Карл IV Тэадор

курфюрст Баварыі (1777—1799)

Карл Філіп Тэадор (ням.: Karl (oder Carl) Philipp Theodor; 10 снежня 1724, замак Дрогенбос, каля Бруселя — 16 лютага 1799, Мюнхен) — герцаг Юліх-Берга, курфюрст Пфальца з 1742 года (як Карл IV Тэадор), па выніках вайны за баварскую спадчыну (з 1777 года) — курфюрст Баварыі (як Карл II Тэадор).

Карл IV Тэадор
курфюрст (Баварскае курфюрства)
30 снежня 1777 — 1799
герцаг (Пфальц-Нойбург[d])
1742 — 1799
курфюрст (Курпфальц)
31 снежня 1742 — 1777
маркграф (Marquisette of Bergen op Zoom[d])
1728 — 1795
герцаг (Пфальц-Зульцбах[d])
1733 — 1799
герцаг (Юліх-Берг)
1742 — 1794
герцаг (Берг[d])
1742 — 1799
Нараджэнне 11 снежня 1724(1724-12-11)[1][2]
Смерць 16 лютага 1799(1799-02-16)[1][3][…] (74 гады)
Месца пахавання
Род Вітэльсбахі
Бацька Іаган Крысціян Зульцбахскі[d]
Маці Марыя Генрыета дэ Ла Тур д'Авернь[d]
Жонка Countess Palatine Elisabeth Auguste of Sulzbach[d][4] і Archduchess Maria Leopoldine of Austria-Este[d][4]
Дзеці Karoline Franziska Dorothea von Parkstein[d], Eleonore von Bretzenheim[d][5], Karoline von Bretzenheim[d], Karl August Friedrich Joseph von Bretzenheim[d][6] і Friederike von Bretzenheim[d]
Член у
Аўтограф Выява аўтографа
Манаграма Манаграма
Узнагароды
рыцар ордэна Залатога руна ордэн Святога Губерта

член Лонданскага каралеўскага таварыства[d]

Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Карл Тэадор быў сынам Іагана Хрысціяна Пфальц-Зульцбахскага і Марыі Генрыэты дэ ла Тур д’Авернь, спадчынніцы маркграфства Бергенскага (па лініі маці, з дому Ліняў).

Біяграфія

правіць

Пасля смерці маці ў 1728 годзе Карл Тэадор у 4-гадовым узросце атрымаў у спадчыну маркграфства Берген-оп-Зом, гарадок у Паўночным Брабанце. Праз 5 гадоў памёр яго бацька, і маленькі Карл Тэадор стаў пфальцграфам Зульцбахскім.

31 снежня 1742 года памёр курфюрст Пфальцкі Карл III Філіп, апошні прадстаўнік лініі пфальцграфаў Нойбургскіх дынастыі Вітэльсбахаў, і тытул курфюрста перайшоў у наступную па старшынстве лінію гэтага дому пфальцграфаў Зульцбахскіх. Так Карл Тэадор стаў курфюрстам Пфальца пад імем Карл IV.

Карл Тэадор быў адным з асвечаных манархаў Еўропы. Больш за ўсё яго займала падтрыманне Мангейма на ўзроўні іншых еўрапейскіх сталіц эпохі Асветніцтва. Ён заснаваў у Мангейме акадэміі навук і выяўленчых мастацтваў, апекаваўся прыдворнымі музыкантамі, шчодра адорваў Вальтэра і перапісваўся з ім. На лета перабіраўся са сваім дваром з Мангеймскай рэзідэнцыі ў Шветцынген.

Разам з тытулам курфюрста да яго перайшоў таксама тытул герцага Юліха і Берга. Сведчанне архітэктурных густаў Карла Тэадора — мініяцюрны палац Бенрат, выбудаваны ім для пражывання падчас прыездаў у Юліх-Берг.

У 1777 годзе пасля смерці апошняга курфюрста Баварыі з баварскай лініі Вітэльсбахаў Максіміліяна III Іосіфа Карл Тэадор стаў курфюрстам і герцагам Баварыі пад імем Карл II і пераехаў у Мюнхен, што справакавала т. зв. бульбяную вайну. Карл IV Тэадор пахаваны ў крыпце Тэатынеркірхэ ў Мюнхене.

Зноскі

  1. а б Carl Theodor // RKDartists Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. Lundy D. R. Karl Theodore Kurfürst von der Pfalz Herzog von Jülich-Berg, Kurfürt von Bayern // The Peerage Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Charles Theodore // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. а б (unspecified title) Праверана 7 жніўня 2020.
  5. Pas L. v. Genealogics — 2003.
  6. Lundy D. R. The Peerage

Спасылкі

правіць