Род Солтанавічаў

род лагойскіх баяр

Солтанавічы (Салтанавічы), або Солтаны — род лагойскіх баяр.

ГісторыяПравіць

У XVII ст. радавод баяраў Солтанавічаў змяшаны з радаводам магнатаў Солтанаў[1][2][3][4], што, на думку А. Бялецкага, зроблена наўмысна.

Пачынальнік — лагойскі баярын Солтан, які да 1477 года выслужыў у князя Аляксандра Чартарыйскага частку маёнтка Ганявічы з яго Лагойскіх уладанняў у Менскім павеце. Солтан меў сыноў Міхаіла, Іллю і Грыньку, а таксама дачок Марыну і Ганну.[5]

Сын князя Аляксандра — князь Сямён Чартарыйскі, зрабіў яшчэ болей, вызваліў братоў Солтанавічаў ад службы сабе з нададзенага бацькам маёнтка і дазволіў служыць з яго каму захочуць. Браты звярнуліся па прыняццё на службу да гаспадара, урэшце прынамсі Ілля і Грынька ўжо ў 1496 годзе былі дваранамі вялікага князя Аляксандра Ягелончыка. У пацвярджальным прывілеі на маёнткі кн. Сямёну Чартарыйскаму вял.кн. Аляксандр асобна адзначыў, што з яго Лагойскіх уладанняў «на сябе выняў» сваіх дваран Солтанавічаў разам з нададзенымі князямі Чартарыйскімі маёнткамі, такім чынам падрэсліўшы іх статус гаспадарскіх баяр-шляхты.[6] Таксама вял.кн. Аляксандр даў Солтанавічам яшчэ маёнткі побач Лагойска.

Род згас на ўнучцы Солтана.

РадаводПравіць

  • Солтан (? — да 1492), баярын лагойскі
    • Міхаіл Солтанавіч (? — да 1496), нашчадкаў не пакінуў, спадчыну па ім атрымалі браты Ілля і Грынька[6]
    • Ілля Солтанавіч (? — 1521—1522), дваранін гаспадарскі, пазней прыняў манаства пад імем Іосіф, быў епіскапам смаленскім, затым мітрапалітам кіеўскім і ўсяе Русі[5], нашчадкаў не пакінуў, спадчыну па ім атрымаў або брат Грынька, або ўжо братава дачка
    • Грынька Солтанавіч (? — да 1538), дваранін гаспадарскі, пакінуў толькі дачку Ганну
      • Ганна Грынькаўна, (? — пасля 1538), у першым шлюбе была з князем Васілём Іванавічам Пузынам, у другім — з дваранінам гаспадарскім Юхнам Ваньковічам. У 1538 годзе Юхна атрымаў ад вялікага князя пацверджанне на маёнткі пад Лагойскам, раней належалыя Cолтанавічам[6]
    • Марына Солтанаўна, жонка князя Аляксандра Чартарыйскага[5]
    • Ганна Солтанаўна, жонка Васіля Гарнастая[5]

Зноскі

  1. Пазднякоў, 2014, с. 71
  2. Флоря, 2011, с. 14
  3. Мірановіч, 2006, с. 10-11
  4. Вяроўкін-Шэлюта, 2006, с. 620
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Пазднякоў, 2016
  6. 6,0 6,1 6,2 Насевіч, 2003

ЛітаратураПравіць