Эспрыт Пэзен

французскі астраном

Эспрыт Пэзен (фр.: Esprit Pezenas; 1692, Авіньён — 1776) — французскі астраном і матэматык.

БіяграфіяПравіць

У 1709 годзе ўступiў у ордэн езуітаў. Па заканчэннi вучобы выкладаў фiзiку, логiку, метафiзiку ў езуiцкiм калегiуме. У 1728 годзе атрымаў кафедру гiдраграфii ў Марселi, а ў 1749 стаў дырэктарам абсерваторыi ў гэтым горадзе. Навуковая праца Э. Пэзена пачалася ў 1740 годзе з работ па матэматыцы. Пасля паездкi ў Парыж у 1749 годзе вучоны-езуiт атрымаў грошы на рамонт абсерваторыi i купіў тэлескопы ў Англii. Марсельская абсерваторыя з 1755 года стала цi не самай сучаснай у Еўропе. Э. Пэзен апублiкаваў шэраг работ па гiдраграфii, некалькi трактатаў па марской астраномii, у якiх выклаў прынцыпы выкарыстання астранамiчных iнструментаў. Ён надрукаваў шэраг артыкулаў па вызначэнні геаграфiчнай даўгаты — ключавой астранамiчнай праблемы таго часу. Адыграў важную ролю ў распаўсюджваннi ў Францыi значных твораў англiйскiх вучоных у галiне матэматыкi i оптыкi. З прычыны пагаршэння становiшча езуiтаў у Францыi, мусiў у 1763 годзе пакiнуць Марсель i пасялiцца ў родным Авіньёне, дзе і памёр.

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • Лаўрэш Л. «I зорнае неба над галавой…»: Нарысы з гiсторыi астраномii / Леанiд Лаўрэш. — Мінск: Лімарыус, 2013. — 266 с.: іл. ISBN 978-985-6968-28-3.
  • Boistel G. Inventaire chronologique des œuvres imprimées et manuscrites du père Esprit Pezenas (1692—1776), jésuite, astronome et hydrographe marseillais. Revue d'histoire des sciences. 2003. Vol. 56. № 1. P. 221—245.