Майкл Колінз (Ірландыя)

Майкл Ко́лінз (ірл.: Mícheál Ó Coileáin, англ.: Michael Collins; 16 кастрычніка 1890, каля Сэмз Крос, Вест Корк, Ірландыя — 22 жніўня 1922, Беал-на-Мблат, каля Корка) — ірландскі нацыянальны герой, рэвалюцыянер, палітычны і ваенны дзеяч.

Майкл Колінз
ірл.: Mícheál Seán Ó Coileáin
англ.: Michael John Collins
Michael Collins 1922.jpg
Minister for Finance[d]
2 красавіка 1919 — 22 жніўня 1922
Папярэднік Eoin MacNeill[d]
Пераемнік Уільям Томас Косгрэйв
Minister for Justice and Equality[d]
22 студзеня 1919 — 1 красавіка 1919
Пераемнік Arthur Griffith[d]
дэпутат 31-га парламента Вялікабрытаніі[d]
14 снежня 1918 — 22 жніўня 1922
дэпутат Дойл Эрэн[d]
9 верасня 1922 — 9 жніўня 1923
дэпутат Дойл Эрэн[d]
16 жніўня 1921 — 8 чэрвеня 1922
дэпутат Дойл Эрэн[d]
21 студзеня 1919 — 10 мая 1921
Нараджэнне 16 кастрычніка 1890(1890-10-16)[1][2][3]
Смерць 22 жніўня 1922(1922-08-22)[4][1][…] (31 год)
Месца пахавання
Партыя
Член у
Адукацыя
Дзейнасць палітык, ваенны, дзяржаўны дзеяч
Аўтограф Michael Collins signature.png
Званне галоўнакамандуючы
Бітвы
Commons-logo.svg Майкл Колінз на Вікісховішчы

З сям’і фермера, наймалодшы з васьмі дзяцей. Рана застаўся без бацькі, з малых гадоў пад уплывам ірландскай нацыянальнай ідэі, якую яму выказвалі бацька, потым школьны настаўнік. Яшчэ да 14 гадоў пачаў удзел у барацьбе за незалежнасць Ірландыі.

Член Ірландскага рэспубліканскага брацтва (1909). Падчас Велікоднага паўстання (1916) капітан Ірландскіх добраахвотнікаў, пасля правалу інсурэкцыі зняволены на 8 месяцаў. Адзін з «выканаўчых дырэктараў» (англ. Executive) Ірландскіх добраахвотнікаў (1917, з 1919 — Ірландская рэспубліканская армія). Прэзідэнт Ірландскага рэспубліканскага брацтва (з 1917). Ваенны кіраўнік ірландскіх рэспубліканскіх сіл (1917), стваральнік і кіраўнік контрразведкі ІРА, у тым ліку сакрэтнай групы забойцаў «Сквод» (нефарм. «12 апосталаў»), якая паспяхова змагалася з аддзяленнем «G» брытанскай разведкі ў Ірландыі. Арганізатар кампаніі па збору сродкаў і прыцягненню добраахвотнікаў, кіраўнік сакрэтных паставак зброі і боепрыпасаў у Ірландыю.

Міністр фінансаў у Дойле (ірландскім парламенце). Пасля Вайны за незалежнасць прадстаўнік Ірландыі на мірных перамовах у Лондане (1921)[5]. Падпісаў (21.12.1921) пагадненне, паводле якога паўднёвая частка Ірландыі атрымлівала статус дамініёна. Пагадненне падзяліла нацыянальныя сілы, і ў выніку пачало грамадзянскую вайну ў Ірландыі (28.6.1922).

Вядома, што Колінз без ахвоты падпісваў нявыгаднае для Ірландыі пагадненне, якое фактычна адкідала палітычныя дасягненні 1919—1921, і добра ўсведамляў наступствы. Аднак ён лічыў, што будучае дасягненне незалежнай дзяржаўнасці Ірландыі залежыць ад мноства неабходных паступовых крокаў, адным з якіх было і пагадненне. Вядома, што пасля падпісання ён пісаў сябрам, што толькі што падпісаў сабе смяротны прысуд.

Пасля сыходу дэ Валера ў адстаўку з-за пагаднення кіраўнік Часовага Ураду (студзень 1922), быў адным з тых, хто прыймаў здачу брытанцамі Дублінскага замка — сядзібы брытанскіх уладаў у Ірландыі. Галоўнакамандуючы ўрадавай Арміі Свабоднай Дзяржавы (Ірландская Рэспубліканская Армія) з чэрвеня 1922. Быў забіты з засады, верагодна, праціўнікамі пагаднення з Брытаніяй, хоць у гістарыяграфіі і існуюць іншыя версіі (брытанскія сакрэтныя службы, уласныя людзі і інш.).

Зноскі

  1. 1,0 1,1 Michael Collins // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  2. 2,0 2,1 Michael Collins (Irish leader) // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. Michael Collins // Brockhaus Enzyklopädie Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  5. Мяркуецца, што прэзідэнт дэ Валера выслаў яго, каб дыстанцыявацца ад вельмі пэўнага правалу перамоў.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць