Адкрыць галоўнае меню

Ява́нская мова (саманазва: ꦧꦱꦗꦮ, bạsạ Jạwạ) — аўстранезійская мова, родная мова яванцаў. З'яўляецца адной з найбуйнейшых моў свету, якая не мае афіцыйнага статусу. Распаўсюджана галоўным чынам у Інданезіі, а таксама ў Малайзіі, Сурынаме і іншых краінах. Агульная колькасць носьбітаў (2007 г.) - каля 82 млн. чал.

Яванская
Саманазва: ꦧꦱꦗꦮ, bạsạ Jạwạ
Краіны: Інданезія
Рэгіёны: Ява
Арганізацыя, якая рэгулюе:
Агульная колькасць носьбітаў: 82 млн. (2007)
Класіфікацыя
Катэгорыя: ???

Аўстранезійская
 Малайска-палінезійская

   яванская
Моўныя коды
ISO 639-1: jv
ISO 639-2: jav
ISO 639-3: jav, jvn, jas, osi, tes
Гл. таксама: Праект:Лінгвістыка

Змест

Рэгіянальныя асаблівасціПравіць

У Інданезіі вылучаюць 3 буйныя дыялекты яванскай мовы: заходні, цэнтральны і ўсходні. Яны ў сваю чаргу падзяляюцца на 18 больш дробных дыялектаў. Значныя асаблівасці таксама мае дыялект, на якім размаўляюць яванцы Сурынама і іншых краін Вест-Індыі.

ПісьмовасцьПравіць

У раннім сярэднявеччы яванцы запазычылі алфавіт палава. На яго аснове ўзнікла мясцовая пісьмовасць, якой карысталіся пры напісанні кніг на мове каві:

ha na ca ra ka
/hɔ/ /nɔ/ /tʃɔ/ /ɽɔ/ /kɔ/
         
da ta sa wa la
/dɔ/ /tɔ/ /sɔ/ /wɔ/ /ɭɔ/
         
pa dha ja ya nya
/pɔ/ /ɖɔ/ /dʒɔ/ /jɔ/ /ɲɔ/
         
ma ga ba tha nga
/mɔ/ /gɔ/ /bɔ/ /ʈɔ/ /ŋɔ/
         

У XV ст. з распаўсюджаннем ісламу карысталіся арабскім алфавітам, які набыў на Яве назву пегон:  

У XIX ст. была складзена яванская пісьмовасць на аснове лацінкі:

Aa, Bb, Cc, Dd, Ee, Éé, Èè, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Ss, Tt, Uu, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz

Літары f, q, v, x, z звычайна выкарыстоўваюцца для напісання слоў, запазычаных з іншых моў.

Кароткі размоўнікПравіць

Яванская мова Беларуская мова
Inggih, iyo Так
Mboten, ora Не
Halo Прывітанне
Sugeng enjing Добрай раніцы
Sugeng siang Добры дзень
Sugeng dalu Добры вечар
Asmanipun panjenengan sinten? Як тваё імя?
Nami kula Mikalaj Мяне завуць Мікалай
Kulạ saking Bélarus Я — беларус
Maturnuwun sanget Вялікі дзякуй
Sami-sami Калі ласка
Aku ora mudeng Не разумею
Aku tresna karo kowe Я цябе кахаю
Tinggalna aku! Пакінь мяне!
Aku ora seneng Мне гэта не цікава
Pira regane Колькі гэта каштуе?
Larang Дорага
Murah Танна
Aku mung nonton wae Мне трэба толькі паглядзець
Kowe wis ora waras? Здурэў?

СпасылкіПравіць

Вікіпедыя мае раздзел, напісаны
Kaca Utama яванскай