Адкрыць галоўнае меню

Тысячы і адной ночы (перс.: هزار و يك شب hezār o yek šab, араб. كتاب ألف ليلة وليلة‎‎ kitāb 'alf layla wa layla) — помнік сярэдневяковай арабскай літаратуры, збор казак Блізкага Усходу і Паўднёвай Азіі, аб'яднаных гісторыяй пра цара Шахрыяра і яго жонку па імені Шахрэзада (Шахерэзада), складзены ў часы залатога веку ісламскай культуры. Усе казкі былі напісаны рознымі аўтарамі ў розныя часы і абапіраліся на арабскі, персідскі, індыйскі і месапатамскі фальклор і літаратуру.

Змест

Гісторыя стварэнняПравіць

Пытанне аб паходжанні і развіцці твора поўнасцю так і не выяўлены да сёння. Спробы знайсці прарадзіму гэтага зборніку ў Індыі, якія рабілі першыя даследавальнікі, пакуль не атрымалі дастатковага абаснавання. Правобразам твора на арабскім грунце быў, верагодна, зроблены ў X стагоддзі пераклад персідскага зборніка «Хезар-Эфсанэ» (Тысяча казак). Гэты пераклад па сведчанню арабскіх пісьменнікаў таго часу, вельмі папулярны пры двары халіфаў у Багдадзе. Разважаць аб яго характары мы не можам, бо да нашых дзён ён не захаваўся. Аднак казкі з гэтага зборніка вельмі часта існавалі і самастойна, часам у найбольш распаўсюджанай форме.

Беларускія перакладыПравіць

Аладзін і чарадзейная лямпа: Арабская казка: Пераклад з рускай. Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1939.

Аладзін і чарадзейная лямпа: Арабская казка: Для малодшага ўзросту / Пераклад С. Драздоўскага. Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі. Рэдакцыя дзіцячай і юнацтвай літаратуры, 1961.

Сіндбад-мараход: Арабская казка: Для малодшага ўзросту / Мастак І. Някрасаў. Мінск: Беларусь, 1963.

Тысяча і адна ноч: Арабскія народныя казкі: Выбранае: Для сярэдняга і старэйшага школьнага ўзросту / Укладальнік, каментарыі, пасляслоўе, пераклад на беларускую мову А.Канапелькі. Мінск: Беларуская навука, 1998.

Усходнія казкі: для малодшага школьнага ўзросту / літаратурная апрацоўка і пераклад з рускай мовы Н. В. Бабінай. Мінск: Харвест, 2017.

Цікавыя фактыПравіць

 
Памятная манета Нацбанка РБ, прысвечаная «Тысячы і адной ночы».

Зноскі

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць