яго. 5 лютага войскі Франсіска Франка прарвалі рэспубліканскія пазіцыі на поўнач ад Тэруэля ў напрамку ракі Альфамбра і разбілі аслабленыя дывізіі праціўніка.

Планы і сілы бакоўПравіць

Пасля захопу Тэруэля рэспубліканскай арміяй нацыяналісты 17 студзеня пачалі контрнаступленне з поўначы, каб захапіць узвышшы вакол горада. Але рэспубліканскім войскам арміі Леванта на чале з Эрнандэсам Сарабія пры падтрымцы інтэрнацыянальных брыгад да 27 студзеня ўдалося спыніць мяцежнікаў.

Франкісцкае камандаванне распрацавала новы план наступлення, каб зламаць рэспубліканскі супраціў і канчаткова акружыць горад Тэруэль з поўначы. Нацыяналісты засяродзілі сілы ў 100 000 чалавек і 500 гармат на чале з генералам Хуанам Вігонам. Кантынгент складаўся з трох іспанскіх карпусоў, італьянскага корпуса і кавалерыйскай дывізіі Хасэ Манастэрыа. З паветра наступленне падтрымлівалася легіёнам «Кондар» (70 самалётаў) і іспанскімі ВПС (40 самалётаў). Рэспубліканская абарона на гэтым участку фронту была слабой, паколькі большая частка войскаў была сканцэнтравана ў Тэруэле і ваколіцах. Рэспубліканская армія мела тут 13-ы армейскі корпус Карласа Рамэра Хіменэса з пяці дывізій, аслабленых папярэднімі баямі. Войскі мелі ў сваім распараджэнні вельмі мала артылерыйскіх гармат і ўдвая менш людзей, чым у праціўніка.

Ход баявых дзеянняўПравіць

5 лютага 5-я дывізія нацыяналістаў, пасля масіраванага артабстрэлу і налётаў авіяцыі, прарывае глыбокі калідор больш за 15 кіламетраў і прасоўваецца ў напрамку Архентэ. На поўначы даліны Альфамбры армейскі корпус генерала Хуана Ягуэ заняў горад Панкруда, а затым горад Рыльё. На паўднёвым флангу корпус Антоніа Аранды прарваў першыя рэспубліканскія абарончыя рубяжы і рушыў на паўночны ўсход.

На наступны дзень, нягледзячы на густы туман, кавалерыйскі полк з дывізіі Манастэрыа скарыстаўся разрывам і атакаваў Агуатон. Дзякуючы гэтаму быў адкрыты шырокі калідор для дзеянняў астатняй часткі кавалерыйскай дывізіі. Дзве брыгады коннікаў, пабудаваўшыся ў дзве шарэнгі (усяго каля 2000 шабляў), лавінай абрынуліся на пазіцыі рэспубліканцаў. За імі, у рэзерве, рухалася трэцяя брыгада з італьянскімі танкеткамі CV 3/35. У выніку дывізія рэспубліканцаў была разгромлена, нацыяналісты захапілі ўсю артылерыю, кулямёты і нават палявыя кухні. Затым кавалерыйская дывізія была падзелена, і ў той час як адны войскі рушылі на поўнач, займаючы Лідон, іншыя рушылі на поўдзень і занялі Каманьяс. Яшчэ адна брыгада рушыла ў напрамку Пералес-дэль-Альфамбра, пераследуючы дэзарганізаваныя рэспубліканскія войскі. Апоўдні кавалерыйская дывізія дасягнула правага берага ракі Альфамбра.

7 лютага, на трэці дзень наступлення, усе войскі нацыяналістаў выйшлі да ракі Альфамбра. Дзве рэспубліканскія дывізіі 13-га корпуса былі разбіты. На наступны дзень, 8 лютага, дывізіі Аранды, якія наступалі з поўдня, сышліся ў Пералес-дэль-Альфамбра з дывізіямі Ягуэ, якія наступалі з поўначы.

Рэспубліканскае камандаванне паспрабавала перахапіць ініцыятыву і, разумеючы, што не можа спыніць нацыяналістаў, вырашыла контратакаваць флангавым ударам у раёне Вівель-дэль-Рыа, паспрабаваўшы прасунуцца ў бок даліны ракі Хілока і перакрыць камунікацыі войскаў праціўніка. Чатыры брыгады, у тым ліку дзве інтэрнацыянальныя, павінны былі правесці атаку. 14 лютага рэспубліканцы контратакавалі ў раёне Вівеля, але не змаглі прарваць абарону, бо ў небе над полем бітвы панавала нямецкая і іспанская авіяцыя. Не дасягнуўшы поспеху, контрудар усё ж спыніў прасоўванне праціўніка ўздоўж ракі Альфамбра, паколькі франкістам прыйшлося затрымаць некаторыя войскі.

ВынікіПравіць

Рэспубліканцы страцілі больш за 1000 квадратных кіламетраў тэрыторыі, 7000 чалавек былі ўзяты ў палон, 15000 забіты і паранены. Страты толькі 13-га Рэспубліканскага армейскага корпуса пры адступленні з Сьера-Паламеры склалі 3000 чалавек, 3600 вінтовак, 60 кулямётаў і пяць 105-мм гармат.

Катастрофа ў Альфамбры падрыхтавала глебу для наступнага падзення Тэруэля. Да 17 лютага нацыяналісты акружылі горад і пачалі новае наступленне. 22-га бітва за Тэруэль скончылася адступленнем рэспубліканскай арміі.

СпасылкіПравіць

  • Antonio Gascón Ricao. Alfambra [AGascon_Alfambra.pdf]
  • Batalla del Alfambra [1]
  • Карта-схема сражения при Альфамбре [2]