Ордэн Данеброг

Ордэн Данеброг (дацк.: Dannebrogordenen) — другі па значнасці рыцарскі ордэн Даніі.

Ордэн Данеброг
Dannebrogordenen
Denmark086.png Апісанне ўзнагароды
Арыгінальная назва Dannebrogordenen
Дэвіз PIETATE ET JUSTITIAE (Набожнасці і Справядлівасці)
Краіна Данія Данія
Тып Ордэн
Кім уручаецца манарх Даніі[d]
Дата заснавання 12 кастрычніка 1671 года
Статус уручаецца
Чарговасць узнагарод
Старэйшая Ордэн Слана
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Сэнсавай асновай ордэна стала дзяржаўны сцяг Даніі, на чырвоным поле якога намаляваны белы крыж.

ЛегендаПравіць

У чэрвені 1219 года дацкая армія на чале з каралём Вальдэмарам II і архібіскупам Андэрсам Сунесенам высадзілася ў Эстляндыі каля мястэчка Лінданісэ (Талін). Датчане прыплылі на суднах, каб уступіць у бой з язычнікамі-эстамі, але толькі толькі яны прычалілі да берага, як да караля прыйшлі эстонскія князі прасіць літасці і выказаць згоду на хрысціянскае хрышчэнне, Аднак пакора эстаў была няшчырай, і ўжо праз тры дні яны ўначы з усіх бакоў напалі на дацкі лагер.

У войску караля Вальдэмара пачалася паніка, і ўсё, здавалася б, прадвесціла поўнае паражэнне. Але князь Вітслаў, які размясціўся са сваёй дружынай на марскім беразе, храбра кінуўся ў бой з эстамі. За гэты час кароль сабраў сваіх конных воінаў пад чырвоным сцягам Данеброг, пра які легенда распавядае наступнае.

У час бітвы датчан з эстамі, калі зыход бітвы для караля Вальдэмара быў яшчэ сумніўны, архібіскуп Сунесен узышоў на ўзвышша, узняў рукі да неба і стаў маліць Бога пра перамогу. Калі ж рукі яго апусціліся ад стомленасці, падышлі іншыя святары, каб падтрымаць архібіскупа. Тым часам, наўзамен страчанага, спусціўся з неба чырвоны сцяг з выявай белага крыжа і быў чутны голас: «Калі будзеце трымаць гэты сцяг высока, застанецеся пераможцамі». Цуд спыніў уцёкі датчан і прынёс ім перамогу.

Паводле падання, ордэн з'явіўся ў тым жа 1219 годзе, аднак невядома ніводнага ўзнагароджання да 1671 года, калі кароль Крысціян V заснаваў ордэн нанова.

У 1808 г. кароль Фрэдэрык VI змяніў статут і пашырыў ордэн, ператварыўшы яго ў ордэн за заслугі і адкрыўшы яго для асоб, якія маюць заслугі, незалежна ад іх сацыяльнага статусу. Ён таксама павялічыў колькасць класаў ордэна з аднаго да чатырох: гранд-камандор, вялікі рыцарскі крыж, камандор і рыцар (кавалер). У 1842 г. кароль Крысціян VIII пастанавіў, што толькі дацкія і замежныя асобы каралеўскай крыві могуць быць гранд-камандорамі ордэна. Каралеўскія ўказы 1864 і 1951 г. падзялілі камандорскі і рыцарскі класы ордэна на дзве ступені кожны. У 1951 г. ордэн быў адкрыты для дам.

Ордэн таксама ўключае Ганаровы крыж ордэна, ён быў у 1952 г. трансфармаваны ў Сярэбраны крыж ордэна. Ён можа ўручацца толькі асобам, ужо ўзнагароджаным ордэнам.

Кіруючы манарх з'яўляецца гросмайстарам ордэна.

Інсігніі ордэнаПравіць

Знак ордэна ўяўляе сабой пацінаваны лацінскі крыж белай эмалі з золата (рыцарскі — са срэбра). Краі крыжа выгнуты ўнутр. Крыж мае абадок чырвонай эмалі. У цэнтры крыжа размешчана літара «C» з лічбай «5» унутры (у памяць Крысціяна V), увянчаная каронай. На канцах крыжа, пачынаючы з левага, па гадзіннікавай стрэлцы размешчаны словы дэвізу GUD OG KONGEN (Бог і Кароль). На рэверсе размешчана літара «W» (у памяць караля Вальдэмара) і на канцах крыжа даты — «1219», «1671» і «1808». У верхняй частцы знака размешчана літара «R» (Rex ці Regina) і ініцыялы кіруючага манарха. Вышэй ініцыялаў размешчана карона. Паміж канцамі крыжа таксама размешчаны залатыя кароны. Крыж гранд-камандора мае на аверсе 14 дыяментаў, размешчаных у форме лацінскага крыжа, а таксама яшчэ дыяменты, якія ўпрыгожваюць знак. На белым эмалевым рэверсе знака размешчаны ўвянчаныя каронамі ініцыялы Вальдэмара II, Крысціяна V і Фрыдэрыка VI, а таксама дэвіз ордэна.

Зорка вялікага крыжа васьміканцовая фасеткавая, на ёй прымацаваны знак ордэна. Ніжні канец крыжа закрывае ніжні прамень зоркі, а паміж канцамі крыжа няма карон. У цэнтры знака размешчана ўвянчаная каронай літара «W» (Вальдэмар). Калі ордэн уручаецца з дыяментамі, знак упрыгожаны дыяментамі. Нагрудная зорка камандора 1-га класа мае выгляд вялікага знака ордэна, але мае фасеткавую паверхню замест белай эмалі, ён таксама мае ўвянчаную каронай літару «W» у цэнтры, а дэвіз ордэна размешчаны па канцах крыжа.

Ланцуг ордэна залаты і складаецца ўперамежку з ініцыялаў караля Вальдэмара II і Крысціяна V, а таксама лацінскіх крыжоў белай эмалі з абадком чырвонай эмалі.

Стужка ордэна белая з чырвонымі палоскамі па краях.

Ордэн мае шэсць ступеняў:

  •   Вялікі камандор — спецыяльная ступень ордэна — знак ордэна абсыпаны дыяментамі на шыйнай стужцы, зорка.
  •   Вялікі крыж — знак ордэна на плечавой стужцы, зорка.
  •   Камандор 1-га класа — знак ордэна на шыйнай стужцы, зорка.
  •   Камандор — знак ордэна на шыйнай стужцы.
  •   Рыцар (кавалер) 1-га класа — знак ордэна на нагруднай стужцы.
  •   Рыцар (кавалер) — на ордэнскім знаку паказаны даты заснавання і рэарганізацыі ордэна — 1219, 1671, 1809 гады.

Дэвіз ордэна: PIETATE ET JUSTITIAE (Набожнасці і Справядлівасці).

ГалерэяПравіць

СпасылкіПравіць