Іпалі́т Краскоўскі (каля 1845, Гродзенская губерня — 12 студзеня 1899 г., Масква, Расійская Імперыя) — беларускі літаратар і публіцыст.

Іпаліт Краскоўскі
Асабістыя звесткі
Месца нараджэння
Дата смерці 14 студзеня 1899(1899-01-14)
Месца смерці
Грамадзянства
Альма-матар
Прафесійная дзейнасць
Род дзейнасці пісьменнік, публіцыст
Мова твораў руская

На сённяшні час Іпаліт Краскоўскі з’яўляецца адным з малавядомых творцаў у беларускай гісторыі. Лічыцца, што ён родам з Беласточчыны, аднак дакладная дата народзінаў невядомая. Сын святара. Вучыўся ў Гродзенскім духоўным вучылішчы, некаторы час настаўнічаў. У 1869 скончыў Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію. У 1871 годзе пасяліўся ў Маскве.

Пад канец 1880-х гадоў Іпаліт Краскоўскі актыўна пачынае цікавіцца дзейнасцю «заходнерусістаў», пачынае працаваць у «Московских ведомостях», кіруе аддзелам рэпартажу гэтага часопісу. У «Московских ведомостях» і «Русском вестнике» надрукаваў шэраг апавяданняў і аповесцяў. Апублікаваў іх у Маскве пад загалоўкам «На западной окраине России».

Памёр 12 студзеня 1899 года ў Маскве[1].

Усе артыкулы і творы І. Краскоўскага тоесна былі злучаны з Беларуссю.

" У большасці гэтых твораў І. Краскоўскі праз маляўнічыя вобразы побыту нашых продкаў, іх звычаяў, бытаваўшых сярод і вераванняў і паданняў, красу прыроды і асабліва Белавежскай пушчы, выразіў сваю ўлюбёнасць у край свайго дзяцінства і юнацтва, расславіў непаўторную прыгажосць нашай зямлі і зацікавіў ёю нашых творцаў. "

[2]

Ідэйна Краскоўскі належаў да ліберальнай плыні г. зв. заходнерусізму. Адмоўна ставіўся да палякаў, узвялічваў расійскіх чыноўнікаў, у тым ліку і М. Мураўёва. З другога боку, са спачуваннем апісваў лёс кожнага: беларусаў, украінцаў, яўрэяў і г. д.

Беларусаў бачыў як частку расійскай нацыі з захаваннем усёй нацыянальнай культуры, мовы і традыцый. Варта заўважыць, што, у адрозненне ад шматлікіх прадстаўнікоў тагачаснага заходнерусізму, ён імкнуўся паказаць навакольнаму грамадству беларусаў як вольных і працавітых людзей, які жадаюць змагацца за свае правы ў краі[2].

Перакладаў на рускую мову твора польскіх аўтараў (у тым ліку Г. Сянкевіча).

Зноскі

  1. Орловский Е. Судьбы православия в связи с историей латинства и унии в Гродненской губернии в XIX столетии (1974—1900). Гродно, 1903. стр. 589—590.
  2. 2,0 2,1 Алег Латышонак. Нацыянальнасць — Беларус. Беласток, 2009. стр. 457—458