Царква Узнясення (Каломенскае)

Царква Узнясення Гасподняга ў Каломенскім — праваслаўны храм Данілаўскага благачыння Маскоўскай епархіі.

Царква
Царква Узнясення Гасподняга ў Каломенскім
Kolomenskoe Ascension Church and the bell tower of the George Church.jpg
Царква Узнясення, від з боку ракі Масквы
55°40′02″ пн. ш. 37°40′15″ у. д.HGЯO
Краіна Flag of Russia.svg Расія
Горад Масква
Канфесія Праваслаўе
Епархія Маскоўская
Тып будынка Царква
Заснавальнік Васіль III
Першае згадванне 1532
Дата заснавання 1528
Будаўніцтва 15281532 гады
Статус Герб Расіі Аб'ект культурнай спадчыны РФ № 7710007015№ 7710007015
Матэрыял горная парода
Сайт mgomz.ru
Лагатып Вікісховішча Царква Узнясення на Вікісховішчы

Храм размешчаны ў раёне Нагацінскі Затон, Паўднёвай адміністрацыйнай акругі горада Масквы, у былым падмаскоўным сяле Каломенскае. Храм з'яўляецца шэдэўрам сусветнай архітэктуры, першым каменным шатровым храмам у Расіі[1].

ГісторыяПравіць

 
Храм-вежа

Збудавана ў Каломенскім у 15281532 гадах (меркавана італьянскім архітэктарам Пятром Францыскам Ганібалам, паводле рускіх летапісаў Пятром Фразіным або Пятром Малым)[2] на правым беразе Масквы-ракі. Царкоўны стараста храма — вялікі князь Маскоўскі Васіль III.

АрхітэктураПравіць

 
Від зверху на царкоўны комплекс

У храме нароўні з шатром былі ўжыты прысценныя пілоны, што дазволіла пабудаваць велізарны будынак небывалых прапорцый, з «узлятаючай» архітэктонікай. Будаўніцтва была ажыццёўлена з размахам і значнымі матэрыяльнымі выдаткамі. У гісторыі рускага дойлідства храм застаўся творам, з пункту гледжання яго фармальнай дасканаласці, адзіным і непаўторным.

Царква выканана з цэглы са шматлікімі белакаменнымі элементамі дэкору ў выглядзе цэнтрычнага храма-вежы; яе вышыня складае 62 метра. План уяўляе сабой раўнаканцовы крыж. Унутраная прастора храма параўнальна невялікая — трохі большая за 100 квадратных метраў. Вакол храма размешчана двух'ярусная галерэя-гульбішча з трыма высокімі лесвіцамі-ўсходамі. На фасадах вуглы царквы аформлены выцягнутымі плоскімі пілястрамі з капітэлямі ў духу ранняга Адраджэння. Паміж рэнесанснымі пілястрамі зроблены востраканцовыя гатычныя вімпергі. На асноўны крыжападобны аб'ём царквы пастаўлены васьмярык, у ніжняй частцы аформлены шэрагамі вялікіх кілепадобных арак у традыцыйным маскоўскім стылі, а вышэй упрыгожаны здвоенымі рэнесанснымі пілястрамі. Храм перакрыты шатром з выразна вылучанымі рэбрамі.

Як паказаў С. С. Пад'япольскі, у будынку мелі месца шматлікія «рэнесансныя» элементы (ордары, парталы з прамымі архітраўнымі перакрыццямі праёмаў, «рэнесансная» прамалёўка гатычных вімпергаў і інш.). У стаўленні да гатычных элементаў (агульнай слупападобнасці і шматлікіх элементаў дэкору, перш за ўсё саміх вімпергаў) даследчык меркаваў, што Пятрок Малы ўжыў іх як стылізацыю пад «мясцовую» архітэктуру, з прычыны таго, што ўлавіў у старажытнарускім дойлідстве, які папярэднічаў яму, дух готыкі.

На галерэі размяшчаецца манументальны трон, знадворку прыстаўлены да ўсходняй сцяны царквы і павернуты спіной да алтара.

СтатусПравіць

Будынак уваходзіць у комплекс музея-запаведніка «Каломенскае»; Сусветная спадчына ЮНЕСКА1994 года).

Быў ізноў асвячоны 8 снежня 2000 года; з 1994 года ў царкоўным плане мае статус храма Патрыяршага падворка. У канцы 2007 года была скончана рэстаўрацыя, і падклетны ярус храма быў адкрыты для наведванняў.

Зноскі

  1. Гэта класічны пункт гледжання. У апошнія дзесяцігоддзі яна была пастаўлена пад сумнеў В. В. Кавельмахерам і С. В. Заграеўскім, якія паказалі, што першым каменным шатровым храмам была Пакроўская царква ў былой Аляксандраўскай Слабадзе (у прыватнасці, гл. Заграеўскі С. В. Першы каменны шатровы храм і паходжанне шатровага дойлідства)
  2. Petr Hannibal-Петр Ганнибал, Ханнибал, Аннибале. D. Kivimaa. Peter Frjazin or Petr Hannibal?

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць

  Сусветная спадчына ЮНЕСКА, аб'ект № 634
рус.англ.фр.